Hết thời trốn thuế

Mới đây, Công an tỉnh Thanh Hóa đã triệt phá đường dây trốn thuế qua máy POS, giao dịch 15.000 tỷ đồng, triệu tập 30 đối tượng. Các đối tượng này bị điều tra về hoạt động sử dụng máy POS phục vụ rút tiền, đáo hạn thẻ tín dụng dưới danh nghĩa hộ kinh doanh. Theo điều tra ban đầu, giao dịch được thể hiện như thanh toán mua hàng dù thực tế không có hàng hóa, dịch vụ; tiền được chuyển lại cho khách sau khi trừ phí. Các đối tượng khai tổng giá trị giao dịch khoảng 15.000 tỷ đồng, doanh thu gần 100 tỷ đồng và số thuế trốn hàng chục tỷ đồng.

Không dừng lại ở vụ việc trên, nhiều vụ vi phạm trong kinh doanh trực tuyến đã bị công an TPHCM và nhiều địa phương triệt phá từ đầu năm đến nay. Các vụ việc nổi cộm có liên quan đến hành vi cá nhân, tổ chức không đăng ký kinh doanh, không kê khai doanh thu, nhận tiền vào tài khoản cá nhân, lập hai hệ thống sổ sách hoặc sử dụng hóa đơn khống. Một số đường dây lập doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn, hoặc nâng khống chi phí đầu vào nhằm giảm nghĩa vụ thuế.

Điển hình, vụ trốn thuế do bà Trần Thị Lệ Thu liên quan đến hành vi trốn thuế sau khi kinh doanh qua facebook từ tháng 1/2020 đến tháng 5/2025 với doanh số lên đến hơn 72 tỷ đồng nhưng không đăng ký, kê khai thuế. Sau đó, Công an Bà Rịa – Vũng Tàu cũ đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can có liên quan đến vụ việc. Theo đại diện Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an TPHCM) cho biết, gần đây, công an thành phố đặc biệt lưu ý nhiều cá nhân, doanh nghiệp người sáng tạo nội dung chưa nhận thức đầy đủ rủi ro pháp lý trên môi trường số. Thành quả kinh doanh nhiều năm có thể bị đánh đổi bởi trách nhiệm hình sự nếu không tuân thủ pháp luật.

Hiện nay, lực lượng quản lý thuế không thể chỉ dựa vào xử lý sau vi phạm. Cơ quan thuế đang kết nối dữ liệu với sàn thương mại điện tử, ngân hàng, đơn vị trung gian thanh toán, đồng thời, ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo để phân tích rủi ro. Việc định danh người bán, đối chiếu mã số thuế với CCCD và dữ liệu dân cư giúp hạn chế dùng tài khoản ảo phân tán doanh thu. Đồng thời, cơ quan chức năng tăng phối hợp với ngân hàng, đơn vị trung gian thanh toán và sàn thương mại điện tử để rà soát, đối chiếu dữ liệu, xử lý vi phạm. Việc này vừa chống thất thu ngân sách, vừa bảo vệ môi trường cạnh tranh, tránh để người tuân thủ chịu bất lợi trước người cố tình né thuế. Người kinh doanh cần tìm hiểu quy định, lựa chọn mô hình và kê khai trung thực. Cuối cùng, dù đã có nhiều hình thức giám sát, quy định pháp luật trong quản lý thuế nhưng ý thức chấp hành pháp luật đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Mọi người dân khi kinh doanh trên các nền tảng số cần đăng ký, kê khai, nộp thuế đúng quy định; lập, xuất hóa đơn đầy đủ; lưu giữ chứng từ, sổ sách kế toán; không mua bán hoặc sử dụng hóa đơn bất hợp pháp.

Việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế không chỉ là chấp hành pháp luật mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân đối với Nhà nước và xã hội. Hơn thế nữa, kinh doanh minh bạch, kê khai trung thực, nộp thuế đầy đủ là góp phần xây dựng môi trường cạnh tranh công bằng và nền kinh tế phát triển bền vững.