Iran: Thỏa thuận hạt nhân bị đe dọa
Chỉ ít ngày sau khi Iran và nhóm 6 cường quốc đạt được thỏa thuận hạt nhân được coi là “lịch sử”, Thủ lĩnh tinh thần tối cao của Iran Ayatollah Ali Khamenei, đã có bài phát biểu mạnh mẽ nhằm vào Mỹ cùng chính sách Trung Đông của nước này, nói rằng Washington đang muốn Iran phải “đầu hàng”.
Thủ lĩnh tinh thần tối cao Iran đã chỉ trích Mỹ sau khi thỏa thuận hạt nhân được ký kết. (Nguồn: Reuters).
Chỉ 4 ngày sau khi ký kết thỏa thuận về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran tại Geneva, Thụy Sỹ, Đại giáo chủ Khamenei hôm 18/7 đã có bài phát biểu gây sốc tại một nhà thờ Hồi giáo ở thủ đô Tehran. Ông nói rằng muốn các chính trị gia xem xét lại thỏa thuận nhằm đảm bảo các lợi ích quốc gia, trong khi tuyên bố rằng Iran sẽ không cho phép thay đổi các nguyên tắc và khả năng phòng thủ của họ.
Trong bài phát biểu, ông Khamenei cũng liên tục nhắc lại cụm từ “dù cho thỏa thuận này đạt được hay không”, ám chỉ rằng thỏa thuận hạt nhân không phải hoàn toàn nhận được sự ủng hộ của tất cả các chính trị gia trong nước.
“Dù cho thỏa thuận này có được thông qua hay không, chúng tôi vẫn sẽ không bao giờ ngừng ủng hộ những người bạn trong khu vực và người dân Palestine, Yemen, Syria, Iraq, Bahrain và Lebanon”- ông Khamenei nói- “Thậm chí sau khi đạt được thỏa thuận, chính sách của chúng tôi với một nước Mỹ ngạo mạn sẽ không thay đổi”.
Chiếu theo thỏa thuận đạt được vào hôm thứ Ba trong tuần, các lệnh cấm vận đối với Iran sẽ dần dần được gỡ bỏ để đổi lấy việc nước này chấp nhận hạn chế chương trình phát triển hạt nhân dài hạn. Bấy lâu nay, các nước phương Tây luôn ngờ rằng Tehran lấy danh nghĩa phát triển hạt nhân dân sự để che đậy tham vọng vũ khí hạt nhân của mình, dù nước này liên tục bác bỏ.
Iran coi chương trình hạt nhân của mình như một tiêu chí không thể thiếu và đặt lên hàng đầu khi phải đối mặt với tình trạng thù địch với các nước phương Tây trong suốt nhiều thập kỷ qua.
Bài phát biểu của ông Khamenei được cho là sẽ gây nên sự mất lòng tin rộng rãi trong giới chính trị gia nước Mỹ, sau khi tuyên bố rằng nhiều đời Tổng thống Mỹ luôn tìm cách bắt Iran phải “đầu hàng” họ, và thêm rằng nếu một cuộc chiến nổ ra thì nước Mỹ sẽ gánh chịu hậu quả ghê gớm nhất.
“Người Mỹ nói rằng họ đã ngăn chặn được Iran khỏi việc sở hữu vũ khí hạt nhân”- ông Khamenei nói- “Nhưng họ thừa biết rằng điều đó không đúng. Các cuộc đàm phán hạt nhân chả có tác dụng gì cả. Chúng tôi đàm phán với người Mỹ để tự bảo vệ các lợi ích của chúng tôi”.
Ông Khamenei còn cho rằng các chính sách của Mỹ ở Trung Đông đều chống lại các chính sách của Iran. Ông còn lên tiếng ca ngợi các nhà đàm phán Iran từng phản đối thỏa thuận hạt nhân trong các vòng đàm phán chạy đua ở Vienna, nói rằng hành động của họ nên được tưởng thưởng dù cho đạt được thỏa thuận hay không.
Không rõ bài phát biểu đầy chỉ trích này có ảnh hưởng gì tới việc các bên thực thi thỏa thuận hạt nhân mới hay không, nhưng theo tiến trình, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif sẽ trình thỏa thuận này lên Quốc hội vào ngày 21/7, và cũng được Hội đồng An ninh quốc gia của nước này xem xét kỹ lưỡng.
Ông Zarif, người đang có kế hoạch viếng thăm một vài quốc gia trong khu vực, từng tuyên bố rằng Iran hy vọng thỏa thuận mới đạt được sẽ dọn đường cho sự hợp tác chặt chẽ hơn giữa họ và các nước trong khu vực Trung Đông cũng như với cộng đồng quốc tế.
Trong một thông điệp đến các nước Hồi giáo và Ả rập nhân dịp kết thúc lễ Ramadan, ông Zarif nói: “Bằng việc giải quyết cuộc khủng hoảng về chương trình hạt nhân bằng phương thức ngoại giao, chúng ta đang có nhiều cơ hội hợp tác trong khu vực và quốc tế”.
