Hơn 20 năm chờ đất giãn dân ở phường Vĩnh Hưng (Hà Nội): Bao giờ quyền lợi người dân được bảo đảm?

Mòn mỏi chờ giao đất

Trong đơn gửi Báo Đại đoàn kết, đại diện 119 hộ dân phản ánh đã nhiều lần kiến nghị các cấp chính quyền về việc được giao đất giãn dân theo quyết định của UBND TP Hà Nội ban hành từ năm 2003 nhưng đến nay vụ việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Ông Nguyễn Quang Sáng, đại diện các hộ dân, cho biết khu đất rộng hơn 9.500m2 tại Đầm Đào (phường Thanh Trì, nay là phường Vĩnh Hưng) đã được thành phố phê duyệt để giao cho 119 hộ làm đất ở giãn dân. Gia đình ông cũng như nhiều hộ khác đều đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính.

"Tiền chúng tôi đã nộp từ nhiều năm trước, hạ tầng cũng làm xong, nhưng không hiểu vướng mắc gì mà đất vẫn chưa được giao. Bao nhiêu lần người dân kiến nghị từ phường lên quận, rồi lên thành phố nhưng đến nay vẫn chỉ biết chờ đợi", ông Sáng bày tỏ.

Không riêng gia đình ông Sáng, hàng trăm người dân khác cũng trong tình cảnh tương tự. Ông Dương Ngọc Tiến (81 tuổi, ở ngõ 37, phố Đại Đồng, phường Vĩnh Hưng) cho biết, nhiều hộ dân trong danh sách được xét giao đất là gia đình chính sách, người có công với Cách mạng, thương binh, cựu chiến binh... nhưng đến nay vẫn chưa có nơi ở ổn định theo chủ trương giãn dân của thành phố. "Nhiều người đã chờ quá lâu, có người qua đời vẫn chưa được nhận đất. Con cháu lại tiếp tục đi kiến nghị thay cha mẹ", ông Tiến chia sẻ.

Việc chậm giao đất khiến nhiều gia đình tiếp tục sống trong điều kiện chật chội, xuống cấp, trong khi quyền lợi của họ đã được xác lập từ hơn hai thập kỷ trước. Điều khiến người dân thêm bức xúc là khu đất chưa được giao lại đang được sử dụng làm bãi trông giữ ô tô.

Theo phản ánh của người dân, khoảng 5-6 năm gần đây, khu đất hình thành bãi gửi xe quy mô lớn với mức thu từ khoảng 500 nghìn đến 1 triệu đồng/xe/tháng. Người dân đã nhiều lần phản ánh sự việc tới chính quyền địa phương. Sau mỗi đợt kiểm tra, việc trông giữ xe ô tô chỉ tạm dừng một thời gian ngắn rồi tiếp tục hoạt động.

Ghi nhận của phóng viên ngày 8/7/2026 cho thấy, khu đất có hàng trăm ô tô đỗ kín, nhiều khu vực được dựng bạt, mái tôn và khu nhà rửa xe. Thực tế, khu đất được khai thác trong khi những người có quyền lợi hợp pháp vẫn mòn mỏi chờ đợi càng khiến dư luận đặt câu hỏi về công tác quản lý của chính quyền cơ sở cũng như trách nhiệm của các cơ quan liên quan.

Dự án tồn tại nhiều vướng mắc

Liên quan dự án trên, vừa qua Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã chỉ ra tồn tại nhiều vướng mắc về thủ tục đầu tư, giao đất và quản lý tài chính. Theo văn bản số 6834/SNNMT-QHKHSDĐ (ngày 21/5/2026) của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội gửi UBND TP do ông Vũ Xuân Tùng, Phó Giám đốc Sở ký, đề xuất giải quyết tồn tại, vướng mắc đối với 2 Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu nhà ở giãn dân tại phường Vĩnh Hưng và các dự án khác trên địa bàn Thành phố, trong đó có Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật giao đất giãn dân cho 119 hộ dân Đầm Đào tại phường Thanh Trì, quận Hoàng Mai (nay là phường Vĩnh Hưng, TP Hà Nội).

Nội dung văn bản nêu rõ, ngày 3/7/2003, UBND TP ban hành Quyết định số 3833/QĐ-UB phê duyệt kế hoạch sử dụng 9.560m2 đất tại xã Thanh Trì để giao cho 119 hộ gia đình làm nhà ở giãn dân. Dự án sau đó được gia hạn thực hiện theo Quyết định số 5072/QĐ-UBND ngày 10/11/2006. Theo hồ sơ rà soát, khu đất thực hiện dự án có nguồn gốc là đất nông nghiệp dạng ao do UBND xã quản lý, không phải thực hiện giải phóng mặt bằng.

