Huế đề nghị tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép tại lăng vua Thiệu Trị

Cụ thể, dự án bảo tồn, tu bổ, phục hồi và tôn tạo di tích lăng mộ Hoàng thái hậu Từ Dụ thuộc di tích lăng vua Thiệu Trị và dự án chỉnh trang lối đi bộ từ Điện Biểu Đức đến lăng mộ Hoàng Thái hậu Từ Dụ đều được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thẩm định và được UBND thành phố Huế phê duyệt.

Tuy nhiên, theo báo cáo, qua kiểm tra thực địa ngày 29/12/2025, cơ quan chức năng phát hiện hai công trình xây dựng mới hoàn toàn, không có trong bất kỳ hồ sơ dự án nào được phê duyệt trước đó.

Công trình thứ nhất là một nhà rường gỗ có diện tích khoảng 35m2, cao 6m, với kết cấu 16 cột gỗ, mái lợp ngói liệt. Sở Văn hóa và Thể thao Huế khẳng định đây là vị trí thuộc Khu vực bảo vệ I (vùng lõi) của di tích.

Công trình thứ hai là cổng vào lăng vua Thiệu Trị, được xây dựng dạng tam quan bề thế với chiều rộng khoảng 7m, trụ biểu cao tới 4,6m, kết cấu bê tông cốt thép kết hợp gỗ. Đây là vị trí tiếp giáp khu vực I bảo vệ di tích.

Đại diện Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế cho biết, cả hai dự án tu bổ, tôn tạo được phê duyệt gần đây (năm 2023 và 2025) hoàn toàn không có hạng mục nào liên quan đến việc xây dựng mới nhà rường hay cổng vào nói trên.

Trước đó, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế có báo cáo về sự việc trên. Tuy nhiên, theo Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế, Trung tâm chưa làm rõ được các vấn đề pháp lý quan trọng.

Cụ thể, chưa làm rõ quy mô chi tiết và tính chất của các công trình xây dựng; chưa báo cáo cụ thể về tổng mức đầu tư, nguồn vốn và quy trình tiếp nhận nguồn vốn xã hội hóa; chưa cung cấp trình tự, thủ tục pháp lý đã thực hiện....

Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế cho rằng, lăng vua Thiệu Trị là thành phần cấu thành quan trọng của Quần thể di tích Cố đô Huế - Di sản văn hóa thế giới, được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt... Do đó, mọi hoạt động tu bổ, tôn tạo, xây dựng mới tại đây, dù ở quy mô nhỏ, đều bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật di sản văn hóa, các nghị định hướng dẫn thi hành và các công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Việc xây dựng công trình mới trong khu vực lăng tẩm - thành phần cốt lõi của hồ sơ di sản - dù quy mô không lớn, vẫn tiềm ẩn nguy cơ tác động đến tính xác thực và tính toàn vẹn của di sản nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Đồng thời, việc triển khai xây dựng các công trình nêu trên khi chưa được cấp có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt; chưa tổ chức lấy ý kiến các cơ quan chuyên môn và cộng đồng là hành vi bị nghiêm cấm, vi phạm quy định tại khoản 6 và khoản 9 Điều 9 Luật Di sản văn hóa năm 2024.

Theo đó, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế đề nghị UBND thành phố Huế chỉ đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế thực hiện ngay việc tháo dỡ toàn bộ các công trình xây dựng trái phép, sử dụng các biện pháp kỹ thuật để hoàn trả mặt bằng nguyên trạng cho di tích.

Đồng thời, Sở cũng kiến nghị tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể và cá nhân có liên quan để xử lý theo quy định pháp luật. Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế cũng sẽ tham mưu xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi xâm hại di sản này.