Kinh tế biển Phú Quốc: Biến tiềm năng thành động lực - Bài 1: “Đảo ngọc” vươn mình thành trung tâm kinh tế biển

Hướng tới trung tâm du lịch biển đảo

Theo dữ liệu mới công bố từ Traveloka, với nền tảng du lịch hàng đầu Đông Nam Á, lượng đặt dịch vụ du lịch nội địa trong các tháng cao điểm hè đang tăng trưởng tích cực, Phú Quốc là cái tên gây chú ý nhất trong nhóm các điểm đến biển đảo.

Theo đó, Phú Quốc đang dẫn đầu làn sóng du lịch biển đảo mùa hè 2026 khi lượng tìm kiếm vé máy bay tăng tới 56%, mức tăng trưởng cao nhất trên phạm vi cả nước.

Kết quả này cho thấy sức hút bền vững của đảo ngọc đối với du khách trong nước, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu nghỉ dưỡng cao cấp và trải nghiệm thiên nhiên đang ngày càng được ưa chuộng.

Trước đó, từ năm 2006, Khu dự trữ sinh quyển ven biển và biển đảo Kiên Giang được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới  trong đó có Phú Quốc là niềm tự hào của người dân hòn đảo, đồng thời là lợi thế cạnh tranh hiếm có so với các điểm đến biển đảo khác trong khu vực.

Con số thống kê phản ánh rõ đà tăng trưởng, tốc độ phát triển kinh tế Phú Quốc giai đoạn 2020 - 2025 duy trì ở mức gần 20%/năm, ổn định và bền vững. Năm 2024, Phú Quốc chiếm tới 51,6% tổng thu ngân sách tỉnh Kiên Giang. Doanh thu du lịch 9 tháng năm 2025 đạt 31.138 tỷ đồng, tăng hơn 90% so cùng kỳ, vượt 32,5% kế hoạch năm - những con số mà ít địa phương nào trong cả nước sánh được. Riêng năm 2025, Phú Quốc đón 8,3 triệu lượt khách, vượt 18,1% kế hoạch, tăng 38,5% so với cùng kỳ; trong đó khách quốc tế đạt 1,9 triệu lượt, vượt 86% kế hoạch, tăng 93,6%. “Đảo ngọc” liên tục được vinh danh trên bản đồ du lịch thế giới, khẳng định thương hiệu điểm đến quốc tế ngày càng rõ nét.

Đà tăng trưởng của du lịch Phú Quốc tiếp tục được duy trì trong năm 2026. Riêng trong tháng 5, đặc khu Phú Quốc ước đón hơn 897.000 lượt khách, tăng 19,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, lượng khách quốc tế đạt hơn 165.000 lượt, tăng 8,2%; tổng doanh thu du lịch ước đạt 4.142 tỷ đồng, tăng 12%.

Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, Phú Quốc ước đón hơn 4,76 triệu lượt khách, tăng 34,2% so với cùng kỳ và hoàn thành 56,1% kế hoạch năm. Trong số này có hơn 1,17 triệu lượt khách quốc tế, tăng 51%, tương đương 58% chỉ tiêu cả năm. Tổng doanh thu từ du lịch đạt trên 26.900 tỷ đồng, tăng 50,4% so với cùng kỳ năm 2025 và hoàn thành gần 60% kế hoạch năm.

Với lợi thế về hạ tầng giao thông và du lịch, trong đó có sân bay quốc tế cùng tuyến cáp treo vượt biển dài nhất thế giới, Phú Quốc đang ngày càng khẳng định vị thế là một trong những điểm đến hấp dẫn hàng đầu khu vực.

Chuyên gia kinh tế - TS Trần Du Lịch nhận định, Phú Quốc đang sở hữu những lợi thế tự nhiên hiếm có như vị trí trung tâm ASEAN, khí hậu ổn định, biển đẹp, quỹ đất còn dư địa phát triển, sân bay quốc tế và thương hiệu ngày càng được khẳng định. Từ trải nghiệm thực tế tại nhiều điểm đến nổi tiếng như Bali hay Cancun, ông Lịch cho rằng Phú Quốc hoàn toàn có khả năng vươn lên sánh ngang với Jeju của Hàn Quốc hay Dubai của UAE nếu được trao cơ chế vượt trội. "Tôi đề nghị xây dựng Phú Quốc như một hòn đảo số với dữ liệu lớn, quản trị thông minh, đồng thời phát triển đảo xanh, du lịch xanh, mọi thứ xanh. Đây phải là nơi đi đầu trong chuyển đổi xanh" - TS Trần Du Lịch nêu quan điểm.

Sự phát triển của du lịch đã thúc đẩy nhiều ngành kinh tế khác cùng tăng trưởng tại “đảo ngọc”: Thương mại, vận tải, lưu trú, nhà hàng, giải trí và dịch vụ biển đảo liên tục mở rộng quy mô. Cơ cấu kinh tế Phú Quốc hiện chuyển dịch mạnh sang lĩnh vực dịch vụ - du lịch, chiếm hơn 70% nền kinh tế địa phương.

