Hệ thống ngân hàng ghi nhận hơn 30 triệu giao dịch mỗi ngày

Dữ liệu là nền tảng, khách hàng là trung tâm

Tại hội thảo, Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh: “Với quy mô giao dịch khổng lồ, việc bảo đảm an ninh, an toàn và duy trì hoạt động liên tục được xác định là ưu tiên trọng yếu. Không chỉ bàn lý thuyết, chúng ta cần giải pháp cụ thể để bảo vệ khách hàng, giúp họ hạnh phúc và an toàn khi sử dụng dịch vụ ngân hàng”.

Theo ông Dũng, dữ liệu và khách hàng tuy độc lập nhưng không thể tách rời. Không có khách hàng thì không có dữ liệu; và dữ liệu, nếu không được khai thác, sẽ không mang lại giá trị. Đây chính là câu chuyện cốt lõi của ngành ngân hàng trong giai đoạn hiện nay. Ông cho rằng, dữ liệu phải được quản lý theo nguyên tắc “đúng - đủ - sạch - sống”, đồng thời, đáp ứng 2 yêu cầu then chốt: khai thác hiệu quả và xây dựng ứng dụng thông minh, tiện ích, dễ sử dụng cho khách hàng.

Về khía cạnh pháp lý, NHNN là một trong số ít bộ, ngành đã ban hành hệ thống Thông tư điều chỉnh toàn bộ quá trình thu thập, tổng hợp và phân tích dữ liệu. Trong ngành ngân hàng, mọi dữ liệu đều nằm trong khuôn khổ pháp lý: từ báo cáo thống kê, giám sát tín dụng, hệ thống Trung tâm thông tin tín dụng (CIC), phòng chống rửa tiền cho đến các ứng dụng nghiệp vụ. NHNN cũng là cơ quan đầu tiên ban hành Thông tư về Open API (giao diện lập trình ứng dụng mở), cho phép các bên kết nối dữ liệu ngành ngân hàng.

Hệ sinh thái ngân hàng số và bài toán dữ liệu

Ở góc nhìn hiệp hội ngành, ông Nguyễn Quốc Hùng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) - nhận định: “Sự kết hợp hài hòa giữa chiến lược - dữ liệu - công nghệ - con người, đặt trên nền tảng quản trị rủi ro và tuân thủ chủ động, sẽ hướng tới một hệ sinh thái ngân hàng số bền vững: đổi mới nhưng an toàn, nhanh nhưng chuẩn mực, cá nhân hóa nhưng bảo vệ quyền riêng tư, mở kết nối nhưng kiểm soát chặt chẽ rủi ro hệ thống”.

Ông Hùng cho biết, đến nay hầu hết dịch vụ ngân hàng cơ bản đã được số hóa trên các kênh điện tử; nhiều ngân hàng ghi nhận trên 95% giao dịch thực hiện qua kênh số thay vì tại quầy. Hiện gần 87% người Việt Nam trưởng thành có tài khoản ngân hàng; tổng giá trị giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt gấp khoảng 25 lần GDP. Đặc biệt, trong 7 tháng đầu năm 2025 so với cùng kỳ 2024, giao dịch qua mã QR tăng 66,73% về số lượng và 159% về giá trị. Việt Nam cũng tiên phong kết nối thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua mã QR với Thái Lan, Campuchia và Lào.

Tuy nhiên, theo ông Hùng, để đạt tới những đột phá giai đoạn tới, ngành ngân hàng cần giải quyết đồng thời nhiều bài toán đan xen: chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu ở quy mô toàn hệ thống; xây dựng kiến trúc dữ liệu hợp nhất thay vì chồng lớp giải pháp; thiết lập khung quản trị dữ liệu - bảo mật - quyền riêng tư - đạo đức sử dụng dữ liệu nhất quán; tăng cường khả năng liên thông dữ liệu có kiểm soát giữa ngân hàng với các nền tảng định danh, dữ liệu dân cư, doanh nghiệp, thương mại điện tử, bảo hiểm, viễn thông…

“Các ngân hàng có thể tăng cường việc tiếp cận khách hàng, tạo ra sản phẩm và dịch vụ cá nhân hóa cao; đồng thời tối ưu hóa quy trình phát hiện rủi ro, phòng ngừa gian lận, cải thiện quy trình vay vốn, tăng cường khả năng dự đoán và phân tích thị trường” - ông Hùng nhấn mạnh.

Trong khi đó, từ góc nhìn thực tiễn, ông Nguyễn Hưng - Tổng Giám đốc TPBank - chia sẻ kinh nghiệm quản trị dữ liệu: Ngân hàng xây dựng trung tâm dữ liệu riêng, làm sạch dữ liệu, ngăn chặn thất thoát, bảo đảm nguyên tắc bảo mật. “Dữ liệu chỉ thực sự có giá trị khi được khai thác đúng cách, mài dũa thành “kim cương” phục vụ hiệu quả cho hoạt động kinh doanh và huấn luyện AI” - ông Hưng nói.

Các chuyên gia tại hội thảo thống nhất rằng chuyển đổi số ngân hàng không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là quá trình tái cấu trúc toàn diện: từ quản trị dữ liệu, bảo mật, đào tạo nhân lực đến hoàn thiện khung pháp lý. Tất cả nhằm mục tiêu chung: dữ liệu đúng - sạch - hợp pháp; khách hàng là trung tâm; an toàn, an ninh và tính liên tục của hoạt động ngân hàng luôn được duy trì ở mức cao nhất.