Gỡ điểm nghẽn để phát triển kinh tế đêm

Phát biểu tại tọa đàm, nhà báo Trần Xuân Toàn - Phó Tổng Biên tập Báo Tuổi trẻ cho rằng, trong bối cảnh thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng cao thì cần thúc đẩy đồng thời ba trụ cột gồm: tiêu dùng, xuất khẩu và đầu tư. Trong đó, kinh tế đêm có thể trở thành lực đẩy quan trọng cho tiêu dùng, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa sang du lịch, dịch vụ và thu hút đầu tư.

Ở góc nhìn của đơn vị quản lý nhà nước, theo ông Nguyễn Nguyên Phương - Phó Giám đốc Sở Công thương, khó khăn lớn nhất hiện nay là chưa xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm điều phối chung các hoạt động kinh tế đêm trên toàn địa bàn thành phố. Dù một số sở, ngành và địa phương đã được phân công nhiệm vụ bước đầu, song chưa tạo được sức bật như kỳ vọng.

Ông Phương cũng nhìn nhận, thành phố không thiếu ý tưởng phát triển, cũng không thiếu nguồn lực xã hội hóa, nhưng số mô hình kinh tế đêm vận hành hiệu quả đến nay vẫn còn ít. Nhiều đề án, chương trình đã được xây dựng nhưng khi triển khai thường vướng ở khâu thủ tục, cơ chế và hành lang pháp lý.

“Những lĩnh vực mang tính đặc thù của kinh tế đêm như ẩm thực, vui chơi giải trí, biểu diễn nghệ thuật hay dịch vụ đồ uống có cồn hiện vẫn chịu sự điều chỉnh bởi các quy định chung vốn được thiết kế cho hoạt động ban ngày, dẫn đến nhiều hạn chế trong tổ chức kinh doanh”, ông Phương nói.

Ở góc độ chuyên gia, Trưởng bộ môn marketing, khoa kinh doanh quốc tế và marketing, Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh Đinh Tiên Minh khẳng định, nếu chỉ nhìn kinh tế đêm dưới góc độ kéo dài thời gian bán hàng thì cách tiếp cận đó còn quá hẹp.

Theo ông Minh, kinh tế đêm phải được hiểu là một hệ sinh thái trải nghiệm đô thị hoàn chỉnh, trong đó bao gồm quy hoạch không gian, thiết kế trải nghiệm, bảo đảm an ninh trật tự, tổ chức giao thông đêm, quản lý môi trường, hoạt động văn hóa và xây dựng bản sắc thương hiệu đô thị.

Ông Minh nhấn mạnh, nếu được phát triển bài bản, kinh tế đêm có thể kéo dài thời gian lưu trú của du khách, gia tăng mức chi tiêu ngoài giờ, đồng thời tạo thêm sức hút đầu tư vào các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, giải trí và du lịch. Đây cũng là kênh tạo việc làm mới, tăng nguồn thu ngân sách và nâng cao hiệu quả sử dụng hạ tầng đô thị.

Theo các chuyên gia, với lợi thế là trung tâm kinh tế, thương mại, dịch vụ lớn nhất cả nước, TP Hồ Chí Minh được đánh giá có nền tảng thuận lợi để phát triển lĩnh vực này. Thành phố sở hữu nhịp sống đô thị sôi động, sức mua cao, nhu cầu giải trí lớn, cùng hệ thống tài nguyên văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực phong phú. Đặc biệt, nguồn cầu đến từ cả khách du lịch lẫn cư dân đô thị đều rất mạnh.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy kinh tế đêm tại Việt Nam nói chung vẫn phát triển theo hướng manh mún, thiếu liên kết và chưa hình thành được những sản phẩm đủ sức giữ chân du khách lâu hơn.

Thông tin từ Cục Du lịch Quốc gia, tính đến hết năm 2025, toàn ngành đón khoảng 22 triệu lượt khách quốc tế (tăng 25%), phục vụ 130 triệu lượt khách nội địa (tăng 8%), tổng thu 1 triệu tỉ đồng (tăng 12% so với năm trước).

Trong đó, TP Hồ Chí Minh tiếp tục dẫn đầu cả nước về lượng khách, với hơn 53,5 triệu lượt trong năm qua (trong đó, khách quốc tế ước đạt 8,5 triệu lượt, tăng gần 40% so với năm 2024).