Kiểm soát giá thiết bị y tế, hạn chế tình trạng mua bán lòng vòng để nâng giá

Ngày 12/10, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

Tại phiên họp, trình bày các nội dung mới của dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, bên cạnh việc tiếp thu, chỉnh lý theo kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đề xuất bổ sung một số quy định nhằm giải quyết những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đáp ứng yêu cầu quản lý trong lĩnh vực y tế.

Đáng chú ý, đối với Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Chính phủ đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều 113 về thiết bị y tế theo hướng quy định các nguyên tắc quản lý và giải pháp kiểm soát giá, hạn chế tình trạng mua bán lòng vòng để nâng giá thiết bị y tế. Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, các giải pháp được đề xuất bao gồm: quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng; công khai theo lộ trình thông tin về giá thiết bị y tế và các cơ sở kinh doanh thiết bị y tế; tăng cường liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa ngành y tế với hải quan, thuế, đấu thầu và bảo hiểm y tế.

Dự thảo cũng đề xuất áp dụng các biện pháp phục vụ truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chuỗi cung ứng; công khai giá niêm yết và cập nhật khi có thay đổi trên hệ thống quản lý dữ liệu về thiết bị y tế. Các cơ sở kinh doanh thực hiện kê khai giá, cập nhật giá kê khai và công khai danh sách cơ sở phân phối, kinh doanh thiết bị y tế trên hệ thống này. Để tránh phát sinh thủ tục không cần thiết cho doanh nghiệp, dự thảo đề xuất không phải thực hiện kê khai lại nếu giá thay đổi trong biên độ do Chính phủ quy định.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, những nội dung bổ sung này nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trang thiết bị y tế, giải quyết các vấn đề cấp bách từ thực tiễn, đồng thời bảo đảm việc quản lý giá không kéo theo quá nhiều thủ tục phức tạp cho doanh nghiệp.

Thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Lò Thị Việt Hà cho biết, cơ quan thẩm tra tán thành việc sửa đổi, bổ sung Điều 113 theo hướng quy định mang tính nguyên tắc về quản lý thiết bị y tế, nhằm đáp ứng yêu cầu cấp thiết, tăng cường quản lý mua sắm, đàm phán giá, khắc phục những hạn chế, bất cập và nâng cao hiệu quả phòng ngừa vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này.

Cơ quan thẩm tra đề nghị quy định rõ thời điểm bắt đầu lộ trình triển khai, đồng thời đánh giá các điều kiện bảo đảm để xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu về thiết bị y tế. Cơ sở dữ liệu cần phục vụ quản lý tập trung, liên thông thông tin giữa giá nhập khẩu, giá bán ra, giá niêm yết và giá tính thầu.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị đánh giá đầy đủ tác động của các quy định mới, nhất là chi phí tuân thủ tăng thêm so với quy định hiện hành; rà soát để tránh chồng chéo với pháp luật về giá, đấu thầu và hải quan. Bên cạnh đó, cần bổ sung quy định về trách nhiệm của nhà sản xuất thiết bị y tế và cơ sở y tế, trong đó làm rõ trách nhiệm của cơ sở y tế trong mua sắm, sử dụng thiết bị, đánh giá chất lượng, hiệu quả, quản lý rủi ro và xử lý khi thiết bị không còn giá trị sử dụng.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng đề nghị nghiên cứu công cụ công khai thông tin giá giao dịch thực tế trên thị trường để các đơn vị có cơ sở tham chiếu; rà soát, sửa đổi các văn bản pháp luật liên quan, nghiên cứu mở rộng phạm vi đàm phán giá so với quy định của Luật Đấu thầu, khắc phục tình trạng độc quyền, chuyển giá.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành với việc sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến giá thuốc, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý, kiểm soát giá, bảo đảm người dân được tiếp cận thuốc có chất lượng với giá cả hợp lý, giảm gánh nặng chi phí y tế.

Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ mục tiêu sớm hoàn thành việc xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu về dược, bảo đảm kết nối, chia sẻ và liên thông đồng bộ, phục vụ kiểm soát giá thuốc xuyên suốt các khâu từ sản xuất, nhập khẩu, phân phối đến sử dụng. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ mục tiêu sửa đổi về các trường hợp không thực hiện công bố giá bán buôn thuốc dự kiến sau khi đã bán lô đầu tiên ra thị trường.

Về lâu dài, cần tiếp tục nghiên cứu các biện pháp đồng bộ để kiểm soát giá thuốc từ gốc, ưu tiên chuyển đổi số, xây dựng và vận hành đồng bộ cơ sở dữ liệu về dược, trong đó có dữ liệu giá thuốc. Đồng thời, rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan để bảo đảm hành lang pháp lý chặt chẽ, thống nhất trong quản lý giá thuốc và hệ thống phân phối, hướng tới hệ thống cung ứng thuốc chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu quả, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh.