Giao thông Hà Nội: Chật vật những ngày sát Tết

Không có giờ cao điểm

6 giờ 30 phút sáng, ngày 5/2, nhiều gia đình đang lục tục giày dép, chốt khóa cửa, ra khỏi nhà để bắt đầu cho một ngày mới. Vậy nhưng trên kênh VOV Giao thông đã vang lên thông báo: “Mới chỉ bắt đầu giờ cao điểm buổi sáng, nhưng đoạn đường vành đai 3 trên cao đã ùn tắc kéo dài, từ lối lên đường Trần Duy Hưng cho tới đoạn Tòa án Nhân dân TP Hà Nội có mật độ phương tiện tham gia giao thông rất lớn… Người tham gia giao thông tính toán đổi lộ trình nếu có việc phải qua khu vực này”. Trước đó, thời điểm gần trưa và đầu giờ chiều ngày 4/2, tuyến đường vành đai 3 trên cao cũng ùn tắc nhiều giờ liên tục.

Anh Nguyễn Phú Minh Quân (46 tuổi, ngụ xã An Khánh, TP Hà Nội) người thường xuyên lưu thông trên tuyến đường này cho biết: Văn phòng công ty đặt bên khu đô thị Vinhomes Ocean Park và ngày 2 lần tôi đi lại trên tuyến đường này. Nhưng đang thời điểm cuối năm, cận Tết Nguyên đán, ý thức được việc nhiều con đường, tuyến phố của Thủ đô đi lại khó khăn, nên mình đã phải chuyển thời gian đến văn phòng công ty vào lúc 10 giờ 30 phút sáng. Vậy mà khi xe vừa di chuyển tới điểm dẫn lên vành đai 3 trên cao, nút Trần Duy Hưng đã thấy cả đoàn xe xếp hàng dài. Bữa đó tuyến vành đai 3 trên cao ùn ứ kéo dài tới tận cầu Thanh Trì, đi gần tiếng rưỡi đồng hồ mưới tới được văn phòng.

Tình trạng ùn tắc ở Thủ đô Hà Nội dịp cuối năm, ngày sát Tết còn diễn ra nhiều tuyến đường, phố khác, đó là những tuyến đường vành đai, những tuyến phố xuyên tâm vào khu vực trung tâm: tuyến Phạm Hùng, nút giao Nguyễn Trãi, trục đường Trần Duy Hưng - Nguyễn Chí Thanh, trục đường Hồ Tùng Mậu - Xuân Thủy - Cầu Giấy, Cầu Giấy - Nguyễn Thái Học, Ngã Tư Sở - Trường Chinh, Đại Cổ Việt - Giải Phóng…

Qua ghi nhận thực tế của PV Báo Đại đoàn kết, những ngày cuối năm, áp lực giao thông đè nặng lên nhiều tuyến đường Hà Nội, khiến tình trạng ùn ứ xuất hiện từ sáng sớm khiến người dân di chuyển rất vất vả. Là tuyến đường xuyên tâm dẫn vào nội đô, trục đường Cầu Giấy - Nguyễn Thái Học, khung giờ 10 giờ sáng, 3 giờ chiều, vốn là khung giờ thấp điểm, song những ngày sát Tết (từ khoảng rằm tháng Chạp), thường xuyên xảy ra ùn tắc, người tham gia giao thông cứ ngỡ như mình đang ra đường vào thời gian giờ cao điểm…

Để kịp giờ làm, cũng như để đối phó với tình trạng ùn tắc giao thông dịp sát Tết Nguyên đán này, rất đông người dân sinh sống ở Thủ đô đã bắt buộc phải thay đổi thói quen sinh hoạt, mà cụ thể là dậy và ra khỏi nhà sớm hơn thường nhật khoảng 15 phút, để chủ động di chuyển. Anh Nguyễn Hà An (nhà ở khu đô thị Vinhomes Thăng Long, xã An Khánh, TP Hà Nội) cho hay, trụ sở công ty anh nằm ven hồ Tây. Thời điểm trước, khoảng 6 giờ 20 phút anh mới phải ra khỏi nhà. Nhưng hơn một tuần đổ lại đây, anh phải đặt chuông báo thức 5 giờ 45 phút sáng và 6 giờ 5 phút đã phải tất bật lao ra khỏi nhà. “Chỉ cần chậm vài phút là mình sẽ bị ùn và chậm lại ở đoạn 2 hầm chui Trung Hòa, rồi phải nhích từng mét một ở tuyến đường Trần Duy Hưng”.

