Kí ức buồn nơi đất khách

Mẹ con chị H’đen đang ngóng chồng trở về.

Bi kịch từ cuộc điện thoại...

Gần 1 năm trời nếm trải nỗi khó khăn cùng cực, như mách bảo, thúc giục Siu Phôi (ở làng Kênh Mék, xã Ia Le, huyện Chư Pứh, tỉnh Gia Lai) đào thoát khỏi miền đất hão huyền để trở về quê hương. Anh kể: Vào cái ngày cuối tháng 11 năm 2014, đang tất bật mùa thu hoạch lúa, anh nhận được cuộc điện thoại lạ đặt vấn đề, có muốn đi Thái Lan không? Trong đầu Phôi bỗng nghĩ làng mình có người đi Mỹ giàu có.

“Không biết tên tuổi, địa chỉ, mặt mũi ra sao nhưng chỉ qua cuộc điện thoại chớp nhoáng cùng những hình ảnh cuộc sống sung sướng cứ bám trong đầu, như con ma nó cứ thúc giục mình đi tiếp” - Siu Phôi trần tình. Sau 2 ngày 2 đêm băng rừng lội suối cộng với 17 triệu đồng tiền lộ phí, Siu Phôi cũng tìm đến “miền đất hứa”.

Trong đợt trở về vừa qua, hàng trăm con người lầm đường lạc bước vẫn chưa hết kinh hoàng trên hành trình vượt biên. Theo anh Brơi, vào đầu tháng 1 năm 2015, một người lạ gọi cho anh nói ở Mỹ sống sướng lắm. Muốn đi Mỹ thì trước mắt qua Thái Lan sống ít bữa rồi sẽ có người sang đón đi. Sau khi rót vào tai anh những lời đường mật, người này không quên nhắn kèm tiền công dẫn đi là 20 triệu đồng.

“Nghe nói thế nên tôi ham, giấu vợ con bán lúa gạo lấy tiền đưa cho cò dẫn đi, dự định qua đến nơi làm thật nhiều tiền sẽ gửi về gia đình xây nhà to, mua xe đẹp”- anh Brơi giải thích. Sau khi chồng đủ tiền công dẫn đường, các tay cò cũng đưa anh Brơi băng rừng để vượt biên sang Thái Lan.

Trong số những người dân xã Ia Le đã trở về quê hương sau khi bị dụ dỗ đi Mỹ mà chúng tôi tiếp cận được, họ đều dính vào “cái bẫy” chung mà cò thường sử dụng là lấy số điện thoại lạ gọi để vẽ ra viễn cảnh tươi sáng để người dân “lóa mắt”.

Nhiều người mê muội đã bán vàng bạc, bò, heo, nông sản để nuôi hi vọng đổi đời. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ dẫn đường, kẻ gian xóa tung tích, xóa tất cả các số điện thoại khiến nhiều người bơ vơ không nơi nương tựa.

Đến tán gia, bại sản

Ngược lên Quốc lộ 25, chúng tôi tìm đến nhà Rơ Lan Xoan, làng Queng Thoa, xã Ia Pal, huyện Chư Sê nơi có 8 người trong một gia đình Xoan vừa thực hiện cuộc đào thoát để về Việt Nam trong những ngày cuối tháng 7 vừa qua.

Căn nhà trống hoác, cỏ mọc um tùm nằm ngay giữa làng, chị Rơ Lan Ben (vợ Xoan) vẫn chưa hết ấm ức kể: “Sang bên đó, họ bắt mình khuân vác đá, gạch cực kỳ nặng nhọc. Nhiều lúc làm miết không có thời gian để nghỉ. Mấy ngày đầu làm thì họ trả công, lúc sau thì người ta quỵt cả tháng lương. Những lúc ấy không có tiền ăn, phải uống nước, ăn mì tôm qua ngày, đói khổ vô cùng. Biết thế nhưng cứ nghĩ cái đích hướng đến là đi Mỹ nên chúng tôi cam chịu”.

Còn ông Rơ Lan Nghé, cha của Xoan thì không giấu được sự căm hận, oán trách: “Nó bán hết ruộng rẫy, trâu bò để lấy 200 triệu đồng đi Thái Lan. Bị người ta lừa, giờ về trắng tay rồi. Ruộng rẫy không còn, phải cầu cứu bà con buôn làng để sống. Giờ bà con trong làng buồn mình lắm! Để con mình nó đi vượt biên, bà con buôn làng coi mình là kẻ phản bội quê hương, giá như mình tỉnh táo hơn thì bây giờ nó đâu có bị mất nhà cửa ruộng vườn!” - ông Nghé trần tình.

Nhờ sự chịu thương, chịu khó, lại thêm có đầu óc tính toán mà Xoan nhanh chóng trở thành một người giàu có nhất nhì làng. Nhưng rồi chẳng biết từ đâu, Xoan bị các đối tượng xấu tiêm chích vào đầu những lời nói đường mật. Xoan như điên dại bỏ nhà cửa ruộng vườn để nuôi hi vọng viết nên những kì tích trên đất Thái bằng cuộc vượt biên trái phép. Nếm trải những tháng ngày cay đắng nhục nhã trên đất khách, Xoan mới tỉnh ngộ nhận ra những thủ đoạn tinh vi của bọn lừa đảo và cầu cứu gia đình, chính quyền để được trở về nước.

Không riêng gì Xoan, rất nhiều người, những gia đình giàu có trên vùng đất Tây Nguyên bỗng từ bỏ cuộc sống an lành, những buôn làng trù phú để chạy theo những ước mơ hão huyền để rồi lâm cảnh tán gia bại sản...

Ngóng trông người thân trở về

Trong số rất nhiều người vượt biên đi Thái Lan, Campuchia...rất nhiều người may mắn đã trở về đoàn tụ gia đình, nhưng cũng có không ít người đang còn “mắc kẹt” nơi đất khách do chưa có điều kiện trở về. Siu Chrôt (làng Kênh Mék, xã Ia Le, huyện Chư Pứh) chỉ vì nghe theo lời dụ dỗ ngon ngọt mà đã bán lúa, ngô mang tiền qua Thái Lan chờ đi Mỹ. Dù đã hơn 1 năm nay qua Thái Lan nhưng ước mơ đi Mĩ vẫn không thực hiện được, và ước mơ được về nước đoàn tụ cùng gia đình lại là niềm khát khao cháy bỏng nhất.

Từ khi Siu Chrôt đi xuất ngoại, một mình chị vợ quần quật lao động để nuôi 6 người con cũng chẳng đủ ăn. Chị Hđen tâm sự, từ khi anh đi, mẹ con tôi phải nương tựa nhau mà sống. Không có ai lao động nên nương rẫy cũng bỏ hoang. Tôi hay điện hỏi, thì anh nói sống rất khổ cực, muốn về quê nhưng giờ không có tiền.

Theo ông Nguyễn Văn Dạng, Chủ tịch UBND xã Ia Le thì từ năm 2010 đến nay trên địa bàn xã đã có 79 trường hợp bị dụ dỗ vượt biên sang Thái Lan và Campuchia. Hiện đã có 36/79 người đã trở về nhà. Trong đó, làng Kênh Mék, xã Ia Le, Chư Pứh hiện đang là “điểm nóng” nhất tỉnh Gia Lai về tình trạng này. Đa phần những người bị dụ dỗ hiện đang sống tại Thái Lan đã nhận thức mình bị lừa, nếm trải nhiều khổ cực, hiện rất muốn về nhưng chưa có tiền.