IS và tham vọng vươn vòi ra Đông Nam Á

Vụ đánh bom ở Puchong là vụ tấn công khủng bố đầu tiên do IS nhằm vào Malaysia. (Nguồn: CNN).

Theo một bản đồ của Trung tâm chống khủng bố quốc gia Mỹ lập tháng 8/2016, năm nay IS đã vươn vòi hoạt động tại 18 quốc gia khắp thế giới. Vào năm 2014, IS hoạt động chỉ ở 6 quốc gia. Đến năm 2015, sự ảnh hưởng của IS đã lan tới 13 quốc gia. Ngoài ra, bản đồ cũng có thấy các nhánh của IS hiện thời đang hoạt động tại 6 quốc gia, trong đó có Bangladesh.

Trước đó, hồi tháng Năm vừa qua, giới chức tại Bộ Quốc phòng Mỹ cũng cho hay IS đã để mất khoảng 45% phần lãnh thổ mà chúng từng đánh chiếm được ở Iraq và khoảng 10% lãnh thổ ở Syria.

“Khu vực mà IS kiểm soát đang thu hẹp dần và điều này đã ảnh hưởng đến tâm lý của chúng. Ngoài việc phát triển các chiến binh mạng, chúng còn chuyển sang vòng thứ hai của cuộc xung đột, đó là các nước lần cận, hay vòng thứ ba, đó là khu vực Đông Nam Á” - ông Ahmad El-Muhammadi, cố vấn chống khủng bố của lực lượng cảnh sát hoàng gia Malaysia, nhận định.

Hiện nay, IS đã thực sự hiện diện trong khu vực Đông Nam Á và sự hiện diện đó ngày càng được mở rộng. Dễ thấy nhất là một số các vụ tấn công mang hơi hướng khủng bố kiểu “sói đơn độc” - kiểu tấn công do hưởng ứng lời kêu gọi từ IS mà các nước phương Tây đang phải hứng chịu thời gian gần đây - xảy ra ở một số nước trong khu vực.

Hồi tháng 6 vừa qua, 2 nghi phạm IS đã ném một thiết bị nổ vào một hộp đêm ở Puchong, Malaysia, khiến 8 người bị thương - sự việc trở thành vụ tấn công đầu tiên mà tổ chức khủng bố IS thực hiện thành công trên lãnh thổ Malaysia. Đến hồi tháng trước, cảnh sát nước này cũng bắt giữ 14 người nghi có liên quan tới một kế hoạch đánh bom của IS. Cảnh sát cho hay họ đã thu giữ được 1 kg thuốc nổ để sử dụng tấn công nhằm vào các quan chức chóp bu của lực lượng an ninh.

Mang chiến tranh về nước

Bản thân tổ chức IS cũng từng tuyên bố rõ ràng rằng chúng đang nhắm tới khu vực Đông Nam Á. Nhiều đoạn video mà chúng đăng tải mới đây đã kêu gọi những kẻ trung thành tập trung vào hai quốc gia trong khu vực là Malaysia và Philippines.

Trong một đoạn video khiến nhiều người bị sốc, một số trẻ em Indonesia đang cầm súng trường chiến đấu và đốt hộ chiếu của chúng. Đó là chưa kể việc IS hồi tháng Sáu vừa qua, lần đầu tiên công bố một tờ báo tiếng Malaysia của riêng chúng, trùng thời điểm với tháng lễ thiêng Ramadan của người Hồi giáo.

Theo ước tính tổ chức tình báo an ninh The Soufan, có trụ sở tại Malaysia, có khoảng 700 công dân Indonesia và 100 công dân Malaysia đang sát cánh cùng các thành viên tổ chức phiến quân IS tại khu vực Trung Đông. Một số các chiến binh này sau đó còn tự thành lập một đơn vị riêng của IS có tên là Katibah Nusantara - hay Đơn vị chiến đấu quần đảo Malay - trong năm 2014.

Nhưng nếu xét về mức độ nguy hiểm thì những tay chiến binh này không thể sánh bằng những tay súng trở về nước sau khi chiến đấu dưới cái tên IS ở Trung Đông.

“Khi chúng trở về nước, chúng sẽ mang theo tư tưởng hệ độc hại, chuyên môn và kinh nghiệm trong chiến tranh. Và chúng sẽ muốn khơi dậy chiến tranh tại đây” - ông Ahmad nhận định, trong bài phỏng vấn với hãng tin CNA.

Theo Giám đốc cơ quan tình báo trung ương Indonesia, một báo cáo của cơ quan này công bố hồi cuối năm ngoái cho thấy có ít nhất 100 công dân nước họ đã từng chiến đấu cho tổ chức IS trên lãnh thổ Iraq và Syria, đã trở về nước.

Hiện nay, để xóa bỏ sự cực đoan và tư tưởng hệ độc hại của những chiến binh từ Trung Đông trở về nước, nhiều quốc gia như Indonesia, Thái Lan và Singapore đã phải triển khai các chương trình tái hòa nhập. Còn ở Malaysia, theo ông Ahmad, chính quyền cũng có chương trình tương tự, trong đó bắt đầu bằng việc phỏng vấn những nghi phạm khủng bố bị bắt giữ - có kẻ mới chỉ vừa bước tới tuổi 14.

“Những nghi phạm này thường nói rằng, chúng không hề biết đã làm gì sai. Thiếu hiểu biết về tôn giáo hay việc phớt lờ những nguyên tắc của người Hồi giáo đã khiến chúng không thể phân biệt được đâu là đúng, đâu là sai” - ông Ahmad cho hay.

Dù đang phải đối mặt với làn sóng khủng bố mới trong khu vực do ảnh hưởng từ tổ chức phiến quân IS, nhưng ông Ahmad cho rằng tổ chức khủng bố này hoàn toàn có thể bị đánh bại nếu có sự hợp tác chặt chẽ giữa các chính phủ, người dân và cộng đồng người Hồi giáo.