Khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: Thể chế hóa kịp thời các quyết sách lớn

Dự kiến xem xét, quyết định 33 nội dung

Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI khai mạc ngày 3/8 và dự kiến bế mạc vào ngày 24/8, được chia thành hai đợt: Đợt 1 từ ngày 3/8 đến ngày 13/8; đợt 2 từ ngày 19/8 đến ngày 24/8. Tại Kỳ họp này, theo chương trình dự kiến, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định 33 nội dung; trong đó, xem xét, thông qua 15 dự án luật, 4 dự án nghị quyết quy phạm pháp luật; cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật khác; xem xét, quyết định 7 nội dung về các vấn đề quan trọng của đất nước.

Theo Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển, 15 dự án Luật, 4 dự án Nghị quyết quy phạm pháp luật sẽ được trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp này đều là nhóm dự án Luật đã được chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, kỹ lưỡng để thông qua ngay. Đối với 7 dự án Luật được Quốc hội cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp này là những dự án Luật quan trọng cần thêm thời gian chỉnh lý để tiếp tục trình Quốc hội xem xét vào kỳ họp cuối năm.

Tại kỳ họp lần này, Quốc hội dành thời gian nghỉ giữa 2 đợt họp. Vụ trưởng Vụ Thông tin và Thư viện Hoàng Thị Lan Nhung cho biết, thời gian nghỉ giữa 2 đợt họp để các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan nghiên cứu tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo Luật, dự thảo Nghị quyết trên cơ sở ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trước khi biểu quyết thông qua tại đợt 2 của Kỳ họp. Như khẳng định của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại phiên khai mạc phiên họp thứ tư của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội: “Việc tổ chức Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, Quốc hội và Chính phủ trong việc kịp thời thể chế hóa các chủ trương, kết luận của Trung ương; xử lý ngay những vấn đề cấp bách, không thể chậm trễ; tháo gỡ ách tắc, đồng thời giảm áp lực cho kỳ họp thường lệ cuối năm”.

Từ dự kiến chương trình của kỳ họp, Đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng) cho rằng, trong bối cảnh yêu cầu hoàn thiện thể chế ngày càng cấp thiết, việc tổ chức kỳ họp thể hiện sự chủ động của Quốc hội trong việc đồng hành cùng Chính phủ và các cơ quan hữu quan để tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế, chính sách, tạo điều kiện cho phát triển kinh tế - xã hội.

Khơi thông nguồn lực phát triển

Một trong những nội dung quan trọng tại Kỳ họp là Quốc hội sẽ cho ý kiến lần đầu về dự án Luật Đất đai (sửa đổi); cho ý kiến về việc thành lập thành phố Quảng Ninh,  thành phố Bắc Ninh; cho ý kiến về dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).

Điều đáng nói, lần này dự án Luật Đất đai (sửa đổi) được xem xét sửa đổi toàn diện, và được bổ sung những chính sách mới theo tinh thần của Hội nghị Trung ương 3. Đặc biệt lần này, song hành với dự án Luật Đất đai (sửa đổi) thì dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) cũng được Quốc hội xem xét sửa đổi để đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Đánh giá về các nội dung quan trọng sẽ được Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp lần này, bà Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách TP Hải Phòng cho rằng, Luật Đất đai tác động đến quản lý, khai thác và phân bổ một trong những nguồn lực lớn nhất của quốc gia; đồng thời liên quan trực tiếp đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, định giá đất và giải quyết khiếu nại, tranh chấp.

“Vì vậy, đối với dự án Luật Đất đai (sửa đổi) lần này, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật đất đai phải hướng tới hai yêu cầu song hành: khơi thông nguồn lực cho phát triển nhưng không được xem nhẹ quyền và lợi ích chính đáng của người có đất bị thu hồi; tháo gỡ khó khăn cho đầu tư nhưng phải kiểm soát chặt chẽ nguy cơ thất thoát, lãng phí, lợi ích nhóm”- bà Nga cho hay.

Kỳ họp không thường lệ nhưng chất lượng lập pháp không thể “không thường lệ”; yêu cầu cấp bách không đồng nghĩa với đơn giản hóa việc đánh giá tác động hoặc rút ngắn quá mức quá trình thảo luận. Tôi kỳ vọng những quyết định được thông qua tại kỳ họp lần này không chỉ giải quyết các vướng mắc trước mắt, mà còn góp phần xây dựng một hệ thống pháp luật đồng bộ, ổn định, minh bạch và có khả năng kiến tạo phát triển. Thước đo cuối cùng của mỗi đạo luật, mỗi nghị quyết không nằm ở việc được thông qua nhanh đến đâu, mà ở chỗ có đi vào cuộc sống hay không, có tháo gỡ được điểm nghẽn, bảo vệ được quyền lợi của Nhân dân và tạo thêm động lực phát triển đất nước hay không.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách TP Hải Phòng

Đặc biệt đối với dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), bà Nga cho rằng, đây là những đạo luật có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân, trật tự, an toàn xã hội và hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm. Mỗi quy định về tội danh, hình phạt, thẩm quyền và trình tự tố tụng đều phải được cân nhắc hết sức thận trọng, trên cơ sở tổng kết thực tiễn, bảo đảm tính nhân đạo, nghiêm minh và khả thi. Yêu cầu xuyên suốt là không để lọt tội phạm, không làm oan người vô tội; bảo vệ tốt hơn quyền của người bị hại, người bị buộc tội và các chủ thể tham gia tố tụng, đồng thời nâng cao năng lực ứng phó với những phương thức, thủ đoạn phạm tội mới.

Các dự án Nghị quyết quy phạm pháp luật cũng sẽ được Quốc hội xem xét, thông qua, bao gồm: Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù để xử lý một số khó khăn, vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời; Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.

Về chương trình dự kiến Quốc hội sẽ xem xét các dự án Luật, Nghị quyết quy phạm pháp luật, nội dung về đầu tư hạ tầng, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và xử lý những khó khăn, vướng mắc trong một số lĩnh vực, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh nhìn nhận, đây đều là các vấn đề có phạm vi tác động rộng, đòi hỏi phải được cân nhắc kỹ cả về cơ sở pháp lý, yêu cầu thực tiễn và tính khả thi trong tổ chức thực hiện.

Những nội dung được xem xét thảo luận tại kỳ họp lần này đều là những vấn đề cấp bách, giải quyết những điểm nghẽn, tạo điều kiện khơi thông thực thi pháp luật. Bởi bây giờ điểm nghẽn không phải là thể chế mà là quá trình thực thi pháp luật. Do đó việc điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung các Luật cũng là để tạo thuận lợi nhất trong thực thi. Việc sửa đổi các Luật lần này để điều chỉnh một cách linh hoạt, kịp thời, thích ứng với sự đổi mới sau hơn 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Phó trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách TP Huế