Kiện toàn để bộ máy sớm đi vào hoạt động hiệu quả

ĐBQH Dương Trung Quốc.

PV:Thưa ông sau khi miễn nhiệm Chủ tịch QH, quy trình bầu chọn nhân sự sẽ diễn ra như thế nào?

ĐBQH Dương Trung Quốc: Trước hết phải nói sự khác thường trong lần bầu những chức danh nhà nước cao cấp trong nhiệm kỳ QH này. Thông thường các chức danh này được bầu cho một nhiệm kỳ mới và do một nhiệm kỳ QH mới. Mặc dù chúng ta đã chứng kiến rất nhiều lần có sự thay đổi nhân sự, trước hết là do kết quả của những quyết định trong tổ chức Đảng.

Ví dụ như thời kỳ Chủ tịch QH Nông Đức Mạnh sang làm Tổng Bí thư chuyển giao cho ông Nguyễn Văn An. Trong những trường hợp ấy tương đối đơn giản hơn bởi vì các ông ấy vẫn ở cương vị Uỷ viên Bộ Chính trị. Nhưng lần này có lẽ là kết quả của Đại hội 12 tạo ra tình huống có thể nói là lần đầu tiên 3 chức danh quan trọng nhất của Nhà nước, QH sau Đại hội không tham gia BCH Trung ương và không tham gia Bộ Chính trị.

Để kéo dài tình trạng những chức danh cao cấp ấy không có cương vị trong Đảng thì không phù hợp với thiết chế chính trị của ta. Vì thế lần này chúng ta phải làm một lúc 3 chức danh quan trọng. Đây là tình huống phù hợp với đòi hỏi để làm cho bộ máy sớm đi vào hoạt động một cách có hiệu quả trong công tác đối nội và đối ngoại.

Thủ tục như đã thông báo có động tác từ nhiệm, rời chức vụ để có cơ sở bầu những người mới. Việc bầu như mọi quy trình khác, bảo đảm sự giám sát của QH trong việc đánh giá các nhân sự tương xứng với những chức năng được Hiến pháp quy định cũng như những chuẩn mực tiêu chuẩn.

Lần này nhiều chức danh quan trọng phải có sự tuyên thệ trước QH. Tôi cho đây là những điều cần thiết để tạo ra được yếu tố khiến cho người được nhận nhiệm vụ mới không những nhận được vinh dự mà còn ý thức được trách nhiệm của mình

Vậy ĐBQH phải thể hiện vai trò, trách nhiệm của mình như thế nào trong lá phiếu, thưa ông?

- Trước hết phải thực hiện đúng luật, không coi đây là vấn đề hình thức. Chúng ta hoàn toàn có quyền giám sát tính chân thật, tính chính xác của những dữ liệu liên quan đến nhân vật ấy và căn cứ vào tiêu chuẩn, kể cả sự tín nhiệm mà chúng ta cảm nhận được trong xã hội, trong quá trình những vị ấy hoạt động.

Tuy nhiên, lần này có thể nói là lần đầu tiên nhiều gương mặt mới được đặt vào vị trí mới, làm cho mọi người hy vọng. Chúng ta đã trải qua công tác tổng kết, kể cả trách nhiệm cá nhân lẫn bộ máy tổ chức trong bộ máy nhà nước. Tôi nghĩ rằng để lại nhiều bài học, nhiều di sản, kể cả tích cực lẫn không tích cực, đòi hỏi người kế nhiệm phải gách vác nó. Tôi nghĩ đây chính là cơ hội để các vị đặt vào vị trí mới thể hiện năng lực của mình. Năng lực ấy có cả yếu tố đổi mới, khác trước.

Trong báo cáo nhiệm kỳ của QH, các ĐB góp ý nhiều hạn chế, tồn tại. Nhân sự trong nhiệm kỳ mới có chuẩn bị như thế nào để tiếp thu bài học và lãnh đạo tốt?

- Có 2 yếu tố. Đó là cơ chế và con người. Cơ chế nào cũng thông qua con người thực hiện. Đối với tồn tại cần khắc phục, nếu ta phân tích cho cùng tất cả tồn tại có nguyên nhân gì? Thì một trong những nguyên nhân căn bản là tính trách nhiệm cá nhân chưa được thể hiện rõ kể cả trong cơ chế và con người. Mong nhiệm kỳ tới sẽ hoàn thiện hơn cơ chế về mặt pháp lý, trách nhiệm cá nhân. Mỗi vị cán bộ ở cương vị của mình, đặc biệt cương vị cao cấp thể hiện trách nhiệm cá nhân.

Trách nhiệm ấy thể hiện anh thực hiện hết quyền năng của mình được Luật quy định. Ví dụ yêu cầu cách chức người không xứng đáng. Chính hiện nay tình trạng luật pháp không đi vào đời sống bởi vì cơ quan hành pháp, thực thi pháp luật không làm hết trách nhiệm của mình, không bị xử lý.