Tuy nhiên, nếu nhìn kinh tế biển chỉ qua lăng kính du lịch, Phú Quốc vẫn chưa phát triển được hết tiềm năng. Thực tế đặt ra yêu cầu cần phải đa dạng hóa nền kinh tế. Bởi bất kỳ địa phương nào phụ thuộc quá lớn vào một ngành kinh tế đều tiềm ẩn rủi ro trước những biến động của thị trường và kinh tế toàn cầu.

Chính vì vậy, câu chuyện phát triển của Phú Quốc hôm nay không chỉ dừng lại ở du lịch mà đang hướng tới một tầm nhìn lớn hơn.

Lợi thế lớn nhất của Phú Quốc không chỉ nằm ở cảnh quan thiên nhiên mà còn ở vị trí địa kinh tế đặc biệt.

Nằm trên tuyến hàng hải quốc tế quan trọng của khu vực Đông Nam Á, gần các trung tâm kinh tế lớn của ASEAN, Phú Quốc sở hữu điều kiện thuận lợi để phát triển logistics, thương mại quốc tế, kinh tế biển và các ngành dịch vụ cao cấp.

Hiện nay, trên địa bàn thành phố có hơn 4.500 doanh nghiệp đang hoạt động cùng khoảng 330 dự án đầu tư còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký trên 500.000 tỷ đồng. Nguồn lực này không chỉ tập trung vào du lịch mà đang dần mở rộng sang hạ tầng, đô thị, dịch vụ thương mại, cảng biển và các lĩnh vực kinh tế mới.

Chú trọng đầu tư, phát triển OCOP

Trên thực tế, nhiều sản phẩm đặc sản của Phú Quốc đã “vượt biển” đến tay người tiêu dùng ở khắp các vùng miền, thậm chí vươn ra cả thế giới như nước mắm, hạt tiêu, rượu sim... Đây chính là những tiềm năng kinh tế để thúc đẩy Phú Quốc bứt phá không chỉ ở lĩnh vực du lịch.

Đặc khu Phú Quốc hiện có 18 sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP từ 3 sao trở lên. Trong số đó, 6 sản phẩm nước mắm được đánh giá có tiềm năng đạt chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia - một con số đáng chú ý khi cả nước hiện chỉ có rất ít sản phẩm địa phương đạt được danh hiệu này.

Nước mắm không chỉ là đặc sản ẩm thực - đây là di sản văn hóa biển đảo sống động nhất của Phú Quốc, được chắt lọc qua nhiều thế hệ ngư dân và thợ thủ công.

Ông Nguyễn Huỳnh Anh Khoa - Giám đốc Công ty TNHH Kinh doanh nước mắm Huỳnh Hoa, chia sẻ: Điều kiện tiên quyết để đạt sản phẩm OCOP 4 sao là doanh nghiệp phải áp dụng các chương trình quản lý chất lượng nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn quốc tế. Đó là nền tảng để sản phẩm có thể tiến lên 4 sao, 5 sao, không chỉ trên giấy chứng nhận mà trong niềm tin của người tiêu dùng.

Từ tháng 6/2025, lô hàng đầu tiên của nước mắm Phú Quốc Huỳnh Khoa đã xuất sang thị trường Australia. Bước sang năm 2026, cơ sở  nước mắm này đẩy mạnh đưa sản phẩm sang các thị trường có đông người Việt sinh sống như Mỹ và châu Âu. Cùng với hệ thống đại lý tập trung ở miền Tây, cơ sở đang mở rộng ra các tỉnh, thành phía Bắc như Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định.

Đây không phải câu chuyện của riêng một doanh nghiệp. Đây là tín hiệu cho thấy làng nghề nước mắm Phú Quốc đang bước vào giai đoạn chuyển mình: từ sản xuất thủ công phục vụ khách du lịch mua về làm quà, sang phát triển sản phẩm để xuất khẩu với tiêu chuẩn quốc tế.

Tuy nhiên, việc phát triển này vẫn mang tính chất nhỏ, lẻ ở một vài sản phẩm làng nghề truyền thống. Giới chuyên gia nhấn mạnh, để làng nghề truyền thống thực sự trở thành một trụ cột kinh tế biển Phú Quốc, cần nhiều hơn nữa nỗ lực của từng doanh nghiệp.

Theo đại diện Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Kiên Giang, địa phương đang tập trung hỗ trợ các nội dung then chốt: Thiết kế bao bì và nhãn mác đạt chuẩn xuất khẩu; hỗ trợ tham gia hội chợ và diễn đàn OCOP trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long; đưa sản phẩm lên các sàn giao dịch thương mại điện tử. Đây được xem là những "đòn bẩy mềm" giúp sản phẩm OCOP Phú Quốc tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.

Du lịch là mũi nhọn. Làng nghề là chiều sâu. Cả hai cộng hưởng mới tạo ra một nền kinh tế biển thực sự bền vững - không chỉ phụ thuộc vào lượt khách đến và đi, mà còn xây dựng được thương hiệu, giá trị gia tăng và sinh kế lâu dài cho người dân Phú Quốc.