Về tình trạng giao thông Thủ đô những ngày sát Tết, đại diện Phòng Cảnh sát giao thông (Công an TP Hà Nội) nhận định, nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa tăng mạnh là nguyên nhân khiến giao thông căng thẳng. Thời gian tới, lực lượng CSGT sẽ tăng cường điều tiết, phân luồng tại các tuyến, nút giao trọng điểm nhằm giảm ùn tắc những ngày cận Tết… Bên cạnh đó Phòng Cảnh sát giao thông cũng khuyến cáo người dân, khi có nhu cầu di chuyển bằng phương tiện xe khách về quê nên đặt vé tại các bến xe, hoặc trang thông tin của các bến xe theo quy định, khi đến và đi phải vào bến mua vé, tuân thủ việc sắp xếp của ban điều hành bến xe, nhà xe theo quy định.

Một loạt những giải pháp

Theo nhận định của TS Vũ Anh Tuấn, Bộ môn Quy hoạch và Quản lý giao thông vận tải (GTVT), thuộc Trường Đại học GTVT, nguồn gốc của tình trạng ùn tắc trên địa bàn Hà Nội là sự quá tải của hạ tầng và sự gia tăng quá nhanh lượng phương tiện. Chính vì vậy Thủ đô Hà Nội cần tiếp tục giải pháp phát triển hệ thống giao thông công cộng để giảm ùn tắc giao thông.

Trong khi đó, số liệu của Công an TP Hà Nội cho thấy, qua rà soát xác định trên địa bàn hiện có 51 điểm thường xuyên xảy ra ùn tắc, tập trung chủ yếu trong khu vực nội thành, trong đó có 16 điểm ùn tắc xuất phát từ rào chắn phục vụ thi công các công trình, dự án; 35 điểm ùn tắc do lưu lượng phương tiện vượt quá khả năng đáp ứng của hiện trạng hạ tầng giao thông hiện nay. Nắm bắt được thực tế trên, lực lượng chức năng đã triển khai hàng loạt giải pháp như điều chỉnh, duy tu hệ thống vạch sơn, lắp đặt và điều chỉnh biển báo cấm rẽ, cấm quay đầu, hạn chế phương tiện theo khung giờ tại nhiều nút giao; thu hẹp, dỡ bỏ rào chắn thi công, thu hồi các điểm trông giữ xe gây cản trở giao thông.

Trung tá Phạm Đức Hoàng, Đội trưởng Đội CSGT đường bộ số 14 (Phòng Cảnh sát giao thông) thông tin, Đội CSGT đường bộ số 14 chủ động rà soát để tham mưu, đề xuất kiến nghị giải quyết các điểm ùn tắc tại nút giao Đỗ Mười - Giải Phóng và nút giao Quốc lộ 1B - Đỗ Mười. Đây là hai điểm nghẽn về ùn tắc giao thông trọng điểm ở khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô. Để giải quyết triệt để vấn đề này, đơn vị đã chủ động tham mưu mở rộng ngõ 15 Ngọc Hồi, thực hiện đấu nối trực tiếp với tuyến đường cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ.

Còn theo đại diện của Sở Xây dựng Hà Nội, trong tổng số 12 nút giao và trục đường được đầu tư điều chỉnh, đến nay đã có 9 công trình hoàn thành và phát huy hiệu quả. Qua kiểm tra, đánh giá thực tế, các giải pháp được triển khai bước đầu đã đáp ứng mục tiêu giảm xung đột giao thông, tăng năng lực thông hành, cũng như bảo đảm an toàn cho người và phương tiện. Các giải pháp trong công tác đảm bảo TTATGT được triển khai gồm, tổ chức, cải tạo hạ tầng như mở rộng lại các nút giao thông, thu hẹp các công trường, đẩy mạnh số hóa, ứng dụng công nghệ trong quản lý…

Chia sẻ quan điểm, TS Phan Lê Bình, chuyên gia giao thông, Trưởng văn phòng OGC tại Việt Nam đánh giá cao việc Hà Nội đã triển khai đồng loạt nhiều biện pháp để tổ chức giao thông giúp giao thông thông thoáng hơn trong dịp cuối năm. Đặc biệt là việc đưa vào áp dụng hệ thống đèn tín hiệu giao thông được điều khiển bằng AI, điều chỉnh chu kỳ đèn theo thời gian thực đã giảm ùn tắc tại nút giao, là biện pháp rất hiệu quả trong giảm ùn tắc giao thông tại nút.

