Gượng dậy sau lũ

Dòng lũ hung hãn kèm theo đất đá, cây rừng phóng từ đỉnh núi Pù Cạn với tốc độ phi mã vào khuya ngày 11/10, cuốn đi hàng chục ngôi nhà, nhiều tài sản, cướp đi sinh mạng của bốn người dân, trong đó đến nay vẫn còn một người chưa tìm thấy xác... Chính quyền và bà con xã Bát Mọt đang cố gắng gượng dậy nhưng chưa biết tới bao giờ vùng đất này mới có thể hồi sinh.

Bát Mọt sau lũ.

“Chặt chân tôi đi”

Chị Lê Thị Thuỷ, trú bản Chiềng, xã Bát Mọt vừa thoát khỏi lưỡi hái tử thần cho biết: Vào chiều 11-10, mưa rừng đổ tầm tã, tuy nhiên mọi chuyện vẫn trong tầm kiểm soát.

Phải tới khoảng 9 giờ tối cùng ngày, bà con mới linh cảm thấy sự bất an nên tìm cách đề phòng đối phó với thiên tai có thể ập tới.

Lúc này, 4 cặp vợ chồng là ruột thịt của chị Thuỷ cùng cháu bé Hoàng Thị Như Ý con anh Hoàng Sỹ Kế và chị Lê Thị Hường tìm đến ngôi nhà sàn được xem là kiên cố nhất tại địa phương tránh lũ. Song chính nơi được đánh giá an toàn này lại là sự khởi nguồn bi thương, cướp đi sinh mạng hai con người.

Khi các em tới, anh Lê Công Hiệp (chồng chị Thuỷ) nói mọi người đi lên tầng hai. Chị Thuỷ bảoem gái Lê Thị Hường đưa cháu Như Ý vào giường trong buồng ngủ, chị ủ ấm chỗ rồi.

Sau đó mọi người đi xuống tầng một kiểm tra tình hình. Lúc này nước bắt đầu tràn qua con đường ở phía trước nhà chị Thuỷ.

Nhưng một lát sau đó, mọi người nghe tiếng gầm gào của nước lũ từ phía đỉnh Pù Cạn nên sợ hãi đành chạy lên tầng hai nương náu.

Song không biết nước ở đâu đổ về nhanh đến mức như vậy. Chỉ ít giây thôi, nước lênh qua nền, kèm theo đất đá, cây rừng. Nước mau chóng dâng cao gần lút sàn tầng một và cuồn cuộn phi mã.

Chị Thuỷ và bốn người là ruột rà máu mủ, anh em họ hàng chưa kịp lên tầng hai trong tích tắc đã phải đối mặt và vật vã trên dòng lũ dữ. Và rồi, dòng lũ khủng khiếp cuốn phăng anh Lê Sỹ Kế, Hoàng Văn Hưng, Lê Thị Hà ra khỏi ngôi nhà. Anh Kế may mắn khi bị dòng lũ đẩy qua khu chợ cách đó khoảng 60m và túm được cây cọc, thoát nạn.

Phần anh Hưng, chị Hà bị dòng lũ đẩy vào biển nước mênh mông. Tuy nhiên, sau khi trôi được khoảng 3 km thì anh Hưng bám vào chuồng trâu của một hộ dân ở xã Yên Nhân, đến 11h đêm 11/10, mọi người phát hiện đến hỗ trợ, đưa đi sơ cứu.

Sang sáng ngày 12/10, do sức khoẻ của nạn nhân yếu dần vì ở phần bụng và nội tạng bị lũ vò nhàu nên gia đình, bà con chuyển anh Hưng lên tuyến trên.

Nhưng do đường sá bị ách tắc bởi đất đá sạt lở, khiến việc di chuyển gặp khó khăn nên nạn nhân không thể vượt qua được lưỡi hái tử thần. Xác chị Hà cũng được tìm thấy cách điểm bị lũ cuốn khoảng 5 km trong ngày 12/10.

Về phần chị Lê Thị Thuỷ và cháu Như Ý bị nước lũ kẹp ngay dưới sàn tầng một. Chị Thuỷ nhớ lại: “Rất khủng khiếp, trời định “cướp” cháu Như Ý khỏi tay tôi ba lần nhưng cả ba lần tôi đều giành phần thắng. Lần thứ ba, khi đầu con bé ngập trong dòng lũ, tôi may mắn túm được chân cháu rồi mọi người đến hỗ trợ”.

Cứu xong cháu Như Ý thì chị Thuỷ bị dây rừng quấn chặt chân phải vào cột nhà không thể thoát ra. Anh Lực (hàng xóm của chị Thuỷ) thấy tình hình nguy cấp nên hỏi chị có đồng ý chặt chân cứu người không?.

