Kỳ vọng vào một “mệnh lệnh”

Không ít DN còn oằn lưng vì phải cõng nhiều loại thuế, phí (Ảnh: Quốc Anh)

Mất tỷ đô chỉ vì… chính sách

Hẳn dư luận chưa quên câu chuyện của một DN ngành dệt may khi bị tuột mất hợp đồng trị giá 2 tỷ đô la Mỹ chỉ vì quy định, chính sách. Đó là trường hợp của công ty Cổ phần May Hòa Bình (TP. Hồ Chí Minh) do đơn hàng bị “phạm” vào quy định cấm xuất nhập khẩu các mặt hàng quân trang, quân dụng của Bộ Quốc phòng nên đã không ký kết được hợp đồng xuất khẩu một đơn hàng trị giá 2 tỷ đô la Mỹ với đối tác nước ngoài. Câu chuyện này lại được xới lên một lần nữa tại buổi họp giao ban tình hình sản xuất công nghiệp và thương mại 6 tháng đầu năm của Bộ Công thương hôm 1-7 vừa qua tại Hà Nội. Tại buổi họp, ông Phan Văn Chinh, Vụ trưởng Vụ Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) nhắc lại câu chuyện DN ngành dệt may bị mất tiền tỷ do quy định cấm nhập khẩu sản phẩm quân trang, quân phục gia công do bộ chuyên ngành quy định. Theo ông Chinh, tình trạng vênh nhau giữa các quy định trong việc quản lý danh mục sản phẩm hàng hóa xuất nhập khẩu đang tạo ra nhiều rào cản cho cộng đồng DN. Điều đáng chú ý là mặc dù cơ quan quản lý xuất nhập khẩu của Bộ Công Thương đã có văn bản trao đổi đến các bộ, ngành liên quan, song vẫn còn nhiều bộ chưa “thông”, gây không ít khó khăn và thiệt hại cho DN.

Trên thực tế, trường hợp của Công ty CP May Hòa Bình không phải là trường hợp duy nhất, chỉ vì thủ tục, chính sách mà dẫn đến những sự cố đáng tiếc, gây thiệt hại cho DN. Nhiều DN xuất nhập khẩu chia sẻ, thông thường, các chính sách, quy định được nhiều nước đặt ra để lập lên những rào chắn nhằm hạn chế nhập khẩu, bảo vệ sản xuất trong nước thì ở ta lại đi ngược xu thế đó, nhiều chính sách đặt ra lại làm khó cho các doanh nghiệp xuất khẩu… Trong khi đó, nhiều mặt hàng kém chất lượng, giá rẻ cứ được ồ ạt nhập về ảnh hưởng lớn đến sản xuất trong nước.

Không chỉ mệt vì thủ tục, chính sách bỗng dưng… trở thành rào cản, khiến nhiều DN mất đi lợi nhuận, không ít DN còn oằn lưng vì phải cõng nhiều loại thuế, phí. Theo phản ảnh của một DN xuất nhập khẩu sản phẩm nông sản, chỉ riêng tiền thuế, phí đã “ngốn” mất hàng chục triệu khi vận chuyển một lô hàng, thì DN còn kiếm đâu ra lợi nhuận nữa. Nhiều chuyên gia kinh tế đánh giá, đối với vấn đề thuế phí hiện nay, nhiều khoản thu không hợp lý đang khiến cho cộng đồng DN rất nặng gánh, đã khó khăn thêm phần khó khăn. Tại Kỳ họp Quốc hội khóa XIII vừa qua, nhiều Đại biểu Quốc hội đã dồn bức xúc vào vấn đề thuế phí, mà theo họ, việc phải “ôm” quá nhiều khoản phí đang làm giảm sức cạnh tranh của DN. Đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa – ông Lê Nam đã nêu lên câu chuyện: Quả trứng, con gà, hạt lúa… phải cõng tới hàng chục loại thuế, phí đã đủ để minh chứng tại sao ngành nông sản cứ chật vật mãi…

Kỳ vọng vào Nghị quyết 19

Tháng 3 – 2015, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 19 với mục tiêu cải thiện môi trường kinh doanh, tạo điều kiện để cộng đồng DN có một môi trường hoạt động thông thoáng, song theo đánh giá của giới chuyên gia, thời gian 3 tháng dường như chưa đủ để tạo những chuyển biến đáng ghi nhận. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã phải nhắc nhở: Có tỉnh chưa biết là nghị quyết gì, có tỉnh chưa triển khai gì...

Nếu như sau 3 tháng triển khai, vẫn còn địa phương… ngơ ngác với Nghị quyết 19, thì có lẽ, vấn đề môi trường kinh doanh của Việt Nam vẫn khó có thể sáng hơn cũng là điều dễ hiểu. Kỳ vọng vào sức mạnh của Nghị quyết 19, đó không chỉ là của riêng Chính phủ, của các bộ, ngành, mà đó là mong mỏi của cả cộng đồng DN, của toàn xã hội vì một môi trường kinh doanh thực sự minh bạch, sáng sủa, thông thoáng của Việt Nam. Theo giới chuyên gia, đây thực sự là một Nghị quyết rất quan trọng của Chính phủ nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Triển khai tốt Nghị quyết 19 sẽ là động lực để cộng đồng DN Việt Nam vững tin bước chân vào thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng. Nói như lãnh đạo một DN, chỉ khi gánh nặng thuế phí được giảm nhẹ, chính sách của Nhà nước hướng lợi ích của DN hơn, thì lúc đó cộng đồng DN mới yên tâm sản xuất, kinh doanh, nền kinh tế mới phát triển ổn định, bền vững.