Đồng quan điểm, TS Đào Huy Hoàng, chuyên gia Viện Khoa học và Công nghệ GTVT (Bộ Xây dựng) cho rằng, giải pháp hạn chế xe tải hoạt động trong khu vực nội đô theo khung giờ đã có tác động tích cực tới tình hình giao thông trên nhiều tuyến phố trọng điểm. Việc cấm xe tải là một giải pháp đột phá, giúp đường phố dần thông thoáng hơn. Thời gian tới, Hà Nội cũng cần xem xét hạn chế các loại phương tiện là xe chở khách cỡ lớn mang tính chất xe hợp đồng, xe dịch vụ.

Dự án giao thông trọng điểm đồng loạt thông xe

Giới chuyên gia giao thông cho biết, nhiều dự án giao thông trọng điểm tại Hà Nội, tập trung ở khu vực phía Nam, dự kiến thông xe trước Tết Nguyên đán 2026. Các công trình này được kỳ vọng góp phần giảm áp lực ùn tắc tại những tuyến, nút giao thông vốn quá tải nhiều năm, đồng thời cải thiện khả năng kết nối giữa nội đô với các khu vực lân cận trong giai đoạn cao điểm đi lại cuối năm. Nổi bật trong số đó là dự án hầm chui Kim Đồng - Giải Phóng, công trình được xem là đặc biệt quan trọng nhằm giảm ùn tắc tại nút giao thông phức tạp ở cửa ngõ phía Nam Thủ đô.

Dự án được khởi công từ tháng 10/2022, với tổng mức đầu tư 778 tỷ đồng, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông TP Hà Nội làm chủ đầu tư. Theo kế hoạch, hầm chui Kim Đồng - Giải Phóng thông xe trước ngày 10/2. Khi đưa vào khai thác, công trình sẽ góp phần hoàn thiện trục giao thông vành đai 2,5, cho phép các phương tiện lưu thông theo hướng đi thẳng không phải cắt dòng tại nút giao, từ đó giảm xung đột giao thông và áp lực ùn tắc kéo dài nhiều năm qua tại khu vực Kim Đồng - Giải Phóng.

Bên cạnh đó là dự án đường vành đai 2,5 đoạn Đầm Hồng - Quốc lộ 1A, công trình có quá trình triển khai kéo dài và từng rơi vào tình trạng đình trệ nhiều năm. Dự án được đầu tư theo hình thức hợp đồng BT, có chiều dài khoảng 1,6 km, tổng mức đầu tư hơn 1.300 tỷ đồng. Khởi công từ năm 2014 và đặt mục tiêu hoàn thành vào năm 2017, song do vướng mắc về giải phóng mặt bằng và thủ tục hợp đồng, dự án không thể về đích đúng kế hoạch. Thời điểm hiện tại, trên công trường, các đơn vị thi công đang tổ chức làm việc liên tục, cả ngày lẫn đêm, chạy nước rút trước ngày thông xe. Dự kiến, dự án sẽ thông xe kỹ thuật vào ngày 10/2/2026, sớm hơn khoảng 10 ngày so với kế hoạch ban đầu.

Chưa hết, trục đường phía Nam Hà Nội cũng sẽ hoàn thành toàn tuyến đúng dịp Tết Nguyên đán năm nay. Khi hoàn thành, trục đường phía Nam Hà Nội được kỳ vọng sẽ giảm tải đáng kể cho các tuyến quốc lộ hiện hữu như Quốc lộ 1, Quốc lộ 21, đồng thời tạo tuyến kết nối thông suốt khu vực Tây Nam Thủ đô với cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình. Việc đưa toàn tuyến vào khai thác trong dịp Tết được đánh giá có ý nghĩa lớn trong việc phân luồng phương tiện liên tỉnh, hạn chế tình trạng xe quá cảnh dồn vào khu vực nội đô.

Dự án cuối cùng trong nhóm công trình thông xe trước Tết là dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 1A đoạn Văn Điển - Ngọc Hồi. Đây là tuyến giao thông huyết mạch ở cửa ngõ phía Nam Hà Nội, thường xuyên chịu áp lực lớn từ lưu lượng xe liên tỉnh và xe tải nặng.

Theo TS Đào Huy Hoàng, Viện Khoa học và Công nghệ GTVT (Bộ Xây dựng) vấn đề chính mà chúng ta đang gặp phải là sự quá tải giữa bùng nổ phương tiện cơ giới cá nhân với năng lực phát triển hạ tầng. Mấu chốt là chúng ta đã có những quy hoạch hệ thống vận tải công cộng khối lượng lớn, đây phải là giải pháp trọng tâm để giảm bớt phương tiện cá nhân, góp phần giảm ùn tắc giao thông.