Hổ giấy
Tại Kỳ họp thứ 9 lần này, Quốc hội đang thảo luận góp ý cho Dự thảo Luật Tố tụng hành chính (sửa đổi), nhằm khắc phục những bất cập, không đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đặt ra sau 5 năm thực hiện Luật Tố tụng hành chính. Có nhiều điểm mới trong Dự thảo sửa đổi, song vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm thảo luận, cho ý kiến, đó là thẩm quyền của Chánh án TAND cấp huyện trong việc thụ lý giải quyết khiếu nại của công dân, tổ chức đối với các quyết định hành chính của cơ quan nhà nước cùn
Luật Tố tụng hành chính hiện hành quy định: TAND cấp huyện có thể “xử” cả Chủ tịch và Phó Chủ tịch huyện. Song, đó chỉ là lý thuyết, trên thực tế hầu hết TAND cấp huyện đều “né” thụ lý, giải quyết khi công dân, tổ chức khởi kiện các quyết định hành chính của UBND cùng cấp. Trong trường hợp buộc phải thụ lý giải quyết thì thẩm phán cũng hầu như không dám tuyên vô hiệu các quyết định của Chủ tịch và Phó Chủ tịch huyện. Làm sao có thể công tâm, khách quan, vì dân, thẳng thừng tuyên hủy quyết định của Chủ tịch huyện khi mà “ghế ngồi”, bổng lộc của Chánh án TAND cấp huyện phụ thuộc rất nhiều vào thái độ của vị này?
Theo tinh thần Hiến pháp 2013, TAND là cơ quan thực hiện quyền tư pháp độc lập. Theo đó, sẽ không có “vùng cấm” trong việc thụ lý, giải quyết, xét xử các vụ án từ hình sự, dân sự đến hành chính... Song, làm sao có thể độc lập xét xử, không bị ảnh hưởng bởi bất cứ cơ quan, tổ chức hay cá nhân nào, khi mà chức danh thẩm phán chỉ được bổ nhiệm 5 năm, khi mà vị trí làm việc phụ thuộc vào những cơ quan khác? Nhiều ý kiến cho rằng, Chánh án cấp huyện chỉ có thể xử các vấn đề liên quan đến khiếu kiện hành chính, mà không thể xử các quyết định hành chính và hành vi hành chính của UBND cấp huyện, Chủ tịch huyện. Do vậy, luồng ý kiến này đề nghị tại Dự thảo Luật Tố tụng hành chính (sửa đổi) cần quy định: Thẩm quyền thụ lý giải quyết các quyết định hành chính, hành vi hành chính của UBND cấp huyện thuộc TAND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Có như vậy mới thực sự khách quan, công tâm, công bằng đối với người dân.
Trước đó, tham gia thảo luận cho Dự thảo sửa đổi, Phó Tổng TTCP Trần Đức Lượng cũng khẳng định, không cần phải giải thích một cách vòng vo màu mè, mà nên hiểu một cách trực diện là Chánh án TAND cấp huyện không thể xử Chủ tịch huyện được. Ông Lượng cho rằng, dù theo tinh thần Hiến pháp mới, Chánh án huyện có được quy định ngang bằng với Chủ tịch huyện, song cơ chế của ta hiện nay là Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Chánh án huyện không phải là Phó Bí thư, thậm chí còn không phải là Ủy viên Thường vụ thì làm sao có thể xét xử quyết định hành chính của ông Chủ tịch huyện khi vị này là Phó Bí thư... Phó Tổng TTCP nhấn mạnh, cần phải mạnh dạn xóa bỏ cái cũ khi nó không còn phù hợp. Xây dựng luật cần có chế tài nghiêm minh, đừng như những con hổ giấy nhe nanh, múa vuốt dọa dẫm rất kinh nhưng chẳng ai sợ...
