Hà Nội rà soát tiêu chí, xây dựng lộ trình nông thôn mới giai đoạn 2026-2030
Bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 của Hà Nội được thiết kế theo hai nhóm địa phương, gắn với đặc điểm phát triển và điều kiện thực tế. Trên cơ sở đó, các xã đang rà soát từng chỉ tiêu, xác định nhiệm vụ trọng tâm và xây dựng lộ trình huy động nguồn lực, phấn đấu hoàn thành mục tiêu nông thôn mới trong giai đoạn mới.
Rà soát thực trạng, xác định mục tiêu cụ thể
Thực hiện yêu cầu xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn 2026-2030, các địa phương của Hà Nội đang chủ động đánh giá kết quả thực hiện từng tiêu chí, xác định những nội dung đã đạt, chưa đạt để xây dựng kế hoạch phù hợp. Việc rà soát không chỉ nhằm đáp ứng các yêu cầu của bộ tiêu chí mới mà còn giúp địa phương xác định rõ thứ tự ưu tiên đầu tư, khai thác tiềm năng và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.
Trao đổi với báo chí, ông Bùi Lê Huy, Chánh Văn phòng xã Liên Minh (Hà Nội), cho biết xã đang rà soát việc thực hiện các tiêu chí thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 và Quyết định số 122/2026/QĐ-UBND của UBND thành phố Hà Nội về Bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030. Trên cơ sở kết quả rà soát, UBND xã đang xây dựng dự thảo kế hoạch triển khai, dự kiến trình Đảng ủy thẩm ại xã Hát Môn, công tác rà soát cũng được triển khai nhằm nhận diện những điểm mạnh, hạn chế và xác định nhiệm vụ cần tập trung thực hiện.
Tương tự tại xã Hát Môn, địa phương đã căn cứ Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới các cấp giai đoạn 2026-2030 để đánh giá thực trạng. Đến tháng 6/2026, xã có 31/47 chỉ tiêu đạt yêu cầu, còn 16 chỉ tiêu chưa đạt.
Các chỉ tiêu đã đạt tập trung ở những lĩnh vực như giao thông, thủy lợi, phòng, chống thiên tai, điện sinh hoạt, hạ tầng viễn thông và thu nhập bình quân. Từ kết quả này, Hát Môn xây dựng kế hoạch cụ thể, tập trung nguồn lực đầu tư, phấn đấu hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới trong năm 2026.
Cùng với việc hoàn thiện các tiêu chí về hạ tầng, địa phương đặt ra những mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội cụ thể. Năm 2026, Hát Môn phấn đấu tăng trưởng giá trị sản xuất bình quân 13,5%; thu nhập bình quân đạt 107 triệu đồng/người/năm; giảm 10% số hộ cận nghèo so với năm 2025. Xã cũng hướng tới tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 95,6% dân số, tỷ lệ gia đình văn hóa đạt 97% và tỷ lệ thôn đạt danh hiệu văn hóa đạt 95%.
Những mục tiêu này cho thấy việc xây dựng nông thôn mới ngày càng gắn chặt với nâng cao thu nhập, chất lượng đời sống, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển văn hóa ở cơ sở. Thông qua rà soát, các địa phương có điều kiện chuyển những yêu cầu chung của bộ tiêu chí thành nhiệm vụ cụ thể, phù hợp với nguồn lực và nhu cầu phát triển của từng xã.
Phân nhóm địa phương, tạo động lực phát triển phù hợp
Theo ông Nguyễn Đình Hoa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 122/2026/QĐ-UBND về Bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030. Đây là căn cứ để đánh giá, thẩm định và xét công nhận các xã đạt chuẩn nông thôn mới trên địa bàn Thủ đô.
Bộ tiêu chí được xây dựng trên cơ sở Bộ tiêu chí quốc gia, gồm 10 nhóm nội dung: Quy hoạch; Hạ tầng kinh tế - xã hội; Phát triển kinh tế nông thôn; Đào tạo nguồn nhân lực nông thôn; Văn hóa, giáo dục, y tế; Giảm nghèo và an sinh xã hội; Khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; Môi trường và cảnh quan nông thôn; Xây dựng hệ thống chính trị và hành chính công; Tiếp cận pháp luật và an ninh, quốc phòng.
Điểm đáng chú ý là bộ tiêu chí được thiết kế theo hai nhóm xã nhằm phản ánh sự khác biệt về điều kiện phát triển. Nhóm 1 gồm các xã ven đô, có tốc độ đô thị hóa nhanh và điều kiện thuận lợi hơn; nhóm 2 gồm các xã mang đặc trưng nông nghiệp hoặc nằm xa trung tâm hơn. Cách phân nhóm này giúp các yêu cầu được xác định sát hơn với đặc điểm từng địa bàn, đồng thời tạo cơ sở để địa phương xây dựng kế hoạch thực hiện phù hợp.
Các chỉ tiêu về giảm nghèo, nước sạch và chất lượng nguồn nhân lực cũng được xác định theo đặc điểm địa bàn. Tỷ lệ nghèo đa chiều ở nhóm 1 không vượt quá 1,5%, trong khi nhóm 2 không vượt quá 3%. Tỷ lệ hộ sử dụng nước sạch theo quy chuẩn tương ứng đạt từ 80% và 70% trở lên. Đối với lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ, nhóm 1 phải đạt từ 40%, nhóm 2 từ 35%; tỷ lệ người trong độ tuổi theo học sau trung học phổ thông lần lượt là 60% và 50%.
Để bộ tiêu chí đi vào thực tiễn, Hà Nội xác định rõ trách nhiệm của các sở, ban, ngành, đoàn thể và chính quyền cấp xã trong hướng dẫn, triển khai, đánh giá kết quả thực hiện.
Theo phân công, các sở, ban, ngành và đoàn thể Thành phố phụ trách từng tiêu chí, chỉ tiêu có trách nhiệm hướng dẫn các địa phương thực hiện theo chức năng, bảo đảm tính thống nhất, khả thi và phù hợp với thực tế. Đồng thời, các đơn vị tổ chức thẩm định, đánh giá mức độ đạt chuẩn và thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, đột xuất gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường.
Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò chủ trì, phối hợp đôn đốc UBND các xã triển khai bộ tiêu chí; định kỳ 6 tháng và hằng năm tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh những vấn đề cần điều chỉnh, Sở có trách nhiệm rà soát, tham mưu Thành phố xem xét sửa đổi bộ tiêu chí cho phù hợp. Cơ quan này cũng tham mưu quy định về điều kiện, trình tự, thủ tục, hồ sơ xét công nhận, công bố và thu hồi quyết định công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới.
* Trang Thông tin có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình Xây dựng nông thôn mới Thành phố Hà Nội *