Khi Mặt trận giám sát môi trường

PV: Giám sát là một nhiệm vụ nặng nề đòi hỏi Mặt trận phối hợp với các ban, ngành vào cuộc quyết liệt. Xin ông cho biết kết quả giám sát về vệ sinh môi trường mà Mặt trận tỉnh Thái Nguyên đã đạt được trong thời gian qua?

Ông Nguyễn Đức Minh: - Đúng vậy, nhiệm vụ giám sát của Mặt trận không hề đơn giản. Nhưng theo sự hướng dẫn của Trung ương, Mặt trận tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức đoàn đi giám sát ở 2 nơi đó là Công ty than Núi Hồng và Bệnh viện Đa khoa Trung ương tỉnh Thái Nguyên để kiểm tra việc đảm bảo vệ sinh môi trường tại 2 đơn vị này. Qua giám sát đoàn cũng đã phát hiện nhiều bất cập trong quản lý, tổ chức của 2 đơn vị. Đối với Công ty than Núi Hồng có hạn chế trong thu gom xử lý chất thải, hạn chế trong việc quy hoạch các khu vực chứa chất thải. Qua giám sát đoàn đã chỉ ra và yêu cầu công ty phải sớm khắc phục, đặc biệt phải hoàn thổ sau khi đã khai thác than xong.

Đối với Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên đến thời điểm giữa năm 2015, công tác xử lý môi trường cơ bản tốt. Lãnh đạo bệnh viện cũng rất ý thức trong việc đảm bảo vệ sinh môi trường nước và có hệ thống xử lý chất thải rắn. Một số tồn tại về vệ sinh môi trường của những năm trước đây như hệ thống xử lý nước thải chưa qua xử lý xả thải trực tiếp ra môi trường đã được khắc phục. Hệ thống chứa nước thải được xây dựng kiên cố, đạt tiêu chuẩn cho phép của Bộ Y tế cũng như ngành Tài nguyên Môi trường. Với những chất thải rắn như chai, lọ đựng hóa chất, bệnh viện cũng đã kí hợp đồng với đơn vị chức năng để thu gom, tẩy uế và xử lý trước khi đem ra khỏi khu vực bệnh viện. Đối với phụ phẩm của khoa sản, bệnh viện cũng có một buồng đốt bằng điện chứ không đưa ra ngoài chôn chung với chất thải khác.

Thưa ông, hiện nay cùng với áp lực đẩy nhanh mức tăng trưởng kinh tế, nhiều đơn vị ít quan tâm đến việc làm thế nào để hạn chế thấp nhất tác động đến môi trường, cảnh quan sinh thái. Trong quá trình đi giám sát, ông đánh giá thế nào về ý thức của các đơn vị trong việc bảo vệ môi trường nước cũng như không khí hiện nay?

- Đối với công tác đảm bảo vệ sinh môi trường bao gồm cả môi trường nước, không khí, cảnh quan đoàn giám sát cũng nhận thấy đây là vấn đề quan trọng, môi trường bền vững chính là yếu tố tiên quyết để tạo đà cho kinh tế phát triển lâu dài. 2 đơn vị mà đoàn đến giám sát cũng ghi nhận đây là vấn đề nóng đối với đơn vị họ trước đây. Ví dụ, trước kia khi Mặt trận chưa có nội dung giám sát, các doanh nghiệp cũng chưa đầu tư đảm bảo vệ sinh môi trường, người dân tại khu vực mà có doanh nghiệp đứng chân trên địa bàn kêu ca rất nhiều về tình trạng ô nhiễm môi trường sống, môi trường nước và không khí. Thậm chí, nhiều nơi tình trạng ô nhiễm môi trường kéo dài khiến người dân bức xúc đã gửi đơn tới chính quyền địa phương can thiệp.

Nhưng nay, khi Mặt trận chọn đúng lĩnh vực giám sát đã giúp nhiều doanh nghiệp trong tỉnh quan tâm hơn đến lĩnh vực này hơn, kể cả đầu tư vào các khâu xử lý chất thải, khí thải trước khi đưa ra môi trường. Có thể nói, qua giám sát, Mặt trận đã giúp nhiều đơn vị, doanh nghiệp trong tỉnh thấy được những việc mà họ chưa hoàn thiện, để kịp thời có biện pháp xử lý dứt điểm, hoặc hạn chế đến đến mức tối đa các hoạt động tác động đến môi trường.

