Hà Nội thông tin về các giải pháp xử lý ngập úng

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng ngập úng hiện nay là hệ thống thoát nước chưa được đầu tư đồng bộ theo quy hoạch. Nhiều công trình đầu mối như hồ điều hòa, kênh dẫn, trạm bơm còn thiếu hoặc chưa hoàn thiện kết nối, trong khi công suất các công trình đầu mối mới đạt khoảng 20% so với quy hoạch, diện tích hồ điều hòa đạt gần 18,7% so với quy hoạch năm 2013.

Xác định úng ngập là một trong 5 "điểm nghẽn" cần tập trung tháo gỡ, Thành ủy, HĐND và UBND TP Hà Nội đã chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trước mắt và lâu dài nhằm nâng cao năng lực tiêu thoát nước trên địa bàn.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm 2026 là triển khai 10 dự án thoát nước khẩn cấp, gồm 5 dự án xây dựng hồ điều hòa và 5 dự án cải tạo hệ thống thoát nước. Đến nay, các hạng mục giai đoạn I cơ bản hoàn thành và được đưa vào vận hành trước mùa mưa.

Thực tế sau hơn 4 tháng khai thác cho thấy nhiều công trình đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Qua các đợt mưa lớn vừa qua, hàng loạt khu vực từng thường xuyên ngập úng như Võ Chí Công, Mỹ Đình, Ngoại Giao Đoàn, Tây Hồ Tây, Ciputra, Resco Ecohome hay dọc Đại lộ Thăng Long đều ghi nhận tình trạng ngập giảm đáng kể. Không chỉ số điểm ngập giảm, độ sâu ngập, diện tích ngập và thời gian nước rút cũng được cải thiện rõ rệt.

Đối với những trận mưa có lượng mưa trên 100 mm, hệ thống mới vẫn bảo đảm khả năng tiêu thoát tốt hơn trước, hạn chế tình trạng ngập sâu kéo dài gây chia cắt giao thông. Một số vị trí vẫn xuất hiện ngập cục bộ nhưng chủ yếu do lượng mưa vượt công suất thiết kế hoặc chịu tác động từ các dự án hạ tầng đang thi công.

Song song với đầu tư hạ tầng, Hà Nội đang siết chặt công tác quản lý và vận hành hệ thống thoát nước trong mùa mưa bão. Theo Kế hoạch bảo đảm thoát nước mùa mưa năm 2026, thành phố yêu cầu duy trì 100% nhân lực, phương tiện và thiết bị ứng trực tại các khu vực trọng điểm, sẵn sàng vận hành các trạm bơm, hồ điều hòa và hệ thống cống thoát nước khi xảy ra mưa lớn.

Các đơn vị quản lý được giao thường xuyên nạo vét cống rãnh, kênh mương, duy tu hồ điều hòa, bảo dưỡng trạm bơm và cập nhật phương án vận hành trước, trong và sau mỗi trận mưa nhằm phát huy tối đa hiệu quả của hệ thống.

Bên cạnh đó, các địa phương phải tăng cường trách nhiệm xử lý các điểm ngập theo phân cấp, đồng thời kiểm tra việc đấu nối hệ thống thoát nước tại các khu đô thị, dự án đầu tư mới để tránh phát sinh các điểm úng ngập do kết nối không đồng bộ.

Đối với công tác bảo đảm giao thông, Hà Nội đã xây dựng bốn kịch bản phân luồng tương ứng với các cấp độ ngập tại 141 vị trí từng xảy ra úng ngập, góp phần giảm thiểu ùn tắc và bảo đảm an toàn cho người dân trong mùa mưa.

Cùng với các giải pháp cấp bách, thành phố đang tập trung tháo gỡ khó khăn về vốn, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư để đẩy nhanh tiến độ 12 dự án thoát nước theo quy hoạch. Đây là những công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng lực tiêu nước cho các lưu vực Tả Nhuệ, Hữu Nhuệ, Hà Đông, Long Biên và khu vực phía Tây thành phố.

Trong số này có nhiều dự án đầu mối như trạm bơm Phương Trạch, Văn Khê, Yên Nghĩa, Đông Mỹ, Cự Khối; cụm công trình Liên Mạc và hệ thống thoát nước lưu vực Tả sông Nhuệ. Khi hoàn thành, các dự án sẽ góp phần hình thành mạng lưới tiêu thoát nước đồng bộ, giảm áp lực cho khu vực nội đô và các vùng phát triển mới.

Về lâu dài, Hà Nội xác định tiếp tục ưu tiên đầu tư các trục tiêu thoát nước lớn như sông Nhuệ, sông Cầu Bây và sông Đáy. Trong đó, dự án cải tạo sông Nhuệ theo hình thức đối tác công tư (PPP) dự kiến triển khai giai đoạn 2026-2029; dự án cải tạo trục tiêu sông Cầu Bây cũng đã được HĐND thành phố thông qua chủ trương đầu tư.

Song hành với phát triển hạ tầng, Hà Nội sẽ xây dựng Quy hoạch cao độ nền và thoát nước Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, triển khai Đề án xử lý úng ngập khu vực nội thành giai đoạn 2026-2030, đồng thời nghiên cứu áp dụng mô hình "thành phố bọt biển", kết hợp các giải pháp giữ nước, tăng khả năng thấm, tái sử dụng nước mưa nhằm nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và hướng tới phát triển đô thị bền vững...