Khổ vì kiểm tra chuyên ngành
Vài năm trở lại đây, Chính phủ không ngừng cải cách thủ tục hành chính trong hoạt động thông quan hàng hóa nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp kinh doanh. Tuy nhiên, ghi nhận kết quả của cải cách hành chính trong lĩnh vực hải quan thì hầu hết doanh nghiệp vẫn than khổ. Doanh nghiệp cho rằng, kiểm tra chuyên ngành đang làm khó doanh nghiệp. Hiện nay, kiểm tra chuyên ngành chiếm 70% thời gian thông quan. Kiểm tra chuyên ngành đang kéo giảm tính cạnh tranh của doanh nghiệp nội.
Ảnh minh họa.
Điển hình, đối với ngành hàng dệt may, nhập khẩu khoảng 5m hay 10m vải mẫu cũng bị kiểm tra formaldehyt. Nhập lần đầu kiểm tra. Nhập các lần tiếp theo cũng kiểm tra với lý do nghe qua thì rất hợp lý, “nếu không quản chất lượng sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.”. Thế nhưng, theo các doanh nghiệp, 5m vải chỉ là hàng mẫu nên không phân phối ngoài thị trường, không thể xảy ra việc “ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng”.
Hơn nữa, hàng mẫu đã được các nhà xuất khẩu đảm bảo chất lượng thì không vấn đề gì phải đắn đo. Không riêng ngành dệt may, kiểm tra chuyên ngành còn gây khó tương tự cho nhiều lĩnh vực khác. Đơn cử, một doanh nghiệp xuất khẩu hoa tươi nhập máy cày nhưng hải quan lại khẳng định là máy kéo. Sau nhiều ngày cò cưa, hải quan kết luận phần lưỡi cày thuộc máy cày, phần đầu là máy kéo.
Tóm lại, doanh nghiệp vẫn phải đóng thuế bình thường. Không chỉ nhiêu khê về quá trình kiểm tra hàng hóa nhập khẩu, doanh nghiệp còn phải bỏ ra một khoản phí kiểm tra khá cao, trung bình phí kiểm tra một container là 1 triệu đồng. Nếu như lô hàng về càng chậm được kiểm tra chuyên ngành doanh nghiệp càng tốn phí lưu kho bãi.
Việc kiểm tra chuyên ngành ám ảnh doanh nghiệp. Doanh nghiệp từng phải “cãi tay đôi” với cơ quan quản lý về những bất cập, rồi kiến nghị nhiều lần với Thủ tướng. Doanh nghiệp mong sửa đổi quy định bằng cách quản lý rủi ro song xem ra vẫn bế tắc.
Mới đây Chính phủ có Nghị quyết 35 với quyết tâm thuận lợi hóa trong sản xuất và kinh doanh cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay các bộ ngành vẫn bảo lưu cơ chế kiểm tra chuyên ngành theo kiểu xin - cho, thay vì chọn - bỏ. Mà đã chọn bỏ thì phải chấp nhận rủi ro, nhưng không để xảy ra rủi ro quá lớn. Trường hợp, cứ kéo dài tình trạng kiểm tra chuyên ngành như hiện nay vô hình trung kéo giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp nội.
Bên cạnh đó, thương mại trong nước ngày càng yếu dần đi và không thể tiến đến hội nhập vào sân chơi chung thông qua các hiệp định tự do kinh tế.
Vấn đề đặt ra, muốn phù hợp với thông lệ quốc tế, các hiệp định đã cam kết, đặc biệt là tháo gỡ vướng mắc tăng tính cạnh tranh cho doanh nghiệp đòi hỏi Chính phủ sớm đốc thúc thực hiện tốt cơ chế một cửa quốc gia. Chấm dứt tình trạng 13 bộ ngành cùng tham gia kiểm tra chuyền ngành gây mất thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.
