Kỳ 2: Bao giờ máu rừng ngưng chảy?

Phát hiện gỗ lậu tại xưởng cưa trá hình ở Nam Trà My.

Ngoài vụ phát hiện gỗ tại bến Én thuộc thôn 4, xã Hiệp Hòa, huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam thì cuối năm 2014, kiểm lâm huyện Nông Sơn cũng đã phát hiện 257 phách gỗ lớn tập kết ở các khe suối ở thượng nguồn sông Thu Bồn (địa phận xã Quế Lâm, huyện Nông Sơn). Số gỗ này được xác định của khu rừng giáp ranh giữa huyện Phước Sơn và Nông Sơn.

Cứ như vậy, ở Quảng Nam, lâm tặc khai thác và vận chuyển gỗ lậu bằng đường thủy, đường bộ với rất nhiều cách, diễn ra trên diện rộng, trong núi sâu, ban đêm tối trời, khi thời tiết mưa lớn, thủy điện xả lũ. Lực lượng kiểm lâm thì quá mỏng, nhiều khi bất lực với lâm tặc.

Ông Phan Tuấn - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh xác nhận, từ đầu năm đến nay, trên địa bàn tỉnh đã khởi tố hình sự ít nhất 17 vụ liên quan đến phá rừng, tịch thu gần 1.000m3 gỗ các loại. Trong khi đó tình trạng vận chuyển gỗ lậu bằng đường sông có chiều hướng phức tạp trong thời gian qua, nhất là khi các nhà máy thủy điện đưa vào hoạt động. Khi kiểm lâm chốt chặn, tuần tra nghiêm ngặt ở khu vực thượng nguồn, một số lòng sông sẽ ứ đọng gỗ lậu, chờ thời cơ thuận lợi đưa về xuôi.

Còn ông Nguyễn Trí - Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên sông Thanh, Hạt trưởng rừng đặc dụng sông Thanh cũng từng xác nhận, gần đây nhiều vạt rừng quý hiếm bị xâm hại, rầm rộ nhất là thời điểm thủy điện tích nước.

Như ở thượng nguồn thủy điện Đắc Mi thuộc địa phận huyện Phước Sơn, lâm tặc sau khi khai thác, tập kết, cất giấu gỗ trong rừng, chờ thủy điện xả lũ đã dùng thuyền máy, hoặc các bích xi lôi các bè gỗ theo đường thủy về xuôi. Cứ thế, lâm tặc ngày càng manh động và tinh vi trong tẩu tán gỗ lậu, như biến gỗ lậu thành gỗ thành phẩm, dùng trâu vận chuyển gỗ từ rừng xuống sông, vận chuyển gỗ theo đường thủy bằng bè, bằng xuồng máy, vận chuyển đường bộ với nhiều cách.

Lâm tặc còn phá rừng đưa gỗ đến các xưởng gỗ trá hình “xẻ thịt” để biến gỗ lậu thành gỗ thành phẩm để vận chuyển về xuôi. Nếu chưa vận chuyển kịp, lâm tặc đào hố chôn để vận chuyển dần. Như Đoàn kiểm tra liên ngành phát hiện gỗ lậu khủng ở Nam Trà My khi bất ngờ phục kích đột nhập 4 xưởng cưa tại xã Trà Mai, phát hiện đến 5 điểm cất giấu gỗ lậu quy mô hơn 382 thanh, phách gỗ và 347 sản phẩm gỗ trái phép với khối lượng hơn 26m3.

Tại các khu vực giáp ranh càng nóng, như vụ Trạm Quản lý bảo vệ rừng Cà Nhông thuộc BQL rừng đặc dụng Bà Nà - Núi Chúa (tại xã Tư, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam) phát hiện 290 phách gỗ xẻ, tổng khối lượng lên đến hơn 24m3 gỗ kiền kiền ở tiểu khu 37, thuộc rừng đặc dụng Bà Nà-Núi Chúa (Đà Nẵng) và giáp ranh với khu này nhưng trên lâm phận Quảng Nam đã phát hiện 256 tấm kiền kiền gần 20m3. Vụ này đã khởi tố vụ án và bắt tạm giam 7 đối tượng, trong đó có 2 cán bộ kiểm lâm.

Làm việc với Ban Pháp chế HĐND tỉnh, chính quyền huyện Đông Giang thừa nhận, khó khăn trong quá trình điều tra diện tích rừng bị phá là xác định rạch ròi rừng đặc dụng hay phòng hộ. Do đó các ngành liên quan của tỉnh cần sớm giúp địa phương quy hoạch chi tiết các loại rừng; giải quyết rốt ráo tình trạng xâm lấn đất khu vực giáp ranh giữa xã Tư (huyện Đông Giang) với xã Hòa Bắc (huyện Hòa Vang).

Theo Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Nam, ông Phan Tuấn: “Có hơn 160 xã trên địa bàn tỉnh được bố trí cán bộ kiểm lâm địa bàn, nhưng thực tế vì thiếu hụt nguồn nhân lực nên bất đắc dĩ một kiểm lâm địa bàn phải phụ trách luôn 2 xã. Kiểm lâm địa bàn có nhiệm vụ tham mưu cấp ủy đảng, chính quyền địa phương trong công tác quản lý, bảo vệ rừng nhưng nhiều nơi rừng quá rộng lớn, địa hình xa xôi, cách trở nên không thể nào kiểm soát hết”.

Rõ ràng, việc lâm tặc tàn phá rừng ở Quảng Nam vẫn đang rất nóng, cho dù cơ quan chức năng liên tiếp phát hiện gỗ lậu, truy tố đối tượng nhưng việc lâm tặc ngang nhiên tẩu tán gỗ mới đây cho thấy lâm tặc ngày càng manh động. Thực tế trên khiến dư luận đặt câu hỏi: Máu rừng bao giờ mới hết chảy?