Hoạt động của MTTQ Việt Nam sau 1 năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp: Đổi mới tổ chức, hoạt động hiệu quả hơn

Rõ việc, rõ người, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm

Ghi nhận từ thực tiễn tại nhiều địa phương của TP Hà Nội cho thấy, sau khi mô hình mới đi vào vận hành, MTTQ cấp xã, phường đã nhanh chóng ổn định tổ chức, xây dựng chương trình công tác phù hợp với yêu cầu thực tiễn, phát huy hiệu quả vai trò phối hợp với cấp ủy, chính quyền trong triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh và chăm lo đời sống Nhân dân.

Tại xã Phú Nghĩa, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã đã chủ động đổi mới phương thức hoạt động theo phương châm “rõ việc, rõ người, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm”. Cùng với việc tham mưu cấp ủy xây dựng chương trình công tác, kế hoạch giám sát, phản biện xã hội, MTTQ Việt Nam xã còn làm tốt công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân đồng thuận thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, nhất là công tác giải phóng mặt bằng các dự án phát triển hạ tầng.

Ông Nguyễn Văn Cường - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Phú Nghĩa cho biết, cán bộ Mặt trận và các tổ chức thành viên đã trực tiếp đến từng hộ dân tuyên truyền, giải thích chủ trương, chính sách, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc. Cách làm sát cơ sở đã góp phần tạo sự đồng thuận trong nhân dân, khẳng định vai trò nòng cốt của MTTQ trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Còn tại phường Tùng Thiện, bộ máy mới đã nhanh chóng ổn định, hoạt động hiệu quả. Công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số có nhiều chuyển biến tích cực khi 100% văn bản được xử lý trên môi trường điện tử; các hệ thống quản trị điều hành được triển khai đồng bộ; thủ tục hành chính được công khai, tích hợp mã QR để người dân dễ dàng tra cứu.

Theo ông Vũ Dư Hùng - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Tùng Thiện, cùng với việc thực hiện tốt công tác an sinh xã hội, tiếp công dân, MTTQ Việt Nam phường đã tích cực phối hợp với chính quyền tháo gỡ nhiều khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.

Đánh giá hiệu quả hoạt động Mặt trận Thủ đô sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai cho biết, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ đối với hệ thống Mặt trận. Theo đó, bám sát Đề án số 61 của Ban Thường vụ Thành ủy, MTTQ Việt Nam thành phố đã thực hiện đồng bộ việc sắp xếp tổ chức theo hướng tinh gọn, giảm đầu mối trung gian, nâng cao hiệu quả hoạt động. Phương châm xuyên suốt là xây dựng hệ thống Mặt trận “gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân”, đáp ứng yêu cầu của mô hình quản trị mới.

“Cùng với đổi mới tổ chức, hệ thống MTTQ thành phố cũng đẩy mạnh chuyển đổi số. Mô hình “Mặt trận số Thủ đô” được tích hợp trên ứng dụng iHanoi đã mở thêm kênh tương tác trực tiếp giữa người dân với Mặt trận. Công tác giám sát, phản biện xã hội tiếp tục được đổi mới theo hướng thực chất, tập trung vào những vấn đề dân sinh. Sau 1 năm triển khai mô hình mới, MTTQ Việt Nam các cấp thành phố đã tiếp nhận 378 đơn kiến nghị, phản ánh; tham gia hòa giải thành công 2.685 vụ việc ngay từ cơ sở. Tại nhiều địa bàn triển khai dự án trọng điểm, các mô hình “Tổ tuyên truyền”, “Tổ hỗ trợ” tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần tạo đồng thuận trong công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước và nhân dân”- bà Bùi Huyền Mai cho biết.

“Phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam các cấp tại TPHCM được đổi mới tích cực, các phong trào thi đua yêu nước chuyển hướng mạnh mẽ về cơ sở, lấy địa bàn cấp xã làm trọng điểm; lấy đoàn viên, hội viên là chủ thể để triển khai các nhiệm vụ; lấy sự thụ hưởng của người dân làm nền tảng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Cụ thể hoá  phương châm: “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” – Ông Nguyễn Phước Lộc – Ủy  viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam TPHCM.

Xây dựng đội ngũ cán bộ “3 gần”, “5 phải”, “4 không”

Tại Quảng Ninh, qua 1 năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, có thể khẳng định việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy trong hệ thống MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội đã đạt được những kết quả rõ nét. Nếu trước đây bộ máy còn cồng kềnh, một số nhiệm vụ tham mưu, phong trào, cuộc vận động còn chồng chéo, dàn trải; công tác giám sát, phản biện xã hội có lúc chưa thực sự sâu sát, kịp thời thì nay tổ chức bộ máy đã được sắp xếp theo hướng tinh gọn, rõ chức năng, rõ nhiệm vụ, hoạt động thông suốt, hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả hơn.

Việc kiện toàn được thực hiện đồng bộ từ cấp tỉnh đến cơ sở, bảo đảm không làm gián đoạn nhiệm vụ chính trị, đồng thời tạo nền tảng để MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội phát huy tốt hơn vai trò là cầu nối giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân.