Ngay từ khi triển khai chủ trương, các hộ dân đã nộp tiền để được xét giao đất với mức từ 149,28 triệu đồng đến 185,27 triệu đồng mỗi hộ. UBND xã Thanh Trì đã nộp 688,32 triệu đồng tiền sử dụng đất vào Chi cục Thuế huyện Thanh Trì thời điểm đó. Đến nay, UBND phường Vĩnh Hưng đang quản lý số tiền còn tồn hơn 1,1 tỷ đồng.

Cũng theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, một tồn tại khác là dự án chưa được phê duyệt dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Trong quá trình triển khai, các hộ dân tự ký hợp đồng với doanh nghiệp để xây dựng hạ tầng và công trình hoàn thành từ năm 2012. Sau đó, UBND TP Hà Nội xác định việc thực hiện này chưa đúng quy định, yêu cầu hủy hợp đồng và giao chính quyền địa phương làm chủ đầu tư. Thế nhưng khi đó hạ tầng đã hoàn thành nên dự án rơi vào tình trạng đình trệ cho đến nay. Sau nhiều năm không được sử dụng, nhiều hạng mục hạ tầng đã xuống cấp, gây lãng phí nguồn lực xã hội.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đánh giá, quá trình triển khai dự án tồn tại nhiều nội dung chưa phù hợp quy định, trong đó có việc thu tiền sử dụng đất khi chưa đủ điều kiện giao đất và chưa có quyết định giao đất của cơ quan có thẩm quyền. Bên cạnh đó, việc đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật chưa thực hiện đúng trình tự, thủ tục đầu tư theo quy định pháp luật, dẫn tới dự án kéo dài qua nhiều năm mà chưa thể hoàn thành. Một trong những nguyên nhân chủ quan là chính quyền địa phương thiếu quyết liệt trong tổ chức thực hiện, khiến dự án kéo dài, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của các hộ dân đã được xét giao đất giãn dân.

Đề xuất tiếp tục thực hiện dự án

Từ kết quả rà soát, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đề xuất phương án tiếp tục thực hiện dự án thay vì dừng triển khai. Theo cơ quan này, nếu dừng dự án sẽ phát sinh nhiều hệ quả pháp lý, tài chính và xã hội. Ngoài trách nhiệm hoàn trả toàn bộ số tiền đã thu của người dân, cơ quan nhà nước còn có thể phát sinh nghĩa vụ thanh toán khoản tiền lãi do chậm hoàn trả theo quy định của Bộ luật Dân sự. Việc dừng dự án có thể tiếp tục dẫn tới khiếu nại đông người, vượt cấp yêu cầu bồi thường thiệt hại do người dân đã thực hiện nghĩa vụ tài chính nhưng chưa được giao đất.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cũng cho rằng, việc dừng thực hiện sẽ gây lãng phí nguồn lực xã hội do hạ tầng kỹ thuật đã được đầu tư nhưng không được khai thác, sử dụng, trong khi công trình tiếp tục xuống cấp theo thời gian. Đặc biệt, việc dừng dự án trong bối cảnh kéo dài nhiều năm, gây bức xúc trong nhân dân, ảnh hưởng đến ổn định xã hội…

Trên cơ sở đó, Sở kiến nghị UBND thành phố báo cáo, xin ý kiến Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Thanh tra Chính phủ về phương án xử lý tồn tại trước khi triển khai các bước tiếp theo. Cùng với đó, cơ quan chuyên môn đề xuất giao Thanh tra thành phố thanh tra toàn diện quá trình thực hiện dự án để kết luận, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

UBND phường Vĩnh Hưng được đề nghị rà soát, xác nhận lại danh sách các hộ đủ điều kiện được giao đất giãn dân theo đúng quy định tại thời điểm xét duyệt; đồng thời thực hiện các thủ tục liên quan đến đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, giao đất, tính tiền sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định hiện hành...

Việc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đề xuất kiến nghị UBND TP xin ý kiến Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thanh tra Chính phủ cho thấy tính chất phức tạp của vụ việc. Đây không còn là bài toán thủ tục thông thường mà là quá trình tháo gỡ “nút thắt lịch sử” giữa quyền lợi người dân và yêu cầu tuân thủ pháp luật hiện hành.

Trải qua hơn 20 năm chờ đợi, điều người dân cần nhất lúc này không chỉ là một lời hứa tiếp tục rà soát, mà là một lộ trình giải quyết vụ việc cụ thể, minh bạch và có thời hạn rõ ràng để niềm tin và quyền lợi chính đáng của người dân được đảm bảo.