Kiến tạo hạ tầng văn hóa số

Giải quyết 8 bài toán cốt lõi

Hạ tầng văn hoá số là hạ tầng chuyên ngành trong lĩnh vực văn hoá, phục vụ hoạt động văn hoá trên môi trường số. Nếu như hạ tầng giao thông kết nối con người và hàng hóa, hạ tầng số kết nối dữ liệu và tri thức thì hạ tầng văn hóa số chính là hạ tầng chuyên ngành kết nối bản sắc dân tộc với sáng tạo, kinh tế và sức mạnh mềm quốc gia.

Nghị định quy định chi tiết việc phát triển hạ tầng văn hóa số, bao gồm 3 thành phần cơ bản: Hạ tầng số; Hạ tầng dữ liệu văn hóa số; Nền tảng số, hệ thống số, công cụ số phục vụ lợi ích công cộng. Không chỉ bó hẹp trong lĩnh vực cốt lõi, hạ tầng này sẽ được dùng chung và gắn kết để thúc đẩy phát triển đồng bộ cả lĩnh vực du lịch và thể thao.

Nghị định bao gồm 5 chương và 20 điều, áp dụng đối với mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia vào hệ sinh thái văn hóa số tại Việt Nam. Đặc biệt, văn bản thể hiện tinh thần cải cách triệt để khi triệt tiêu các rào cản, không phát sinh thêm bất kỳ thủ tục hành chính phiền hà nào cho người dân và doanh nghiệp. Thay vì đi theo lối mòn đầu tư hạ tầng vật lý phân tán, Nghị định tập trung kiến tạo cơ chế để giải quyết 8 bài toán cốt lõi thông qua mô hình quản trị dựa trên dữ liệu.

Thứ nhất là việc bảo tồn di sản trong bối cảnh biến đổi nhanh. Thứ 2 là mở rộng khả năng tiếp cận văn hóa. Thứ 3 là tạo nguyên liệu cho AI và kinh tế sáng tạo. Thứ 4 là thúc đẩy công nghiệp văn hóa. Thứ 5, xây dựng thương hiệu quốc gia. Thứ 6 là tạo thị trường văn hóa số minh bạch. Thứ 7 là nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Cuối cùng là bảo đảm chủ quyền văn hóa trên không gian số.

Đồng hành cùng doanh nghiệp 

Nhằm tối ưu hóa hiệu quả của hạ tầng văn hóa số và khơi thông các nguồn lực, Nghị định cũng đưa ra các cơ chế, chính sách hỗ trợ mạnh mẽ nhằm thu hút nguồn vốn xã hội hóa và đầu tư phát triển sản phẩm, dịch vụ văn hóa số. Các doanh nghiệp công nghệ tham gia phát triển hạ tầng sẽ được hưởng các chính sách ưu đãi tối đa theo quy định pháp luật.

Đồng thời, các Trung tâm đổi mới sáng tạo văn hóa sẽ được thành lập và công nhận, đặt trong các cụm/khu công nghiệp sáng tạo văn hóa, các cơ sở giáo dục đại học hoặc trung tâm văn hóa địa phương. Vận hành theo phương thức hợp tác chặt chẽ giữa nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp, các trung tâm này sẽ đóng vai trò tập hợp, điều phối, hướng dẫn, hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp và phát triển cộng đồng người sáng tạo nội dung số bản địa.

Tùy theo thực tế, trung tâm được tổ chức theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập, mô hình doanh nghiệp hoặc các mô hình hợp pháp khác để thực hiện các chức năng cốt lõi: sáng tạo nội dung số bản sắc, thiết lập không gian văn hóa cộng đồng, hỗ trợ khởi nghiệp và thúc đẩy xúc tiến thương mại.

Để tối ưu hóa hiệu quả, Bộ VHTTDL ban hành bộ chỉ số tự đánh giá, định kỳ hằng năm tôn vinh các mô hình điển hình, hướng tới hình thành và phát triển mạnh mẽ Mạng lưới trung tâm đổi mới sáng tạo văn hóa quốc gia. Sự đồng lòng và cộng hưởng này hứa hẹn sẽ đưa các giá trị truyền thống thấm sâu vào môi trường số, biến nguồn tài nguyên văn hóa quý báu của cha ông thành động lực phát triển kinh tế sáng tạo mạnh mẽ và bền vững trong tương lai.