Lắng nghe dân để xây dựng chính quyền gần dân, vì dân

Từ chủ trương lớn đến hành động cụ thể

Cùng với việc triển khai Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, hệ thống Mặt trận các cấp trong tỉnh Quảng Trị đã không ngừng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, phát huy vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân. Các hoạt động tiếp xúc cử tri, đối thoại, giám sát, phản biện xã hội được tăng cường, tạo điều kiện để người dân tham gia đóng góp ý kiến xây dựng Đảng, chính quyền.

Tuy nhiên, trong bối cảnh xây dựng chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đặt ra là phải có những hình thức mới để lắng nghe, tiếp nhận và xử lý kịp thời tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị của Nhân dân.

Từ thực tiễn đó, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã ban hành Kế hoạch tổ chức thực hiện mô hình “Lắng nghe dân nói” gắn với chuyển đổi số và nâng cao vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp giai đoạn 2026 – 2030.

Mô hình được triển khai nhằm cụ thể hóa Chỉ thị số 16-CT/TU ngày 20/4/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng đối với việc thực hiện dân chủ ở cơ sở; đẩy mạnh hoạt động tiếp xúc, đối thoại của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với Nhân dân; xây dựng chính quyền địa phương hai cấp hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gần dân, do dân và vì dân.

Đồng thời, đây cũng là hoạt động thiết thực hưởng ứng Kế hoạch của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam về tổ chức “Tháng nghe dân nói”, cụ thể hóa tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm về việc lấy Nhân dân làm trung tâm, làm chủ thể của quá trình phát triển.

Theo bà Lê Thị Mỹ Hiền, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Trị: “Mô hình ‘Lắng nghe dân nói’ không chỉ là một hoạt động đối thoại đơn thuần mà là sự đổi mới mạnh mẽ trong cách tiếp cận Nhân dân của hệ thống Mặt trận. Chúng tôi mong muốn mỗi ý kiến của người dân đều được lắng nghe, tiếp thu. Qua đó góp phần phát huy dân chủ ở cơ sở, nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, chính quyền”.

Đa dạng kênh tiếp nhận

Điểm mới nổi bật của mô hình là kết hợp giữa hình thức tiếp xúc trực tiếp với ứng dụng công nghệ số để mở rộng các kênh tiếp nhận thông tin từ Nhân dân. Ngoài các hội nghị, diễn đàn đối thoại trực tiếp, người dân có thể gửi ý kiến, phản ánh, kiến nghị thông qua mã QR khảo sát điện tử, hộp thư số “Mặt trận lắng nghe dân nói”, Trang Zalo “Mặt trận số Quảng Trị”, website, fanpage của Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội hoặc thông qua đường dây nóng.

Các nội dung tiếp nhận tập trung vào những vấn đề thiết thực gắn với đời sống người dân như: quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng, cải cách hành chính, bảo vệ môi trường, thực hiện dân chủ ở cơ sở, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, các chính sách an sinh xã hội và những vấn đề dân sinh được Nhân dân quan tâm.

Thông qua hệ thống số hóa, các ý kiến được tiếp nhận, phân loại, chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý, theo dõi và phản hồi theo quy trình rõ ràng. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong tổng hợp, phân tích dữ liệu giúp nhận diện sớm những vấn đề nổi cộm, hỗ trợ Mặt trận và các cấp chính quyền kịp thời có giải pháp xử lý từ cơ sở.

Bà Phạm Thị Hồng Tư - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Tuyên Hóa cho biết: “Người dân ở địa phương rất quan tâm đến các vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống như hạ tầng giao thông, hỗ trợ sản xuất, chính sách an sinh xã hội. Khi được tham gia góp ý, đối thoại và được giải đáp thỏa đáng, bà con đồng thuận cao hơn trong triển khai các chương trình, dự án”.

Theo bà, mô hình ‘Lắng nghe dân nói’ sẽ tạo thêm điều kiện để người dân mạnh dạn phản ánh tâm tư, nguyện vọng của mình, giúp Mặt trận và chính quyền nắm bắt tình hình từ cơ sở một cách kịp thời hơn.

Thực tế cho thấy, nhiều vấn đề phát sinh ở cơ sở nếu được lắng nghe và xử lý từ sớm sẽ hạn chế đơn thư khiếu nại, tố cáo kéo dài, đồng thời góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội. Không chỉ là đối tượng thụ hưởng, người dân ngày càng trở thành chủ thể tham gia xây dựng chính quyền và phát triển cộng đồng.

 Bà Nguyễn Thị Tình, người dân thôn Lâm Lang, xã Hiếu Giang  chia sẻ: “Chúng tôi rất đồng tình với mô hình này vì có thêm kênh để phản ánh những vấn đề bà con quan tâm. Điều quan trọng là sau khi người dân góp ý thì các cơ quan chức năng quan tâm giải quyết và thông tin lại kết quả để người dân biết. Khi được lắng nghe và tôn trọng, người dân sẽ tích cực tham gia các phong trào, cuộc vận động ở địa phương”.

Để “lắng nghe” đi đôi với hành động

Điều làm nên giá trị của mô hình không chỉ là số lượng ý kiến được tiếp nhận mà chính là hiệu quả giải quyết những vấn đề người dân phản ánh. Bởi lẽ, lắng nghe phải gắn với hành động; tiếp nhận phải đi đôi với xử lý; giám sát phải đi cùng trách nhiệm phản hồi.

Trong thời gian tới, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Trị sẽ tiếp tục chỉ đạo Mặt trận các cấp triển khai đồng bộ mô hình trên phạm vi toàn tỉnh; đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của mô hình; hướng dẫn người dân tiếp cận và sử dụng các nền tảng số; đồng thời tăng cường theo dõi, giám sát quá trình giải quyết các kiến nghị, phản ánh của Nhân dân.

Mặt trận các cấp cũng cần phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội tổ chức định kỳ các hội nghị, diễn đàn “Lắng nghe dân nói”; chủ động nắm bắt dư luận xã hội, kịp thời tổng hợp, phản ánh những vấn đề Nhân dân quan tâm đến các cơ quan có thẩm quyền.

Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự hưởng ứng tích cực của các tầng lớp Nhân dân, mô hình “Lắng nghe dân nói” kỳ vọng sẽ trở thành cầu nối tin cậy giữa Nhân dân với cấp ủy, chính quyền và hệ thống Mặt trận; góp phần đưa dân chủ ở cơ sở đi vào thực chất, xây dựng chính quyền ngày càng gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân tốt hơn.