Hệ lụy tiền ảo

Nhiều người tiêu dùng vẫn lao vào bẫy tiền ảo.

Không ít lần, các ngành chức năng đã đưa ra khuyến cáo và Ngân hàng Nhà nước cũng đã chính thức công bố đồng tiền ảo không có giá trị pháp lý, song, các đối tượng bằng những chiêu trò, thủ đoạn tinh vi vẫn lừa được vô số người tiêu dùng rơi vào cạm bẫy tiền ảo. Vụ việc xảy ra tại Gia Lai mới đây tiếp tục là minh chứng cho thấy, vì tham lợi nhuận lớn, người dân vẫn tự đưa chân vào bẫy tiền ảo – một trong những biến tướng của kinh doanh đa cấp.

Cụ thể, các đối tượng lừa đảo huy động tiền của người dân bằng cách mời tham gia vào một “tổ chức ảo” có tên là “ngân hàng cộng đồng Bitcotin”. Để dụ dỗ những người nhẹ dạ, muốn làm giàu nhanh chóng tham gia, các đối tượng lừa đảo đưa ra mức lợi nhuận lên đến 144% mỗi tháng, kèm theo đó là các mức hoa hồng tăng theo kiểu đa cấp khi mời được thêm người mới. Khi số lượng người tham gia ngày càng đông và lừa được hơn 22 tỷ đồng, những kẻ lừa đảo đã biến mất cùng với số tiền đã lừa được của người dân trong vùng.

Cục Thương mại điện tử – Công nghệ thông tin (Bộ Công thương) đã khuyến cáo người tiêu dùng và nhà đầu tư thận trọng khi tham gia giao dịch và sử dụng tiền ảo, tránh các rủi ro bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản. “Thực tế, Cục cũng chưa hề cấp phép hoạt động cho những trang web kinh doanh tiền ảo” – Cục này khẳng định. Đáng lưu ý là hiện vẫn chưa có văn bản nào xác định việc giao dịch Bitcoin và các đồng tiền ảo khác là hành vi vi phạm pháp luật hay các quy định siết chặt quản lý Nhà nước về mô hình kinh doanh này một cách cụ thể.

Thời gian qua, Bộ Công thương đã vào cuộc mạnh mẽ, kiểm tra, xử lý nhiều DN thậm chí thu hồi giấy phép kinh doanh của không ít công ty bán hàng đa cấp. Tuy nhiên, thời điểm này các chính sách sửa đổi, bổ sung vẫn đang ở “chế độ chờ” cho nên, người tiêu dùng được khuyến cáo cần thận trọng, tỉnh táo trước các cạm bẫy tiền ảo để hạn chế thấp nhất những tai họa do đồng tiền ảo gây ra.

Theo chuyên gia ngành tài chính - TS. Nguyễn Thanh Bình (Học viện Ngân hàng), nếu nhìn từ góc độ kinh doanh, kinh doanh tiền ảo chính là hoạt động đánh bạc, mà phần thắng luôn thuộc về chủ sàn bạc. Theo TS.Bình, các quy định về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp đã có hiệu lực thi hành từ tháng 7-2014, sau hơn hai năm triển khai đã bộc lộ một số bất cập. Hàng loạt DN bán hàng đa cấp bị rút giấy phép hoạt động và xử phạt. Tuy nhiên, các mức xử phạt chưa đủ sức răn đe.

Để ngăn chặn những hệ lụy mà thế giới tiền ảo có thể gây ra, TS.Nguyễn Thanh Bình cho rằng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần tăng cường khuyến cáo các tổ chức, cá nhân không nên đầu tư, nắm giữ, thực hiện các giao dịch liên quan đến bitcoin và các loại tiền ảo tương tự khác. Bởi, theo vị chuyên gia này, các giao dịch bằng Bitcoin có tính ẩn danh cao nên Bitcoin có thể trở thành công cụ cho tội phạm như rửa tiền, buôn bán ma túy, trốn thuế, giao dịch, thanh toán tài sản phi pháp.

Thứ hai, Bitcoin là tiền ảo được lưu giữ dưới dạng kỹ thuật số nên nguy cơ bị tấn công, đánh cắp, thay đổi dữ liệu hoặc bị ngừng giao dịch là rất lớn. Thứ ba, do giá trị đồng Bitcoin biến động mạnh và phức tạp trong thời gian ngắn nên hoạt động đầu tư vào Bitcoin ẩn chứa nhiều nguy cơ về bong bóng, tiềm ẩn gây thiệt hại cho người đầu tư. Bên cạnh đó, Bitcoin không bị chi phối và kiểm soát giao dịch bởi cơ quan quản lý nhà nước nào, do đó, người sở hữu Bitcoin sẽ chịu toàn bộ rủi ro vì không có cơ chế bảo vệ quyền lợi.