Công đoàn lấy quyền lợi người lao động làm trọng tâm
Từ tư vấn pháp luật, tuyên truyền phòng, chống ma túy đến xây dựng môi trường làm việc an toàn, các cấp Công đoàn đang triển khai nhiều giải pháp chăm lo, bảo vệ đoàn viên, người lao động. Thực tiễn tại các địa phương cho thấy, khi quyền lợi được quan tâm, kiến nghị được lắng nghe và đời sống được hỗ trợ kịp thời, người lao động thêm yên tâm làm việc, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ.
Chăm lo cho đoàn viên, người lao động không chỉ dừng ở các hoạt động hỗ trợ đời sống mà còn được thể hiện qua việc trang bị kiến thức pháp luật, tư vấn, giải đáp vướng mắc và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động. Đây là nhiệm vụ được các cấp Công đoàn chú trọng triển khai, nhất là trong bối cảnh quan hệ lao động ngày càng đặt ra nhiều yêu cầu mới.
Tiêu biểu như tại tỉnh Nghệ An, trong tháng 10/2026, Liên đoàn Lao động tỉnh đã tư vấn pháp luật cho 15 tập thể, cá nhân bằng nhiều hình thức; tham gia góp ý 3 dự thảo liên quan đến phát triển quan hệ lao động trên địa bàn. Cùng với đó, đơn vị hướng dẫn công đoàn cơ sở thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể; ban hành quyết định xếp loại thỏa ước lao động tập thể và văn bản đôn đốc tổ chức hội nghị người lao động.
Thông qua những hoạt động này, tổ chức Công đoàn góp phần giúp người lao động hiểu rõ hơn quyền lợi, nghĩa vụ của mình, đồng thời hỗ trợ công đoàn cơ sở nâng cao chất lượng đại diện trong quá trình thương lượng với người sử dụng lao động. Những vấn đề liên quan đến tiền lương, thời giờ làm việc, điều kiện lao động và các chế độ bảo hiểm cần được thông tin đầy đủ, giải đáp kịp thời, tạo cơ sở để người lao động chủ động bảo vệ quyền lợi chính đáng.
Đáng chú ý, Liên đoàn Lao động tỉnh Nghệ An đã ban hành kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 37-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong tình hình mới, giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo. Đây là cơ sở để tiếp tục nâng cao hiệu quả đối thoại, thương lượng và giải quyết những vấn đề phát sinh trong quan hệ lao động, hướng tới bảo đảm tốt hơn quyền lợi của đoàn viên, người lao động.
Cùng với bảo vệ quyền lợi về pháp lý, chăm lo cho người lao động còn gắn với xây dựng môi trường làm việc an toàn, lành mạnh, hạn chế những nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng và đời sống của công nhân. Tại Lào Cai, các cấp Công đoàn chú trọng tuyên truyền phòng, chống ma túy tại khu công nghiệp, doanh nghiệp và những nơi tập trung đông lao động, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng “xã, phường không ma túy”.
Từ đầu năm 2026 đến nay, các cấp Công đoàn tỉnh Lào Cai đã tổ chức 602 cuộc tuyên truyền về phòng, chống ma túy và xây dựng “xã, phường không ma túy”, thu hút trên 51.000 lượt cán bộ công đoàn, đoàn viên, người lao động tham gia. Trong đó, 54 hội nghị tuyên truyền trực tiếp được tổ chức với sự phối hợp của lực lượng Công an, thu hút 7.300 lượt người dự. Trên 30.000 đoàn viên ký cam kết chấp hành pháp luật, không tham gia các hành vi vi phạm liên quan đến ma túy.
Đáng chú ý, 372 công đoàn cơ sở phối hợp với lực lượng chức năng tổ chức kiểm tra, xét nghiệm ma túy đối với 16.010 đoàn viên, người lao động. Các cấp Công đoàn cũng xây dựng, duy trì 23 mô hình phòng, chống ma túy, tiêu biểu như “Công đoàn đồng hành - vì đoàn viên, người lao động không ma túy”, “Doanh nghiệp không ma túy” và “Công đoàn cơ sở không ma túy”.
Theo ông Phan Huy Cường - Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh, Trưởng Ban Công đoàn các Khu công nghiệp tỉnh Lào Cai, công tác tuyên truyền cần có hình thức phù hợp, dễ tiếp cận và sát thực tế. Đồng thời, phòng, chống ma túy cần gắn với chăm lo đời sống vật chất, tinh thần để người lao động yên tâm làm việc, xây dựng môi trường lao động an toàn, lành mạnh. Thực tế này cho thấy, chăm lo người lao động cần được thực hiện đồng bộ, trong đó nâng cao nhận thức pháp luật phải đi cùng phòng ngừa rủi ro, bảo đảm an toàn và xây dựng môi trường làm việc tích cực. Khi được trang bị kiến thức cần thiết, người lao động có thêm khả năng tự bảo vệ mình, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự tại doanh nghiệp.
Một cách tiếp cận cụ thể hơn cũng được triển khai tại tỉnh Đồng Tháp thông qua mô hình “Công nhân 5 không”, do Liên đoàn Lao động tỉnh phối hợp với Công an tỉnh thực hiện thí điểm tại Công ty CP Chế biến và Xuất nhập khẩu Thủy sản Cadovina, Khu công nghiệp Sa Đéc, từ ngày 30/5/2025. Sau hơn 1 năm triển khai, hai ngành đã tổ chức 6 cuộc tuyên truyền pháp luật, thu hút 3.472 lượt đoàn viên, công nhân, người lao động tham gia; bố trí 12 bảng tuyên truyền trực quan tại doanh nghiệp. Kết quả đáng chú ý là số vụ tai nạn lao động giảm từ 4 vụ trước khi triển khai mô hình xuống còn 1 vụ, tương đương giảm 75%; không xảy ra tai nạn lao động nghiêm trọng. Doanh nghiệp cũng không ghi nhận trường hợp người lao động bị xử lý vi phạm giao thông hoặc vi phạm liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ và pháo trái phép.
Điểm nổi bật của mô hình là không tách rời tuyên truyền, vận động chấp hành pháp luật với việc chăm lo đời sống và giải quyết những vấn đề thiết thực của công nhân. Công đoàn cơ sở phối hợp với doanh nghiệp tổ chức 7 cuộc đối thoại tại nơi làm việc, tiếp nhận 28 lượt ý kiến, kiến nghị, trong đó giải quyết 22 ý kiến, đạt 78,57%. Các kiến nghị tập trung vào việc làm, tiền lương, tiền thưởng, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, bảo hiểm và phúc lợi.
Mỗi địa phương có cách làm phù hợp với yêu cầu thực tiễn, nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là bảo vệ quyền lợi, nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo môi trường làm việc an toàn cho đoàn viên, người lao động. Đây cũng là nền tảng quan trọng để tổ chức Công đoàn tiếp tục nâng cao chất lượng đại diện, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.