Giám sát là một nhiệm vụ không hề đơn giản. Vậy, trong quá trình giám sát chắc chắn đoàn sẽ gặp không ít khó khăn, thưa ông?

- Tôi nghĩ điều này đúng vì các đoàn giám sát hiện lực lượng chưa đủ mạnh, chưa có chế tài xử lý nếu phát hiện sai phạm xảy ra. Để đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ giám sát chúng tôi phải tập trung lực lượng từ các cơ quan chuyên môn, rồi cả Hội đồng tư vấn. Trong quá trình giám sát, đoàn chỉ tiến hành giám sát chứ chưa đủ điều kiện để kiểm tra lại kết quả mà các đơn vị được giám sát báo cáo lại. Nếu đơn vị có báo cáo chất lượng nước thế này, chất lượng nước thế kia đoàn cũng chỉ biết thế chứ không có cách nào kiểm tra lại kết quả đó được.

Chỉ có những thứ đoàn có thể giám sát được như trước đây đơn vị đó chưa có hệ thống xử lý nước thải thì nay họ đã có. Việc này có thể nhìn nhận rõ ràng bằng mắt thường. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp đoàn cần sự can thiệp của máy móc để kiểm tra lại chất lượng thì lại thiếu.

Ông Nguyễn Đức Minh cùng đoàn đi giám sát môi trường tại
Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên.

Trong quá trình giám sát nếu phát hiện một đơn vị nào đó mà chất lượng nước thải vượt quá tiêu chuẩn cho phép, đoàn giám sát sẽ phải xử lý như thế nào trong khi Mặt trận chỉ có chức năng giám sát chứ chưa có chế tài để xử lý, thưa ông?

- Trong quá trình giám sát nếu phát hiện sai phạm đoàn sẽ có kiến nghị với cơ quan quản lý cấp trên. Ví dụ, khi đoàn đi kiểm tra và làm quan trắc về vệ sinh môi trường tại Công ty than Núi Hồng cũng đã phát hiện một số hoạt động chưa đảm bảo, đoàn đã kiến nghị lên Tổng công ty than, Bộ Tài nguyên và Môi trường đầu tư, giúp đỡ và tạo điều kiện để nhà máy có thêm trang thiết bị làm tốt hơn công tác vệ sinh môi trường. Bên cạnh đó, đoàn cũng kiến nghị với cơ quan chức năng của tỉnh, huyện tăng cường kiểm tra, tăng cường chỉ đạo để đảm bảo môi trường được ổn định lâu dài. Trong chuyến giám sát đó, Mặt trận cấp huyện và cơ sở cũng tham gia cùng với Mặt trận tỉnh để nắm bắt xem người dân ở đó có phản ánh đúng không. Từ đó mới có cách giải quyết khách quan, đúng quy định.

Có thể nói đến thời điểm này MTTQ tỉnh Thái Nguyên đã khá thành công trong công tác giám sát môi trường. Vậy thời gian tới Mặt trận tỉnh Thái Nguyên có trọng tâm giám sát vào lĩnh vực gì?

- Trong năm 2016, ngoài giám sát về công tác bầu cử, Mặt trận tỉnh Thái Nguyên đã chọn giám sát ở hai lĩnh vực. Thứ nhất về Văn hóa – Giáo dục, chúng tôi giám sát việc thu nộp học phí đầu năm, việc học thêm, dạy thêm vì năm nào báo chí, các bậc phụ huynh cũng kêu ca, phàn nàn nhiều về chuyện lạm thu, ảnh hưởng đến kinh tế của nhiều hộ gia đình. Chương trình giám sát này chúng tôi dự kiến sẽ làm trong tháng 7 và tháng 8 tới. Thứ hai, Mặt trận sẽ giám sát BHXH – BHYT cho người lao động để xem xét tình hình công nhân, người lao động đang được đóng bảo hiểm như thế nào? Tình trạng nợ đọng BHXH đối với người lao động trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên ra sao? Và khi đã đề ra, chúng tôi sẽ cố gắng để hoàn thành tốt.

Trân trọng cảm ơn ông!