Kể chuyện Việt Nam bằng điện ảnh

Mới đây, đạo diễn Victor Vũ giới thiệu dự án “Chiến bào”, lấy cảm hứng từ cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Trước đó, đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình khởi động “Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ Vua Đinh”, khai thác giai đoạn đầy biến động cuối triều Đinh bằng một câu chuyện mang màu sắc huyền sử. Xa hơn là “Địa đạo” của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, “Mưa đỏ” của đạo diễn Đặng Thái Huyền cùng nhiều dự án lịch sử đang được chuẩn bị. Mỗi bộ phim có một cách tiếp cận riêng, song đều tìm về lịch sử dân tộc như một nguồn cảm hứng sáng tạo.

Giữa mạch chảy ấy, dự án quảng bá quốc gia “Profile Đất nước của tôi” của đạo diễn Lương Đình Dũng mở thêm một hướng đi đáng chú ý.

Bộ phim chỉ dài khoảng 15 phút nhưng được thực hiện trên phạm vi cả nước, ghi hình tại 34 tỉnh, thành phố và vùng biển, đảo của Tổ quốc, với sự tham gia của hơn 300 diễn viên cùng ê-kíp trong và ngoài nước. Theo đạo diễn Lương Đình Dũng, áp lực thực hiện bộ phim tương đương một tác phẩm điện ảnh, còn kinh phí sản xuất thậm chí lớn hơn những phim truyện anh từng làm.

Thách thức lớn nhất không nằm ở thời lượng ngắn, mà ở việc lựa chọn những hình ảnh có thể gợi lên tinh thần của mỗi vùng đất. Thay vì đưa thật nhiều danh lam thắng cảnh hay những biểu tượng quen thuộc lên màn ảnh, ê-kíp chọn cách kể cô đọng và giàu sức gợi.

“Thay vì cố gắng đưa mọi thứ vào, bộ phim được xây dựng như một cánh cổng gợi mở, khơi gợi sự tò mò, ham muốn trải nghiệm văn hóa bản địa”, đạo diễn Lương Đình Dũng chia sẻ. Vị đạo diễn sinh năm 1973 này cũng cho biết, ý tưởng của bộ phim rất giản dị: “Tôi nghĩ không có ngôn từ nào có thể thể hiện được hết vẻ đẹp của đất nước Việt Nam. Chúng tôi muốn gửi đi thông điệp rằng, nếu muốn hiểu Việt Nam thì hãy đến đây, chạm vào đất, nước, tiếp xúc với con người để biết Việt Nam tuyệt vời thế nào”.

Đó cũng là cách tiếp cận của nhiều nhà làm phim Việt hiện nay. Lịch sử được nhìn từ những lát cắt đời sống, văn hóa được kể bằng cảm xúc và ngôn ngữ điện ảnh thay vì lối minh họa quen thuộc. Mỗi dự án đều góp thêm một góc nhìn về quá khứ, con người và cảnh sắc Việt Nam, để những giá trị ấy đến gần hơn với công chúng hôm nay.

Điều đó càng có ý nghĩa trong bối cảnh Cục Điện ảnh vừa đề nghị các đơn vị sản xuất, phát hành phim thận trọng với xu hướng lạm dụng bạo lực, máu me, mê tín và các yếu tố giật gân; đồng thời khuyến khích phát triển những tác phẩm quảng bá lịch sử, văn hóa, thiên nhiên và con người Việt Nam.

Những câu chuyện Việt Nam vẫn luôn là kho chất liệu dồi dào của điện ảnh. Đó có thể là một cuộc khởi nghĩa làm thay đổi vận mệnh dân tộc, một truyền thuyết gắn với vùng đất cổ, những năm tháng chiến tranh hay vẻ đẹp của núi rừng, biển đảo và đời sống hôm nay. Mỗi bộ phim chỉ là một lát cắt nhỏ, nhưng khi nhiều lát cắt cùng hướng về lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam, điện ảnh sẽ vừa chinh phục khán giả, vừa lưu giữ ký ức, quảng bá hình ảnh đất nước và bồi đắp bản sắc văn hóa. Đó cũng là giá trị bền vững mà điện ảnh có thể mang lại.