Lạng Sơn đẩy mạnh cải cách thủ tục, nâng sức hút môi trường đầu tư

Từ "điểm nghẽn" đến động lực cải cách

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương ngày càng gay gắt, Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) không chỉ là một bảng xếp hạng mà còn phản ánh chất lượng điều hành của chính quyền và cảm nhận thực tế của cộng đồng doanh nghiệp về môi trường đầu tư, kinh doanh.

Theo kết quả PCI năm 2025 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam công bố, tỉnh Lạng Sơn đạt 64,94 điểm và nằm trong nhóm 13 địa phương có chất lượng điều hành khá. Tuy nhiên, nhiều chỉ số liên quan trực tiếp đến quá trình gia nhập thị trường, tiếp cận đất đai, tính minh bạch, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính và các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vẫn thấp hơn mức trung bình cả nước.

Đây đều là những chỉ số phản ánh những "chi phí vô hình" mà doanh nghiệp phải gánh trong quá trình đầu tư. Một thủ tục kéo dài, một dự án chậm giải phóng mặt bằng hay việc tiếp cận thông tin chưa thuận lợi đều làm gia tăng chi phí, kéo dài thời gian triển khai dự án và ảnh hưởng trực tiếp đến sức hấp dẫn của môi trường đầu tư. Bởi vậy, cải thiện PCI không đơn thuần là nâng điểm số hay thứ hạng, mà quan trọng hơn là tháo gỡ những rào cản đang cản trở sự phát triển của doanh nghiệp.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Nguyễn Cảnh Toàn, năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, trong bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực tiếp tục có nhiều biến động, kinh tế - xã hội của tỉnh vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn đạt trên 45,5 tỷ USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước; tổng thu ngân sách nhà nước đạt 12.414 tỷ đồng, bằng 92,8% dự toán Trung ương giao và tăng 112,7% so với cùng kỳ; toàn tỉnh có 439 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 51,9%.

Để biến lợi thế vị trí địa lý thành lợi thế cạnh tranh thực sự, cùng với đầu tư hạ tầng, tỉnh Lạng Sơn cần tiếp tục cải thiện chất lượng điều hành, nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền, tập trung tháo gỡ những "điểm nghẽn" trong môi trường đầu tư, kinh doanh và hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân. Trọng tâm là xây dựng chính quyền phục vụ, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm thời gian và chi phí thực hiện các thủ tục cho doanh nghiệp; tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, nguồn vốn và các cơ hội đầu tư; đồng thời phát triển đồng bộ hạ tầng cửa khẩu, logistics, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đồng tình với định hướng của tỉnh, ông Hồ Phi Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Lạng Sơn cho rằng, cộng đồng doanh nghiệp mong muốn UBND tỉnh tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo quỹ đất sạch, hoàn thiện hạ tầng thiết yếu và thúc đẩy chuyển đổi số. Đồng thời, cần đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, giải phóng mặt bằng các dự án, nhất là tại các khu, cụm công nghiệp; tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp theo hướng thiết thực, hiệu quả.

Những kiến nghị này cho thấy khoảng cách giữa yêu cầu cải cách và nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp đã được nhận diện rõ hơn. Điều cộng đồng doanh nghiệp mong muốn không chỉ là những cơ chế ưu đãi, mà trước hết là một môi trường đầu tư minh bạch, thủ tục thông thoáng, hạ tầng sẵn sàng và một chính quyền thực sự đồng hành trong suốt quá trình đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Từ quyết tâm đến kết quả thực tiễn

Không dừng lại ở những định hướng được đặt ra từ kết quả PCI năm 2025, tỉnh Lạng Sơn đang từng bước chuyển hóa các yêu cầu cải cách thành những kết quả cụ thể trong thực tiễn. Đây cũng là cơ sở để cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng chất lượng điều hành của địa phương sẽ tiếp tục được cải thiện trong những năm tới.

Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc giải quyết thủ tục hành chính được phân cấp mạnh hơn cho cơ sở, góp phần giảm tầng nấc trung gian, nâng cao tính chủ động của chính quyền cấp xã và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Cùng với đó, chuyển đổi số tiếp tục được xác định là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Theo báo cáo cải cách hành chính 6 tháng đầu năm 2026, các cơ quan cấp tỉnh đã giải quyết hơn 113.700 hồ sơ, tỷ lệ đúng và trước hạn đạt 99,97%; cấp xã giải quyết trên 73.400 hồ sơ, tỷ lệ đúng và trước hạn đạt 95,46%. Toàn tỉnh đã số hóa hơn 128.000 hồ sơ, đạt khoảng 96%; tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu điện tử đạt trên 86%, góp phần giảm giấy tờ, hạn chế việc người dân và doanh nghiệp phải cung cấp lại những thông tin đã có trong hệ thống.

Trong lĩnh vực kinh tế cửa khẩu, nền tảng cửa khẩu số tiếp tục phát huy hiệu quả khi xử lý hơn 194.000 lượt phương tiện trong những tháng đầu năm 2026, góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Có thể những kết quả này chưa phản ánh ngay trên bảng xếp hạng PCI bởi việc đánh giá luôn có độ trễ nhất định. Tuy nhiên, đối với cộng đồng doanh nghiệp, điều quan trọng hơn là những thay đổi có thể cảm nhận trong thực tiễn: thủ tục được giải quyết nhanh hơn, quy trình minh bạch hơn, thời gian chờ đợi được rút ngắn và những khó khăn phát sinh được các cơ quan chức năng kịp thời tháo gỡ.

Thực tiễn cho thấy, hạ tầng giao thông, khu công nghiệp hay hệ thống logistics chỉ tạo ra điều kiện cần để thu hút đầu tư. Điều kiện đủ lại nằm ở chất lượng điều hành của chính quyền và khả năng đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình triển khai dự án.

Lợi thế vị trí địa lý hay hạ tầng sẽ chỉ phát huy giá trị khi được hỗ trợ bởi một nền hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả. Khi mỗi thủ tục được rút ngắn, mỗi khó khăn của doanh nghiệp được tháo gỡ kịp thời và mỗi cam kết đồng hành được hiện thực hóa bằng hành động cụ thể, môi trường đầu tư của tỉnh Lạng Sơn sẽ ngày càng hấp dẫn hơn. Đó cũng là nền tảng để địa phương tiếp tục mở rộng không gian phát triển, thu hút thêm nguồn lực và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.