Hội nhạc sĩ và những người không còn trẻ
Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nhạc sĩ VN lần thứ 9 (nhiệm kỳ 2015- 2020) vừa kết thúc tại Hà Nội. Thêm một lần nữa, vấn đề trẻ hóa độ tuổi hội viên lại được đặt ra. Trong khi có ý kiến cho rằng: Lớp nhạc sĩ “đàn anh” đang nhìn giới sáng tác trẻ quá khắt khe và có phần thiếu trân trọng...

Nhạc sĩ Giáng Son
Hơn 500 nhạc sĩ trên toàn quốc về tham dự đại hội lần này, nhưng quan sát cả hội trường, người ta thấy đây chỉ là cuộc tề tựu của các nhạc sĩ già, trẻ nhất có lẽ là nhạc sĩ Giáng Son (SN 1975). Trong khi đó, độ tuổi sáng tác sung sức nhất là từ tuổi 17 đến 20 lại không có một gương mặt nào. Đại hội của những nhạc sĩ sau tuổi 40 thế này được nhiều nhạc sĩ ví rằng, nền âm nhạc của chúng ta đang già nua, cũ kỹ.
Thực tế này đặt ra câu hỏi: Thế hệ trước không thu hút được lớp nhạc sĩ trẻ thì nền âm nhạc làm sao có sự kế tiếp? Lý giải vấn đề vắng bóng nhạc sĩ trẻ trong hội nghề nghiệp, nhạc sĩ Quỳnh Hợp thẳng thắn: Các nhạc sĩ lớn tuổi hiện nay thường hay “mắng mỏ” và áp đặt người trẻ. Họ không yêu mến người trẻ, cũng không chỉ đường... và khi nghe sáng tác của người trẻ ngay lập tức họ có định kiến rằng: Đó là những sáng tác vớ vẩn, bật lên đã thấy kinh. “Anh phải chịu nghe của người trẻ. Nguyên tắc bật lên có thể không đúng gu, nhưng hàng triệu khán giả có gu khách nhau. Và trong quá trình nghe, âm nhạc không phải một lần mà hay ngay, muốn nghe anh phải yêu nó cái đã”, nhạc sĩ Quỳnh Hợp nhấn mạnh.
Đơn cử nhạc sĩ trẻ Sơn Tùng với nhiều ca khúc như “Em của ngày hôm qua”, “Chắc ai đó sẽ về”... đạt lượt nghe cao “khủng” chứng minh anh là một người được công chúng quan tâm, chú ý. Không những vậy, ca khúc “Cơn mưa ngang qua” còn đoạt giải thưởng của tháng tại Bài hát yêu thích 2012, giúp anh bắt đầu gây được những tiếng vang đầu tiên với khán giả và giới chuyên môn. Sơn Tùng còn là thủ khoa Nhạc viện TP.HCM. Bên cạnh giọng hát, Sơn Tùng cũng chứng minh năng khiếu nghệ thuật qua việc tự sáng tác, chơi nhạc cụ, vũ đạo và đam mê tìm hiểu về hòa âm, phối khí và thu âm... Trang Fanpage của anh cũng nằm trong top fanpage Vbiz sở hữu lượng theo dõi cao kỷ lục. Hiện nay, fanpage Sơn Tùng đạt hơn 7 triệu lượt người theo dõi. Trong khi đó, ca sĩ Hồ Ngọc Hà mới chỉ đạt gần 4 triệu lượt thích, Đàm Vĩnh Hưng mới có 2,1 triệu người thích...
Tuy nhiên, về vụ việc Sơn Tùng đạo nhạc beat (hòa âm, phối khí), nhạc sĩ Nguyễn Cường khẳng định: Sử dụng bản beat có sẵn là hoàn toàn hợp lý, và đây cũng là xu hướng làm bài hát của giới trẻ Việt Nam hiện nay mà trên thế giới đã áp dụng cách đây hàng trăm năm… Tuy nhiên, sau khi bị phát hiện thì các từ ngữ: ăn cắp, kẻ cắp chuyên nghiệp,... là những gì mà nhiều nhạc sĩ lớn tuổi hay Hiệp hội Ghi âm Việt Nam chỉ trích Sơn Tùng. Điều đó giống như một sự trù dập, thiếu trân trọng, không cho người trẻ có cơ hội sửa sai. Rất may, phía Hàn Quốc đã xác nhận ca khúc “Chắc ai đó sẽ về” của Sơn Tùng M-TP không ăn cắp bản quyền. Nhắc lại trường hợp này là để thấy, khi một nhạc sĩ trẻ có thể gặp sự cố, rất cần có sự can thiệp của hội nghề nghiệp để chỉ bảo, hướng dẫn và dìu dắt người trẻ... Phải chăng đó cũng là cách để kéo giới trẻ vào Hội?
Với tư cách là nhà sản xuất, nhạc sĩ Đức Trí tâm tư: Hiện nay có nhiều lời trách cứ các nhạc sĩ trẻ. Cõ lẽ không nên chỉ trích họ mà nên hướng dẫn và động viên họ để làm tốt hơn. Về khía cạnh nào đó, không nên nôn nóng đòi hỏi những tác phẩm của các nhạc sĩ trẻ phải hay, phải sâu đậm, phải mang hơi thở cuộc sống. Trong giai đoạn này, cần khuyến khích những nhạc sĩ trẻ tiếp cận thường xuyên với bên ngoài để học hỏi và phát triển nghề nghiệp chứ đừng so sánh và chê bai. Nói vậy không có nghĩa là dung túng những ca khúc có ca từ không hay, không đẹp. Cần có thời gian chứng minh, cái gì tốt đẹp thì sẽ tồn tại.
Và một trong những mục tiêu của Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nhạc sĩ VN lần thứ 9 vừa rồi là trẻ hóa và đưa những người có uy tín về chuyên môn âm nhạc, đồng thời có khả năng tập hợp lực lượng vào Ban chấp hành của Hội, để Hội Nhạc sĩ thật sự là mái nhà chung của tất cả những người hoạt động âm nhạc VN. Nhưng nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, người vừa tái đắc cử Chủ tịch Hội Nhạc sĩ VN nhiệm kỳ mới vẫn không khỏi băn khoăn: Để thu hút các nhạc sĩ và ca sĩ trẻ, Hội đã thành lập Ban Âm nhạc thịnh hành, cùng nhiều CLB với các hình thức sinh hoạt khác nhau. Tuy vậy, các nhạc sĩ trẻ vẫn có một sự e dè nhất định đối với Hội. Đến nay, chúng tôi vẫn chưa tìm ra lời giải hữu hiệu cho vấn đề này...