Báo Đại Đoàn Kết Xã hội

Giữ hệ sinh thái, tạo sinh kế bền vững

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Giữ hệ sinh thái, tạo sinh kế bền vững

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News
Giữ hệ sinh thái, tạo sinh kế bền vững
Mô hình bảo tồn đa dạng sinh học kết hợp với phát triển du lịch cộng đồng tại Đà Nẵng. Ảnh: Chí Đại

Với hệ sinh thái và cảnh quan đa dạng, TP Đà Nẵng đang đứng trước yêu cầu vừa bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân, hướng đến phát triển hài hòa giữa kinh tế và môi trường.

Thay vì phụ thuộc vào cây keo, Hợp tác xã (HTX) Rừng Bách Thảo, xã Sơn Cẩm Hà, TP Đà Nẵng đang chuyển hướng sang mô hình vườn rừng đa tầng, vừa đa dạng hóa nguồn thu, vừa góp phần phục hồi đất và hệ sinh thái.

Ông Nguyễn Thanh Bình - Giám đốc HTX Rừng Bách Thảo cho biết, việc độc canh cây keo trong thời gian dài có thể khiến đất suy thoái, thu hẹp sinh cảnh của chim, côn trùng và các sinh vật đất. Mặt khác, phụ thuộc vào một loại cây trồng cũng khiến thu nhập của người dân thiếu ổn định.

Từ đó, HTX xây dựng mô hình vườn rừng theo cấu trúc nhiều tầng. Tầng cao là các loài cây rừng bản địa, có chức năng tạo tán, chắn gió và duy trì sinh cảnh. Tầng trung trồng quế, dó trầm, lòn bon, măng cụt, bưởi, cau tạo nguồn thu trung và dài hạn. Tầng thấp gồm sa nhân, đinh lăng, sả, gừng giúp người dân có thêm thu nhập ngắn hạn trong thời gian chờ các loại cây dài ngày cho thu hoạch.

Theo ông Bình, mô hình không chỉ thay đổi phương thức sản xuất mà còn hướng đến xây dựng hệ sinh thái canh tác đa dạng, trong đó lợi ích kinh tế của người dân được gắn với khả năng phục hồi và phát triển của tự nhiên.

Tại khu vực Hòa Bắc, TP Đà Nẵng, HTX Nông nghiệp sinh thái và du lịch cộng đồng Hòa Bắc cũng lựa chọn hướng đi gắn bảo tồn rừng với phát triển sinh kế.

Bà Đỗ Thị Huyền Trâm - Giám đốc HTX Nông nghiệp sinh thái và du lịch cộng đồng Hòa Bắc cho biết, đơn vị đang tập trung vào 4 mục tiêu: phục hồi rừng; gìn giữ, phát huy văn hóa bản địa; phát triển nông nghiệp theo hướng sinh thái và nâng cao sinh kế cộng đồng.

Với đồng bào Cơ Tu, rừng vốn gắn bó mật thiết với đời sống, văn hóa và sinh kế. Tuy nhiên, sự suy giảm tài nguyên rừng đặt ra nhiều thách thức đối với cộng đồng. Vì vậy, HTX hướng đến việc nâng cao kiến thức về nông nghiệp sinh thái, bảo tồn thiên nhiên; tạo cơ hội để người dân tham gia các chương trình học tập, trao đổi kinh nghiệm, phát huy tri thức bản địa và từng bước chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng bền vững.

Theo ông Nguyễn Đình Phước - quản lý dự án của Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam, nhiều cộng đồng vùng đệm vẫn phụ thuộc vào rừng và lâm sản ngoài gỗ để tạo thu nhập. Trong khi đó, các hộ sản xuất nhỏ và chủ rừng còn gặp khó khăn về vốn, kỹ thuật, năng lực tổ chức và khả năng tiếp cận thị trường.

Do đó, theo ông Phước, bảo tồn thiên nhiên và bảo đảm sinh kế cần được triển khai, tạo điều kiện để người dân vừa có thu nhập ổn định, vừa trở thành chủ thể tham gia gìn giữ tài nguyên rừng.

Mới đây, tại Hội thảo quốc tế “Bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững khu vực miền Trung và Tây Nguyên” lần thứ VII, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Hồ Quang Bửu cho biết, Đà Nẵng cần “phát triển xanh hơn, bền vững hơn và hài hòa hơn giữa con người với thiên nhiên”, trong đó phát triển kinh tế phải song hành với tạo sinh kế, bảo vệ tài nguyên và duy trì đa dạng sinh học.

Dự thảo Quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 cũng xác định hệ thống tự nhiên, sinh thái và di sản là khung nền tổ chức không gian, dựa trên cấu trúc “sông - biển - rừng”. Quy hoạch định hướng bảo vệ các hành lang sinh thái từ miền núi phía Tây qua sông, đồng bằng đến ven biển, đồng thời kiểm soát phát triển dàn trải tại những khu vực có giá trị sinh thái, nông nghiệp và cảnh quan.

Tấn Thành - Chí Đại