Đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các "điểm nghẽn"

Trong tuần (27/7-2/8), Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã bế mạc Phiên họp thứ 4 với khối lượng công việc kỷ lục - 45 nội dung được xem xét, thông qua.

Các cơ quan như Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp cũng đang đẩy mạnh đổi mới thể chế và ứng dụng công nghệ số.

"Năng lực thực thi phải được thiết kế ngay trong từng chính sách"

Chiều 29/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã bế mạc Phiên họp thứ 4. Đây là một trong những phiên họp có khối lượng công việc kỷ lục từ trước đến nay với 45 nội dung được xem xét, thảo luận. Trong đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến đối với 28 nội dung chuẩn bị trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất và 2 dự án luật trình tại Kỳ họp thứ 2; đồng thời thông qua 3 Pháp lệnh, 8 Nghị quyết và cho ý kiến về nhiều nội dung quan trọng khác.

Phát biểu bế mạc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận sự nỗ lực, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan của Quốc hội và Chính phủ.

Quán triệt sâu sắc chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Trung ương 3 về việc "năng lực thực thi phải được thiết kế ngay trong từng chính sách," Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan tiếp tục rà soát kỹ lưỡng các hồ sơ, dự thảo luật. Tinh thần chỉ đạo chung là phải "biến tốc độ ban hành thành tốc độ thực hiện; biến quyết tâm chính trị thành chuyển biến thực chất, kết quả cụ thể."

Ngày 30/7, Văn phòng Quốc hội thông tin về dự kiến nội dung, chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Theo đó, các đại biểu họp phiên trù bị và khai mạc vào sáng 3/8/2026, dự kiến bế mạc vào ngày 24/8/2026 (dự phòng ngày 25/8/2026).

Tại Kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định 33 nội dung; trong đó, xem xét, thông qua 15 dự án luật, 4 dự án nghị quyết quy phạm pháp luật; cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật khác; xem xét, quyết định 7 nội dung về các vấn đề quan trọng của đất nước...

"Thành công của Kỳ họp không chỉ được tính bằng số lượng luật, nghị quyết được thông qua, mà quan trọng hơn là các quyết sách đó có thực sự tháo gỡ được điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện cho phát triển và nâng cao đời sống nhân dân hay không," Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ tại bế mạc Phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Cũng tại Phiên họp này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.

Quan điểm chỉ đạo là sửa đổi toàn diện nhưng không hạ các chỉ tiêu chất lượng; kết hợp hài hòa giữa các chỉ tiêu định tính và định lượng cụ thể, bảo đảm tính khả thi và kiên quyết chống "bệnh thành tích."

Đẩy mạnh cải cách tư pháp và chuyển đổi số

Trước đó, trong các ngày 27-28/7, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cũng đã chủ trì các buổi làm việc của Thường trực Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương với Ban Thường vụ Đảng ủy Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao, ghi nhận những bước tiến đột phá của hai ngành trong hoàn thiện thể chế và ứng dụng công nghệ.

Tại Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Thường trực Ban Bí thư biểu dương việc chủ động triển khai Nghị quyết 66-NQ/TW và Nghị quyết 57-NQ/TW về chuyển đổi số.

Ngành kiểm sát đã thể hiện vai trò tích cực trong xây dựng thể chế khi đề xuất 6 chính sách cốt lõi trong dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), đặt nền móng cho tố tụng điện tử.

Ngành cũng đã xây dựng và đưa vào vận hành các hạ tầng số cốt lõi như Hệ thống Quản lý án hình sự, Cổng dữ liệu số, mạng truyền số liệu chuyên dùng SD-WAN và triển khai rộng rãi mô hình "Bình dân học vụ số."

Nhân dịp này, Thường trực Ban Bí thư cùng các đại biểu đã thực hiện nghi thức khai trương Trung tâm điều hành thông minh (IOC) và nền tảng quản lý án hình sự của ngành Kiểm sát nhân dân, đánh dấu bước phát triển mới trong quản trị ngành trên nền tảng số.

Tại Tòa án nhân dân tối cao, Thường trực Ban Bí thư nhấn mạnh thực tiễn xét xử chính là nơi phản ánh trung thực nhất chất lượng của hệ thống pháp luật; mỗi khoảng trống hay sự chồng chéo pháp lý đều được nhận diện rõ nhất qua hoạt động này. Do đó, ngành Tòa án có trách nhiệm quan trọng trong việc tổng kết thực tiễn, phát triển án lệ, hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật để tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực phát triển.

Báo cáo tại buổi làm việc cho thấy ngành tòa án đã vận hành hiệu quả mô hình Tòa án ba cấp và các Tòa án chuyên biệt; phủ sóng 100% mạng truyền số liệu chuyên dùng đến toà án nhân dân các cấp.

Ngành đã hoàn thiện nền tảng quản lý án toàn trình bằng hồ sơ điện tử, tích hợp trợ lý ảo AI hỗ trợ Thẩm phán; đồng thời chủ trì nghiên cứu, trình thông qua 4 luật, 1 nghị quyết của Quốc hội, 4 pháp lệnh và 6 nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đóng góp thiết thực vào công tác hoàn thiện thể chế.

Trong tuần, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tư pháp.

Phát biểu chỉ đạo, đồng chí ghi nhận và đánh giá cao kết quả công tác 6 tháng đầu năm 2026 của Bộ, đặc biệt là vai trò Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật trong việc triển khai Nghị quyết số 66-NQ/TW.

Thường trực Ban Bí thư nhấn mạnh trong điều kiện thực hiện cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Tư pháp đã nỗ lực bảo đảm sự vận hành thông suốt của toàn ngành, góp phần đẩy nhanh tốc độ hoàn thiện thể chế và tháo gỡ nhiều "điểm nghẽn" pháp lý.

Đồng chí đề nghị Đảng ủy Bộ Tư pháp tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hàng đầu.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đồng chí Thường trực Ban Bí thư giao cho Bộ Tư pháp là tập trung nguồn lực thực hiện tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật.

Việc rà soát phải đánh giá toàn diện, chính xác thực trạng hệ thống pháp luật, từ đó đề xuất giải pháp tổng thể giải quyết dứt điểm các vướng mắc, khơi thông mọi nguồn lực để đưa thể chế trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia.

Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp cần chủ động tham mưu với Ban Chỉ đạo Trung ương kịp thời nắm bắt tình hình thực tiễn tại các lĩnh vực trọng tâm, có tác động trực tiếp đến mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuẩn bị tốt cho các phiên họp của Ban Chỉ đạo và hai kỳ họp Quốc hội cuối năm.

Tại Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp, Thường trực Ban Bí thư yêu cầu các cơ quan tiếp tục quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện. Trong đó, đổi mới phương thức quản trị, chuyển đổi từ phương thức chỉ đạo, điều hành truyền thống sang quản trị trên nền tảng số, lấy dữ liệu làm trung tâm; cần tập trung xây dựng, số hóa, kết nối và chia sẻ dữ liệu liên thông giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan tư pháp và các bộ, ngành liên quan, bảo đảm an toàn thông tin tuyệt đối.

Cùng với đó là xây dựng nền hành chính phục vụ, việc hiện đại hóa nền tư pháp phải gắn liền với mục tiêu bảo vệ quyền con người, quyền công dân, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp, lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo hiệu quả công việc./.