“Chị Thuỷ bảo chặt chân tôi đi. Nhưng lúc đó, lũ dâng gần lút đầu người. Tôi lấy dao chặt xuống nước không nổi nên anh em quyết định rút chị Thuỷ lên. Nếu chết cũng đành phải chịu, bởi trong hoàn cảnh đó, không còn cách nào xử lý tốt hơn”- anh Lực kể.

Nhờ sự hỗ trợ bằng tất cả sức lực của ba người đàn ông, nạn nhân Lê Thị Thuỷ được cứu sống tuy nhiên chị bị thương khá nặng ở phần đùi phải.

Đối mặt với thiếu đói

Ông Lữ Văn Mậu - Phó bí thư Đảng uỷ xã Bát Mọt dẫn chúng tôi đi thăm cảnh hoang tàn sau cơn lũ.Vừa đi, ông Mậu vừa nói rằng, chúng tôi là những nhà báo đầu tiên tới nơi biên viễn xa xôi này kể từ khi cơn lũ xảy ra ngày 11-10.Bước chân tới đâu cũng chỉ thấy cảnh xác xơ, tiêu điều.

Những gì còn lại sau khi lũ đi qua.

Nhiều bản làng của người dân sống quây quần bên nhau, giờ trở thành bãi đất trống. Những thửa ruộng sắp tới kỳ thu hoạch bị dòng lũ vò nhầu nhĩ hoặc bị vùi trong sỏi đá từ trên núi đổ về.

“Cuộc sống của đồng bào ở đây vốn dĩ khó khăn, vừa mới gượng dậy sau trận lũ lịch sử xảy ra năm 2007 thì nay lại phải đón nhận thảm họa khác khốc liệt hơn nhiều”- ông Mậu than thở.

Tôi lướt qua báo cáo thống kê thiệt hại sau lũ của UBND xã Bát Mọt thấy: Có 57ha diện tích đất lúa tập trung ở các thôn Cạn, Phống, Chiềng bị đất, đá vùi lấp hoàn toàn.

Lũ cuốn trôi 250 tấn thóc, phá huỷ 4ha hoa màu; làm hỏng toàn bộ hệ thống kênh mương, làm hư hại 13 km đường giao thông… Ông Lang Đức Thọ- chủ tịch UBND xã Bát Mọt nói: “Tất cả vật chất bị mất đi nhưng còn người vẫn có thể làm ra. Nhưng riêng đối với 57 ha đất trồng lúa của địa phương trở nên vô cùng nan giải. Những cánh đồng bị đất, đá phủ dày cả mét như vậy, chính quyền cũng như bà con khó có thể đưa ra biện pháp khôi phục nếu không muốn nói là hết khả năng cải tạo”.

Cụ Lương Xuân Quỳnh (80 tuổi), trú thôn Cạn, xã Bát Mọt thốt rằng: “Ngần này tuổi rồi, đây là lần đầu tiên tôi chứng kiến cảnh lũ quét lớn như vậy.

Đỉnh núi Pù Cạn xưa rất hiền mà nay không hiểu sao lại nổi giận, đem lũ từ thượng nguồn ầm ầm kéo về bản như vậy.

Lũ lướt qua trong khoảng thời gian rất ngắn nhưng phá tan hoang hết 83 căn nhà của chúng tôi, đẩy hàng trăm con người rơi vào cảnh màn trời chiếu đất thế này đây. Bốn con trâu, tôi lùa vào núi trước lũ tưởng thoát nạn, song giờ tìm cũng không thấy đâu nữa”.

Ông Lang Hùng Chuynh - trưởng thôn Chiềng phân trần: “Nghe tin lũ, bà con chuẩn bị kê đồ đạc lên cao. Nhưng không ai ngờ rằng cơn lũ khủng khiếp như vậy, cuốn trôi cả làng mạc, nhà cửa, đường sá.Toàn thôn có 28 hộ dân đứng trước nguy cơ phải di dời, nhiều hộ trong bản vừa thoát nghèo giờ lại tái nghèo”.

Nói về hướng khắc phục sau lũ, chủ tịch UBND xã Bát Mọt cho biết: Sau khi lũ đi qua, khả năng 80% người dân địa phương phải đối mặt với thiếu đói.

Bên cạnh đó, QL47, đường giao thông huyện, xã, đường liên thôn bị hư hỏng nặng hoặc biến mất hoàn toàn. Hiện tại, bà con vẫn chưa có điện để sử dụng.

Hàng trăm làng mạc ở Thanh Hoá đang gượng dậy sau khi lũ lụt đi qua. Nhưng riêng với Bát Mọt thì chẳng biết dựa vào đâu để hồi sinh...