Làng hoa đào Cam Giá hồi sinh

Làng hoa đào Cam Giá được hình thành và phát triển từ những năm 1990, dần trở thành vùng trồng đào tập trung lớn nhất của tỉnh Thái Nguyên, tạo nên thương hiệu đào cảnh đặc trưng mỗi độ Tết đến, xuân về. Hiện nay, có trên 400 hộ dân tham gia canh tác với tổng diện tích khoảng 50 ha, tập trung chủ yếu tại địa bàn các tổ dân phố thuộc phường Cam Giá cũ (nay đã sáp nhập thành phường Gia Sàng).

Nhưng kể từ khi hình thành, chỉ trong 2 năm qua, làng hoa đào Cam Giá đã phải hứng chịu thiệt hại nặng nề do bão lũ gây. Năm 2024, bão Yagi khiến cho gần 20 ha cây đào cổ, đào thế bị chết do ngập úng; năm 2025, bão Matmo làm cho khoảng 30 ha cây đào bị chết, tương đương gần 70% diện tích của cả vùng.

Hàng trăm hộ dân trồng đào năm trước vừa bị thiệt hại của năm trước, phải xoay sở vốn liếng, vay vốn ngân hàng để khôi phục lại sản xuất, thì năm sau lại rơi vào cảnh mất trắng. Điều này đã khiến cho nhiều gia đình bị thiệt hại tiền tỷ, thậm chí lên tới trên 10 tỷ đồng. Đây là những con số rất lớn so với mặt bằng thu nhập của người nông dân nói chung.

Gia đình ông Nguyễn Văn Hiển, ở tổ 7 Cam Giá là một ví dụ điển hình. Toàn bộ vườn đào cảnh hơn 1.000 gốc có giá thị trường hơn 1 tỷ đồng đã bị chết hoàn toàn sau ngập lụt. Sau 2 năm liên tiếp thất thu, gia đình ông đã phải bán tài sản như đất đai, xe ô tô để trả nợ.

Nhiều gia đình ở làng hoa đào Cam Giá đang phải đối mặt với khó khăn chồng chất, thậm chí là phải bắt đầu lại từ con số âm do nợ vay vốn ngân hàng để đầu tư các năm trước. Tuy vậy, bước vào năm 2026, người trồng hoa có niềm tin về một năm thời tiết thuận lợi, thích hợp cho cây trồng phát triển, trong đó có cây đào.

Trao đổi với phóng viên Báo Đại đoàn kết, ông Nguyễn Văn Bằng - Chủ tịch Hội Hoa đào Cam Giá cho biết: Người trồng đào ở Cam Giá tin tưởng vào năm 2026 thời tiết mưa gió thuận lợi, nhiều hộ khó khăn cố gắng xoay sở nguồn vốn để gây dựng lại vườn hoa. Người không có vốn thì bắt đầu từ cây đào giống, trồng đào thế (giá khoảng 10.000 đồng/cây giống). Người có khả năng tài chính thì chuyên tâm vào trồng và chăm sóc cây đào cổ thụ có giá trị cao hơn (trên 10 triệu đồng/gốc).

Đó cũng là lý do ngay sau những ngày Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, người trồng hoa đào Cam Giá bắt tay ngay cho một vụ sản xuất mới. Nhiều mảnh ruộng đã được làm cỏ sạch sẽ, làm luống và đào hố sẵn sàng trồng cây.

Vườn đào của 3 anh em nhà ông Nguyễn Tiến Minh (tổ dân phố 4 Cam Giá) cùng chung nhau đầu tư. Gia đình đã làm đất từ mùng 4 Tết, giờ chỉ chờ thu những cây cho thuê về, nhập thêm gốc nữa là có thể trồng ngay.

Ông Minh chia sẻ: Năm 2025 bị lụt, vườn đào bị ngập úng một phần làm chết úng hơn 100 cây, thiệt hại khoảng 200 triệu đồng. “Năm nay, anh em tôi đã trên dưới 70 tuổi rồi, không có sức làm lại nữa, nhưng cố gắng duy trì 50 gốc đào cổ thụ để có thời gian tập trung chăm sóc cho tốt nhất. Đối với phần diện tích còn lại, chúng tôi chuyển qua trồng xen với cây ăn quả khác…” - ông Minh nói.

Tại khu vực tổ 7 Cam Giá, là một trong những địa bàn bị ngập lụt sâu, dài ngày do mưa bão năm 2024 và 2025, các hộ trồng hoa với niềm tin năm 2026 mưa thuận gió hòa nên đã cố gắng xoay sở tiền vốn để khôi phục vườn đào. Phần lớn người dân lựa chọn trồng lại từ cây đào giống, với tổng vốn đầu tư ban đầu chỉ hơn 10 triệu đồng.

Theo anh Nguyễn Văn Sơn (tổ dân phố 7 Cam Giá), việc đầu tư lại vườn hoa đào từ trồng cây giống bé làm đào thế là phù hợp với điều kiện của các gia đình thời điểm hiện tại. Nếu thời tiết ủng hộ thì chỉ cần 1 - 3 năm là người trồng hoa đào có thể khôi phục kinh tế, ổn định đời sống.