Khi nhạc giao hưởng cất lên bên Hồ Gươm

Đưa giao hưởng ra khỏi khán phòng

Sự xuất hiện của chương trình “Crescendo - Giao hưởng kết nối” ngay tại Nhà Bát Giác, bên hồ Hoàn Kiếm – một không gian sinh hoạt văn hóa quen thuộc của người dân Thủ đô, đã mang ý nghĩa lớn hơn một buổi hòa nhạc. Thay vì chờ khán giả tìm đến nhà hát, lần này giao hưởng chủ động bước ra không gian công cộng, nơi bất kỳ ai cũng có thể dừng chân lắng nghe vài bản nhạc, thưởng thức trọn vẹn chương trình hoặc đơn giản là cảm nhận bầu không khí nghệ thuật giữa lòng thành phố.

Đây cũng là xu hướng mà nhiều đô thị lớn trên thế giới đã thực hiện từ lâu nhằm mở rộng đối tượng công chúng của nghệ thuật hàn lâm. Khi những bản giao hưởng vang lên giữa quảng trường, công viên hay phố đi bộ, âm nhạc không còn là đặc quyền của số ít mà trở thành tài sản văn hóa chung của cộng đồng.

Với Hà Nội, việc tổ chức các chương trình quy mô quốc tế tại không gian công cộng còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng môi trường sáng tạo, đồng thời tạo thêm những sản phẩm văn hóa hấp dẫn phục vụ người dân và khách du lịch.

Đêm hòa nhạc đặc biệt giữa không gian mở đã thu hút đông đảo công chúng tới xem. Nhiều du khách khi tham quan hồ Hoàn Kiếm đã dừng chân để thưởng thức những âm thanh ngân vang, đầy sâu lắng.

Chị Nguyễn Thu Hà (phường Giảng Võ) chia sẻ: “Gia đình tôi thường đưa các con ra hồ Hoàn Kiếm vào cuối tuần. Nếu có những chương trình giao hưởng như thế này thì các cháu sẽ được tiếp xúc với âm nhạc hàn lâm từ nhỏ mà không có cảm giác bị ép học hay phải vào nhà hát. Đây là cách rất hay để nuôi dưỡng tình yêu nghệ thuật.”

Phan Thị Ngọc Mai (26 tuổi, phường Hoàng Mai, Hà Nội) cho biết đây là lần đầu tiên cô được thưởng thức một chương trình hòa nhạc ngoài trời.

“Tôi cho rằng đây là cách làm rất phù hợp để đưa âm nhạc cổ điển đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là những người trẻ. Hy vọng thời gian tới, Hà Nội sẽ tổ chức thêm nhiều chương trình tương tự để ngày càng nhiều người có cơ hội tiếp cận và yêu mến loại hình nghệ thuật này.” – Mai chia sẻ.

Để giao hưởng trở thành “đặc sản”

Tại lễ khai mạc Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Crescendo - Hà Nội 2026, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long cho biết: Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Crescendo - Hà Nội 2026 được định hướng trở thành sự kiện âm nhạc quốc tế thường niên của Thủ đô, góp phần khẳng định Hà Nội là trung tâm âm nhạc của cả nước và từng bước vươn tầm khu vực. Liên hoan góp phần thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, lan tỏa hình ảnh Hà Nội - Thành phố Sáng tạo của UNESCO và đưa âm nhạc đương đại đến gần hơn với công chúng.

Đánh giá về ý nghĩa của việc đưa nghệ thuật hàn lâm đến gần công chúng, PGS.TS Lê Văn Toàn, nguyên Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, cho rằng việc Hà Nội đưa các chương trình hòa nhạc ra khỏi không gian khán phòng, hòa vào nhịp sống đô thị là một hướng đi đúng đắn, góp phần nâng cao đời sống văn hóa và bồi đắp tri thức nghệ thuật cho cộng đồng.

Theo PGS.TS Lê Văn Toàn, sau hơn nửa thế kỷ hình thành và phát triển, nghệ thuật hàn lâm Việt Nam đã từng bước tạo dựng được bản sắc riêng. Tuy nhiên, để loại hình nghệ thuật này thực sự lan tỏa sâu rộng, bên cạnh việc tổ chức các chương trình biểu diễn, điều quan trọng là phải tăng cường phổ biến kiến thức, giúp công chúng hiểu và biết cách hưởng thức những thể loại âm nhạc vốn không phải là truyền thống của người Việt.

“Đây là công việc cần được thực hiện thường xuyên, trên nhiều kênh khác nhau. Cần tận dụng công nghệ số và các nền tảng truyền thông để tuyên truyền, quảng bá, từng bước xây dựng một cộng đồng công chúng yêu và hưởng thức âm nhạc hàn lâm. Muốn vậy, cần có những hình thức giới thiệu dễ hiểu về khái niệm, cấu trúc và đặc trưng của loại hình nghệ thuật này để người dân có thể tiếp cận, cảm thụ. Khi hiểu được giá trị của âm nhạc hàn lâm, công chúng sẽ dần hình thành thói quen thưởng thức, tạo sự tiếp nối giữa các thế hệ, đưa nghệ thuật hàn lâm trở thành một món ăn tinh thần trong đời sống xã hội” - PGS.TS Lê Văn Toàn nhấn mạnh.

Từ sự thành công của chương trình nghệ thuật đặc biệt “Crescendo - Giao hưởng kết nối”, nhìn sang góc độ phát triển du lịch, các chương trình hòa nhạc ngoài trời hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng của Hà Nội, giống như nhiều thành phố trên thế giới đã xây dựng thành công các mùa hòa nhạc mùa hè hay lễ hội âm nhạc quốc tế. Khi đó, du khách đến với Thủ đô không chỉ tham quan di tích, thưởng thức ẩm thực mà còn có cơ hội trải nghiệm những không gian nghệ thuật chất lượng cao ngay giữa lòng thành phố.