Kiến nghị bãi bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam trong VKFTA
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) mới đây đã có kiến nghị về việc bãi bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Hàn Quốc (VKFTA), hướng tới áp dụng thuế suất nhập khẩu 0% không giới hạn khối lượng, qua đó cải thiện khả năng cạnh tranh tại thị trường Hàn Quốc.
Ngày 30/10/2026, VASEP có Công văn số 222/CV-VASEP gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) và Bộ Công thương, báo cáo tình hình thực thi VKFTA, đồng thời đề xuất một số kiến nghị phục vụ việc xem xét nâng cấp Hiệp định.
Tổng Thư ký VASEP Nguyễn Hoài Nam cho biết, Hàn Quốc là thị trường quan trọng của thủy sản Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Hàn Quốc đạt 864 triệu USD, tăng 7,2% so với năm 2024. Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu đạt 649,1 triệu USD, tăng 5,6% so với cùng kỳ. Tôm và nhuyễn thể chân đầu là hai nhóm sản phẩm chủ lực, lần lượt đạt 262,5 triệu USD và 234 triệu USD, tăng tương ứng 0,8% và 19,3%. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu thủy sản từ Hàn Quốc đạt 49,6 triệu USD trong 9 tháng, giảm 24,5%.
VASEP đánh giá VKFTA đã tạo khuôn khổ thuận lợi cho hợp tác thương mại thủy sản giữa hai nước, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường và tận dụng các cam kết ưu đãi thuế quan. VKFTA cam kết giảm mạnh và tiến tới xóa bỏ thuế nhập khẩu cho nhiều sản phẩm thủy sản Việt Nam, giúp giá cả cạnh tranh hơn so với các đối thủ không có FTA với Hàn Quốc.
VKFTA mở ra cơ hội lớn cho các mặt hàng chủ lực như tôm, cá các loại khác, nhuyễn thể chân đầu vào thị trường Hàn Quốc tiềm năng, đẩy mạnh kim ngạch xuất khẩu, đặc biệt khi Hàn Quốc là một trong những thị trường lớn của thủy sản Việt Nam.
Từ đó, giúp thủy sản Việt Nam có lợi thế về giá, vượt qua rào cản thuế quan so với Thái Lan, Ấn Độ, tạo điều kiện thâm nhập sâu hơn vào thị trường. Thúc đẩy đầu tư từ Hàn Quốc vào ngành thủy sản Việt Nam, nâng cao năng lực sản xuất, chế biến.
Tuy nhiên, doanh nghiệp thủy sản vẫn đối mặt với những khó khăn về tiêu chuẩn kỹ thuật, vệ sinh an toàn thực phẩm (SPS), yêu cầu truy xuất nguồn gốc, áp lực cạnh tranh và cơ chế hạn ngạch thuế quan đối với một số mặt hàng.
Đối với tôm, hạn ngạch ưu đãi dành cho Việt Nam hiện là 15.000 tấn/năm với thuế suất 0%. Theo phản ánh của doanh nghiệp, cơ chế phân bổ hạn ngạch thông qua đấu thầu tại Hàn Quốc làm phát sinh chi phí tiếp cận hạn ngạch khoảng 14 - 16% giá trị nhập khẩu, trong khi mức thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch là 20%.
Các nhà nhập khẩu cho rằng, dù áp dụng VKFTA nhưng tôm Việt Nam khi nhập khẩu vào Hàn Quốc thực tế vẫn coi như họ phải trả thuế từ 14 đến 20%, làm tăng giá và khó cạnh tranh ở thị trường. Hậu quả là các nhà nhập khẩu Hàn Quốc không còn động lực tăng mua tôm Việt Nam để được hưởng thuế suất ưu đãi theo VKFTA và họ đang xem xét mua tôm từ các quốc gia khác (như Peru).
Trên cơ sở đó, VASEP kiến nghị Bộ Công thương chủ trì, phối hợp với Bộ NNMT ưu tiên đưa nội dung bãi bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam vào chương trình tham vấn, đàm phán nâng cấp VKFTA với Hàn Quốc, hướng tới áp dụng thuế suất nhập khẩu 0% không giới hạn khối lượng đối với các dòng sản phẩm tôm thuộc phạm vi cam kết.
Đồng thời, VASEP đề nghị các Bộ xem xét đánh giá tác động hai chiều của các phương án nâng cấp VKFTA đối với thương mại thủy sản Việt Nam - Hàn Quốc, bảo đảm hài hòa lợi ích và không làm phát sinh các nghĩa vụ tuân thủ thiếu cần thiết đối với doanh nghiệp.