Giữ hay bỏ điểm sàn?

Người mừng, người lo

Vào thời điểm chỉ còn nửa năm nữa là học sinh lớp 12 chính thức bước vào kỳ thi THPT Quốc gia 2017, việc bỏ điểm sàn lại được đưa ra trong Dự thảo Quy chế tuyển sinh vào ĐH 2017. Người mừng, người lo đều có lý do chính đáng.

Trong đó, đối tượng trực tiếp của kỳ thi là học sinh thì phần lớn đều vui mừng vì đã thoát được gánh nặng tâm lý mà nhiều bậc phụ huynh đặt lên vai con em mình: phải đỗ ĐH bằng mọi giá.

Em Nguyễn Thu An (lớp 12A4, trường THPT Phủ Lý A, Hà Nam) cho biết: Ngay từ năm học lớp 10, bố mẹ đã đặt ra chỉ tiêu phải đỗ ĐH cho em. Cả nhà đã rất nhiều lần thảo luận về vấn đề sẽ học ngành nào, trường nào, tốp 1, 2 hay 3… Với quy định bỏ điểm sàn và được đăng ký nhiều nguyện vọng như Dự thảo dự kiến, em và bạn bè em cảm thấy dễ thở hơn rất nhiều. Áp lực tâm lý cũng được cởi bỏ để việc ôn tập nhẹ nhàng hơn, hiệu quả hơn.

Trái ngược với sự hồ hởi đón nhận của học sinh, phần lớn các bậc phụ huynh bày tỏ băn khoăn khi điểm sàn không có, học sinh sẽ không có động lực để học tập cố gắng.

Cụ thể, chị Hoài Thương, phụ huynh của một học sinh lớp 12 trường THPT Nguyễn Gia Thiều, Hà Nội phân tích: “Lực học của con gái tôi đang ở mức khá, gia đình luôn động viên cháu học để vào được các trường ĐH top trên nhưng từ khi có thông tin có thể bỏ điểm sàn xét tuyển, chỉ cần tốt nghiệp THPT có thể vào trường ĐH thì cháu học có vẻ chểnh mảng hơn hẳn. Chúng tôi nhắc nhở thì cháu nói là bây giờ vào ĐH dễ như thi tốt nghiệp thì có gì phải lo nữa đâu. Học trường nào cũng được, quan trọng là cố gắng khi học ĐH”.

Phổ cập ĐH?

Trên thực tế, việc đặt ra ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào hay còn gọi là điểm sàn đã từng gây ra nhiều tranh luận hồi năm 2014. Sau kỳ thi ĐH, CĐ, Bộ GD&ĐT vẫn công bố 3 mức điểm sàn xét tuyển vào ĐH và một mức xét tuyển vào CĐ.

Đến năm 2015, kỳ thi “2 trong 1” vừa để xét tốt nghiệp THPT và lấy điểm xét tuyển vào ĐH, CĐ, gọi chung là kỳ thi THPT Quốc gia cũng đưa ra quy định điểm sàn ĐH và tiếp tục duy trì đến kỳ thi THPT quốc gia 2016.

Đến năm nay, khi Chính phủ giao Bộ LĐ-TB&XH quản lý giáo dục nghề nghiệp, Bộ GD&ĐT đưa ra Dự thảo Quy chế tuyển sinh ĐH 2017 trong đó bỏ điểm sàn thì nhiều trường CĐ, TC kêu “cứu” vì thực tế tuyển sinh những năm gần đây rất khó khăn. Nếu các trường ĐH phình to ra và hút hết thí sinh thì nguồn tuyển cho CĐ, TC sẽ càng cạn kiệt.

Bà Trần Kim Phương- Chủ tịch Hội đồng quản trị trường CĐ ASEAN cho rằng, hiện nay, các trường CĐ vừa chuyển từ Bộ GD&ĐT sang Bộ LĐ-TB&XH đang gặp khó khăn rồi thì Bộ GD&ĐT lại công bố tuyển sinh 2017 sẽ bỏ điểm sàn đại học. Như vậy học sinh sẽ lao vào ĐH chứ không vào CĐ để học. “Các trường CĐ như chúng tôi đã bị Bộ cắt thức ăn, rút ống thở thì làm sao tồn tại? Trường CĐ sắp bị tiêu hủy. Đề nghị Bộ GD&ĐT xem xét lại vấn đề này”- bà Phương nói.

Trả lời báo chí, ông Đỗ Văn Giang- Phó Vụ trưởng Dạy nghề Chính quy (Tổng cục Dạy nghề) cho rằng điểm sàn ĐH ngoài đảm bảo chất lượng đầu vào, còn giúp phân luồng học sinh. Việc Bộ GD&ĐT đưa ra Dự thảo Tuyển sinh ĐH năm 2017 bỏ điểm sàn (chỉ cần tốt nghiệp THPT đã đủ điều kiện vào ĐH) đang đi ngược lại chủ trương của Đảng, Nhà nước là hiện nay tập trung phát triển giáo dục nghề nghiệp, để lấy lại sự hợp lý trong cơ cấu nhân lực. Đồng thời, bỏ điểm sàn ĐH sẽ phá vỡ quy hoạch, định hướng phân luồng học sinh vào học nghề và phát triển giáo dục nghề nghiệp.

Đồng thời, làm nặng thêm tâm lý bằng cấp trong xã hội, gây trầm trọng thêm cơ cấu nhân lực đang bất cập hiện nay. “Học ĐH phải những người có tố chất, năng lực, trình độ. Nếu ai học xong THPT đều có thể vào ĐH, với cách dạy và học của Việt Nam hiện nay chất lượng sẽ không bảo đảm”, ông Giang nói.

Điểm sàn hết thời?

Theo GS Trần Hữu Nghị - Hiệu trưởng trường ĐH Dân lập Hải Phòng, việc Dự thảo đưa ra điều kiện cần chung nhất để thí sinh đăng ký xét tuyển đại học là tốt nghiệp THPT, còn điều kiện đủ là do các trường quy định hoàn toàn phù hợp với xu thế phát triển giáo dục hiện nay.

“Một học sinh hấp thụ đầy đủ kiến thức phổ thông, tốt nghiệp phổ thông hoàn toàn có đủ điều kiện để học ĐH. Còn học ĐH gì là việc của thí sinh. Có chọn các em hay không là vấn đề của các nhà trường. Dù bỏ điểm sàn tôi tin rằng, không trường ĐH nào muốn tuyển những thí sinh mà khiến danh tiếng của trường xấu đi, qua một vài năm có thể phá sản”- ông Nghị phân tích.

Đồng tình với quan điểm này, PGS.TS Lê Hữu Lập- Học viện Bưu chính Viễn thông cho rằng, câu hỏi bỏ điểm sàn có làm loạn chất lượng đào tạo ĐH hay không đặt ra là không cần thiết. Bởi trên thực tế, không có trường nào lại muốn nhận những học sinh chỉ đạt ngưỡng tốt nghiệp THPT vào trường mình. Phương án tuyển sinh bao giờ cũng lấy từ kết quả cao tới thấp, cho hết chỉ tiêu. Khi đã tuyển được các em vào, việc đào tạo cần được kiểm tra, kiểm định đánh giá một cách thường xuyên, khách quan theo các bộ tiêu chí mới được ban hành. Có như vậy chất lượng giáo dục ĐH Việt Nam mới tốt dần lên được.

Về phía các trường CĐ, TC, ông Nghị đề xuất nếu bỏ điểm sàn, có thể thực hiện phân luồng, học sinh lớp 9, lớp 10 hoặc tốt nghiệp THPT có thể vào thẳng cao đẳng để học. Đó là thực hiện phân tầng vì các em ở vùng khó khăn không có điều kiện học lên phổ thông. Có thể sau khi tốt nghiệp cao đẳng, các em có điều kiện thì tiếp tục học lên đại học vì hiện nay chúng ta đang khuyến khích học suốt đời.

Chia sẻ thêm, ông Nghị khẳng định nếu ai đó trong số các nhà giáo nghĩ đến con số sinh viên vào trường để duy trì sự tồn tại của trường thì đó không phải là nhà giáo. Nhà giáo phải có cái tâm, phải trọng danh dự. Tôi muốn sinh viên vào trường sau đó tốt nghiệp đi làm. Danh dự của trường tôi phụ thuộc vào sinh viên. Sinh viên làm được việc, được doanh nghiệp tuyển dụng hài lòng thì trường tôi có uy tín, ngược lại trường sẽ phá sản chỉ sau vài mùa tuyển sinh, đặc biệt là đối với các trường ĐH dân lập thì chất lượng là sự sống còn. “Muốn kiểu gì thì kiểu, thời nào thì thời, phải học thật thi thật để ra làm thật”- ông Nghị nói.