Lạng Sơn: "Đánh thức" kinh tế đêm từ giá trị văn hóa

Chính thức đi vào hoạt động từ ngày 12/7 và duy trì cố định vào tối thứ Bảy hằng tuần, Không gian văn hóa đường Hùng Vương đã nhanh chóng trở thành điểm hẹn của người dân và du khách. Không chỉ khu vực sân khấu luôn thu hút đông đảo khán giả, dọc tuyến phố, các gian hàng OCOP, đặc sản, ẩm thực và không gian trải nghiệm văn hóa cũng thu hút đông người tham quan, mua sắm. Dòng người nối dài từ đầu đến cuối tuyến phố cho thấy sức hút của mô hình phát triển kinh tế đêm lấy văn hóa làm trung tâm.

Điểm đáng chú ý của mô hình không chỉ nằm ở các chương trình biểu diễn nghệ thuật mà còn ở cách tổ chức không gian theo một hành trình trải nghiệm liền mạch. Ngay từ đầu tuyến phố, du khách được chào đón bằng những tiết mục hát Then, Sli, tiếng đàn tính, múa dân gian và các hoạt động giao lưu văn hóa. Tiếp nối là khu giới thiệu sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương, sản phẩm thủ công, không gian ẩm thực cùng các trò chơi dân gian và hoạt động trải nghiệm. Mỗi điểm dừng góp phần kể câu chuyện về văn hóa, con người và sản vật Xứ Lạng, giúp du khách chỉ với một hành trình dạo phố đã có thể cảm nhận khá trọn vẹn bản sắc của vùng đất này.

Chính cách bố trí ấy tạo nên sự khác biệt của Không gian văn hóa đường Hùng Vương. Thay vì tập trung ở một sân khấu rồi nhanh chóng ra về, dòng du khách được dẫn dắt qua từng không gian để xem, trải nghiệm, thưởng thức và mua sắm. Khi người xem nán lại lâu hơn, cơ hội tiêu dùng cũng tăng lên. Các gian hàng OCOP, cơ sở kinh doanh đặc sản, dịch vụ ăn uống và hộ kinh doanh địa phương vì thế có thêm cơ hội phát triển. Văn hóa không chỉ là nội dung để thưởng thức mà đã trở thành động lực tạo dòng khách, kích thích chi tiêu và từng bước hình thành chuỗi giá trị kinh tế đêm.

Nghệ nhân hát Then Hoàng Thị Hoa chia sẻ: "Điều khiến chúng tôi xúc động nhất là rất nhiều người trẻ đứng lại nghe hát Then, tìm hiểu về cây đàn tính và chụp ảnh cùng các nghệ nhân. Với những người gắn bó nhiều năm với di sản, đó là niềm vui lớn vì văn hóa truyền thống đang được đón nhận theo một cách rất gần gũi."

Sự thay đổi ấy cũng được nhiều du khách cảm nhận rõ ngay trong lần đầu trải nghiệm. Chị Đào Thu Trang, du khách đến từ Hà Nội, cho biết: "Tôi từng đến Lạng Sơn nhiều lần nhưng đây là lần đầu tiên được trải nghiệm một không gian như thế này. Sau khi xem biểu diễn nghệ thuật, tôi có thể thưởng thức đặc sản, mua sản phẩm OCOP rồi tiếp tục dạo phố. Mọi hoạt động đều diễn ra trong cùng một không gian nên rất thuận tiện và hấp dẫn."

Theo ông Phạm Đức Huân, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn, Không gian văn hóa đường Hùng Vương được xây dựng với mục tiêu trở thành điểm hẹn của người dân và du khách vào mỗi dịp cuối tuần, góp phần tạo thêm sản phẩm du lịch đặc trưng cho địa phương.

Ông Phạm Đức Huân cho biết, việc hình thành Không gian văn hóa đường Hùng Vương là bước cụ thể hóa chủ trương phát triển văn hóa theo các nghị quyết của Trung ương và của tỉnh. Không gian này được kỳ vọng trở thành điểm sinh hoạt văn hóa cộng đồng vào mỗi dịp cuối tuần, đồng thời bổ sung sản phẩm du lịch đặc sắc, thúc đẩy phát triển dịch vụ, thương mại, kinh tế đêm và các ngành công nghiệp văn hóa của địa phương.

Giá trị lớn nhất của mô hình không nằm ở việc tập hợp nhiều hoạt động trong cùng một không gian mà ở cách kết nối chúng thành chuỗi trải nghiệm xuyên suốt. Từ đầu đến cuối tuyến phố, du khách lần lượt tiếp cận nghệ thuật truyền thống, ẩm thực, sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương và các hoạt động trải nghiệm văn hóa. Mỗi điểm dừng đều giới thiệu một lát cắt về văn hóa, con người và sản vật Xứ Lạng. Khi văn hóa trở thành "sợi chỉ đỏ" dẫn dắt dòng khách, các hoạt động thương mại và dịch vụ cũng được hưởng lợi, tạo nên mô hình kinh tế đêm mang bản sắc riêng thay vì chỉ đơn thuần là không gian mua bán hay vui chơi.

Mô hình cũng mở ra cơ hội để nhiều chủ thể cùng tham gia phát triển du lịch và kinh tế đêm. Nghệ nhân có thêm không gian biểu diễn để lan tỏa giá trị di sản; doanh nghiệp, hợp tác xã và các hộ kinh doanh có điều kiện quảng bá sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương; người dân có thêm điểm đến vui chơi, trải nghiệm vào dịp cuối tuần. Chính sự kết nối giữa văn hóa với thương mại và dịch vụ đã tạo nên giá trị khác biệt của tuyến phố, góp phần thúc đẩy kinh tế đêm theo hướng bền vững.

Việc duy trì các hoạt động định kỳ vào tối thứ Bảy hằng tuần không chỉ tạo điểm hẹn cuối tuần cho người dân và du khách mà còn giúp các nghệ nhân, hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ kinh doanh chủ động xây dựng sản phẩm, dịch vụ phục vụ du khách. Khi các hoạt động văn hóa được tổ chức thường xuyên, kinh tế đêm cũng có điều kiện phát triển ổn định và bền vững hơn.

Không gian văn hóa đường Hùng Vương mới chỉ là bước khởi đầu, nhưng đã cho thấy một tư duy phát triển đáng chú ý: biến giá trị văn hóa thành động lực phát triển kinh tế. Khi mỗi du khách đến để nghe một làn điệu Then, thưởng thức một món ăn đặc sản hay mang về một sản phẩm OCOP, giá trị của văn hóa không còn dừng lại ở bảo tồn mà đã được chuyển hóa thành giá trị kinh tế. Đó cũng là hướng đi để Lạng Sơn xây dựng một mô hình kinh tế đêm mang bản sắc riêng, nơi văn hóa, con người và sản vật địa phương cùng tạo nên sức hút bền vững cho du lịch.