Bản thân các vị quan chức cao cấp cũng phải nghĩ đến văn hoá từ chức nếu mình không thực thi được. Ngay việc hiện nay một số vị từ nhiệm trước nhiệm kỳ, thể hiện văn hoá của mình, tự rời bỏ chức vụ vì trách nhiệm chung. Đó là thứ từ chức, được người dân chia sẻ, tôn vinh. Từ chức không thuần tuý là hành vi tiêu cực. Tôi nghĩ đây chính là cơ hội làm cho nhận thức xã hội cho đến xây dựng cơ chế chính trị và quan trọng nhất là trong ý thức người gánh vác trách nhiệm cũng thay đổi theo sự phát triển.

ĐB có thể có quyền được giới thiệu, tự ứng cử. Họ phát huy như thế nào?

- Tôi cho điều đó giống như bầu cử QH, luật quy định rõ ràng. Nhưng trong cơ cấu của QH đa số là đảng viên thì họ sẽ theo tổ chức kỷ luật chính trị của mình. Tôi không phải là đảng viên, chắc tôi không ứng cử làm gì.

ĐBQH Trương Trọng Nghĩa (TP HCM): Tôi tin tưởng các lãnh đạo mới sẽ điều hành công việc một cách tốt đẹp Theo tôi, việc thay thế lãnh đạo dựa vào tiêu chuẩn, tiêu chí, phẩm chất năng lực của người được bầu xứng đáng vào cương vị ấy. Còn đối với cương vị cao, nói thật, tôi không quan tâm nhiều đến người ấy là nam hay nữ. Nhiều nước trên thế giới và nước Việt Nam cũng vậy, khoảng cách sự khác biệt nam nữ giữ cương vị cao của Nhà nước thì ngày càng thu hẹp. Việt Nam cũng nằm trong xu thế chung ấy. Ở những cương vị ấy vấn đề là năng lực, phẩm chất, tiêu chuẩn. Chúng ta giới thiệu những người đủ phẩm chất năng lực và tiêu chuẩn thì QH sẽ bầu. Chúng ta tin tưởng các vị đó có thể điều hành công việc của mình một cách tốt đẹp, hiệu quả hơn trong nhiệm kỳ của mình. Còn, đánh giá về cá nhân các vị lãnh đạo người có thế mạnh này người có thế mạnh khác. Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng là người sắc sảo, có nhiều kinh nghiệm điều hành các cương vị quản lý Nhà nước. Nói về mặt điều hành, cụ thể là các phiên họp, phiên điều hành chất vấn hay nhiều công tác khác Chủ tịch làm rất tốt. Sắp tới đây chúng ta bầu người trẻ hơn, cũng là người từng trải qua nhiều cương vị lãnh đạo thì lại có thế mạnh là trẻ hơn.Do đó nên tôi tin rằng sẽ tương xứng với đòi hỏi của đất nước. Vì nhiệm kỳ tới đây cơ hội nhiều hơn- phải nắm bắt được; cũng có nhiều thách thức- mà thách thức thì phải vượt qua. ĐBQH Nguyễn Anh Sơn (Nam Định): Dấu ấn lịch sử của QH Việt Nam Công tác chuẩn bị nhân sự cấp cao của Đảng trong thời gian quá khá chu đáo, đặc biệt với nhân sự cao cấp vào QH. Chúng tôi vừa bỏ phiếu miễn nhiệm đối với đồng chí Nguyễn Sinh Hùng, Chủ tịch QH, Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia và đến sáng 31/3, QH sẽ bầu Chủ tịch QH mới trên cơ sở tờ trình của Ủy ban thường vụ QH. Điều mà chúng tôi tin tưởng và phấn khởi khi công tác chuẩn bị nhân sự của Đảng trước đại hội Đảng 12, và hội nghị đầu tiên của BCH Trung ương khóa 12 đã có sự thống nhất rất cao, kỹ lưỡng về vị trí Chủ tịch QH. Chúng tôi mừng khi nhân sự Chủ tịch QH lần này là nữ, đây là dấu ấn lịch sử của QH Việt Nam. Đó là điều đáng mừng. Về việc BCH Trung ương khóa 12 đã giới thiệu bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Phó Chủ tịch QH vào chức danh Chủ tịch QH khóa XIV, “cá nhân tôi là ĐBQH thấy đồng chí đã trải qua nhiều chức vụ công tác, chuyên ngành ở cơ sở, địa phương, rồi làm Phó Chủ tịch QH. Trong nhiệm kỳ vừa qua đã cùng với Chủ tịch QH, các Ủy ban của QH, chúng tôi thấy đồng chí đã thể hiện được bản lĩnh lãnh đạo, trình độ, và rất phù hợp với đòi hỏi tiếp tục đổi mới nâng cao chất lượng hiệu quả của QH. Và tôi tin tưởng, với kinh nghiệm tích lũy được, bản lĩnh chính trị vững vàng tôi tin tân Chủ tịch QH sẽ hoàn thành tốt chức trách nhiệm vụ của người đứng đầu QH, kế thừa thành công của QH khóa XIII, đưa QH khóa XIV tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ sứ mệnh của mình trước nhân dân cả nước”.