Ông Nguyễn Chí Thành - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Ninh khẳng định: Điều nhận thấy rõ nhất  là vai trò của MTTQ trong việc tạo sự đồng thuận xã hội, nắm chắc tình hình cơ sở và tham gia xây dựng Đảng, chính quyền được phát huy ngày càng thực chất. Công tác tuyên truyền đã có nhiều đổi mới, nhất là đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số, giúp việc đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các nhiệm vụ của tỉnh đến với người dân nhanh hơn, dễ tiếp cận hơn.

“Thông qua Zalo Mini App "Mặt trận Quảng Ninh số", người dân không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn có thể phản ánh kiến nghị trực tiếp đến cấp ủy, chính quyền và MTTQ, qua đó nhiều vấn đề phát sinh từ cơ sở được nắm bắt và phối hợp giải quyết kịp thời” – ông Thành nhấn mạnh.

Theo ông Thành, những kết quả đạt được sau 1 năm thực hiện bộ máy chính quyền hai cấp cho thấy việc sắp xếp tổ chức bộ máy không chỉ dừng lại ở mục tiêu tinh gọn đầu mối mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội.

“Thời gian tới, MTTQ tỉnh Quảng Ninh sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức theo hướng tinh gọn nhưng gần dân, sát dân hơn; xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu “3 gần”, “5 phải”, “4 không”; tiếp tục nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, nắm chắc tình hình Nhân dân, tăng cường đối thoại, tạo đồng thuận xã hội và đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn hệ thống để MTTQ thực sự là cầu nối vững chắc giữa Đảng, chính quyền với nhân dân, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp” - ông Thành khẳng định.

Lấy người dân làm trung tâm phục vụ

Tại TPHCM, MTTQ Việt Nam các cấp và các tổ chức chính trị - xã hội đã nhanh chóng thích ứng, vận hành ổn định và đạt nhiều kết quả tích cực. Công tác sắp xếp tổ chức bộ máy được triển khai đồng bộ, bảo đảm tinh gọn, hiệu quả. Phương thức hoạt động tiếp tục được đổi mới theo hướng gần dân, sát cơ sở, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Ở cấp thành phố, số đơn vị cấp phòng giảm từ 32 xuống còn 10, số đơn vị sự nghiệp trực thuộc giảm từ 55 xuống còn 6, biên chế toàn hệ thống giảm hơn một nửa. 168 Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã mới thành lập đi vào hoạt động đồng bộ ngay khi mô hình mới được triển khai. Nhiều phong trào, cuộc vận động được thực hiện thiết thực hơn, tập trung chăm lo đời sống người dân.

Đặc biệt, chuyển đổi số đã trở thành điểm nhấn trong hoạt động của hệ thống Mặt trận với các mô hình như: “Mặt trận số”, “Bình dân học vụ số”, “Mùa hè số” hay ứng dụng trợ lý AI hỗ trợ đoàn viên, người lao động, góp phần nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.

Ông Nguyễn Phước Lộc – Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam TPHCM, cho biết nét riêng biệt nhất là TPHCM đã đề xuất Phó Bí thư Thường trực cấp xã tham gia Ủy ban MTTQ nhằm tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp và toàn diện đối với công tác của Mặt trận, các tổ chức đoàn thể.

“Phương thức hoạt động được đổi mới tích cực, các phong trào thi đua yêu nước chuyển hướng mạnh mẽ về cơ sở, lấy địa bàn cấp xã làm trọng điểm; lấy đoàn viên, hội viên là chủ thể để triển khai các nhiệm vụ; lấy sự thụ hưởng của người dân làm nền tảng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Cụ thể hoá được phương châm: “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” – ông Lộc nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch MTTQ Việt Nam TPHCM, vai trò của Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội cũng đã thể hiện tốt là cầu nối giữa Nhân dân với Đảng và chính quyền trong việc thực hiện dân chủ ở cơ sở. Trong giám sát, Mặt trận chọn lựa các vấn đề có liên quan đến sự thụ hưởng của nhân dân để thực hiện. Điển hình như giám sát các trụ sở dôi dư sau sắp xếp để chuyển sang mục đích y tế và giáo dục, qua đó các đoàn giám sát có kiến nghị UBND thành phố để thêm căn cứ để hoàn thiện.

Qua ghi nhận tại các địa phương cho thấy, những kết quả đạt được thời gian qua chính là kinh nghiệm thực tiễn quan trọng để MTTQ các cấp tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; rà soát, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, quy chế phối hợp và các cơ chế vận hành phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm hoạt động thông suốt, đồng bộ từ tỉnh, thành phố đến cơ sở.

“Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ đối với hệ thống Mặt trận. Bám sát Đề án số 61 của Ban Thường vụ Thành ủy, MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội đã thực hiện đồng bộ việc sắp xếp tổ chức theo hướng tinh gọn, giảm đầu mối trung gian, nâng cao hiệu quả hoạt động. Phương châm xuyên suốt là xây dựng hệ thống Mặt trận “gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân”, đáp ứng yêu cầu của mô hình quản trị mới” - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai.