Lạng Sơn: Khi nông dân lên sóng livestream

Thời gian gần đây, mỗi khi vào mùa thu hoạch các loại nông sản đặc trưng, không khí tại nhiều vùng sản xuất của Lạng Sơn lại trở nên sôi động với các phiên livestream quảng bá, tiêu thụ sản phẩm địa phương. Không còn lạ lẫm với điện thoại, chân máy hay những lời giới thiệu trực tiếp trước màn hình, nhiều nông dân đã dần trở thành những “người bán hàng online” thực thụ.

Theo ghi nhận từ các phiên livestream tiêu thụ nông sản do địa phương, hợp tác xã và các tổ chức đoàn thể phối hợp thực hiện, nhiều buổi phát trực tiếp thu hút hàng chục nghìn lượt tiếp cận, mang về doanh thu từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng chỉ trong vài giờ phát sóng. Một số phiên quảng bá đặc sản như na Chi Lăng, hồng vành khuyên Văn Lãng hay các sản phẩm OCOP tại xã Đình Lập ghi nhận lượng đơn hàng tăng mạnh so với phương thức bán truyền thống.

Ông Nông Văn Hòa, một hộ sản xuất mật ong tại xã Đình Lập cho biết, trước đây gia đình chủ yếu bán qua thương lái nên giá cả bấp bênh. Từ khi tham gia các phiên livestream do địa phương hỗ trợ tổ chức, sản phẩm tiếp cận được khách hàng ở Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và nhiều tỉnh phía Nam.

“Có buổi livestream kéo dài gần hai tiếng, gia đình bán được hơn 300 chai mật ong, doanh thu khoảng gần 50 triệu đồng. Trước đây phải bán cả tháng mới được như vậy”, ông Hòa chia sẻ.

Không chỉ giúp tiêu thụ nhanh sản phẩm, livestream còn trở thành kênh quảng bá hiệu quả hình ảnh vùng sản xuất, quy trình làm ra sản phẩm và câu chuyện của người nông dân. Qua các nền tảng số, người tiêu dùng có thể trực tiếp theo dõi cảnh thu hoạch na tại vườn, quy trình làm hồng treo gió hay đóng gói nông sản trước khi vận chuyển.

Ông Nông Văn Thắng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Đình Lập cho biết, việc livestream bán hàng đang giúp nhiều hộ dân thay đổi tư duy sản xuất, từ làm nông nghiệp nhỏ lẻ sang hướng chuyên nghiệp hơn, biết xây dựng thương hiệu và chủ động tiếp cận khách hàng trên các nền tảng số.

Theo ông Thắng, ngoài hỗ trợ kỹ năng livestream, hội nông dân địa phương còn phối hợp hướng dẫn người dân tạo gian hàng trên các sàn thương mại điện tử, quản lý đơn hàng, theo dõi doanh thu và từng bước làm quen với việc kê khai doanh thu, thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.

Đáng chú ý, việc bán hàng qua sàn thương mại điện tử cũng giúp hoạt động kinh doanh minh bạch hơn về doanh thu, hóa đơn và dòng tiền. Các giao dịch được lưu trữ trực tuyến giúp người dân từng bước làm quen với việc kê khai doanh thu, thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.

Theo tìm hiểu, hiện nay nhiều sàn thương mại điện tử đã tích hợp tính năng thống kê doanh thu, quản lý đơn hàng và lưu trữ dữ liệu giao dịch tự động. Điều này giúp hộ kinh doanh dễ dàng theo dõi lượng hàng bán ra, doanh thu từng tháng, từ đó thuận lợi hơn khi thực hiện kê khai thuế hoặc làm việc với cơ quan chức năng khi cần thiết.

Ông Vi Văn Dũng, Giám đốc Hợp tác xã Nông sản an toàn Chi Lăng cho biết, trước đây nhiều hộ dân gần như không có thói quen ghi chép doanh thu cụ thể. Tuy nhiên, khi bán hàng online, mọi giao dịch đều được hệ thống cập nhật nên việc quản lý tài chính rõ ràng hơn.

“Bà con giờ không chỉ biết bán hàng mà còn biết theo dõi doanh thu theo ngày, theo tuần. Các nền tảng hiện nay đều có báo cáo đơn hàng, doanh thu rất cụ thể. Đây cũng là cách giúp người dân từng bước tiếp cận hoạt động kinh doanh chuyên nghiệp hơn”, ông Dũng chia sẻ.

Ngoài ra, các sàn thương mại điện tử cũng hỗ trợ kết nối đơn vị vận chuyển, thanh toán không dùng tiền mặt và quảng bá sản phẩm bằng công nghệ số. Nhiều hộ dân lớn tuổi ban đầu còn e ngại, nhưng sau khi được tập huấn đã dần sử dụng thành thạo điện thoại thông minh để chốt đơn, theo dõi vận chuyển và trả lời khách hàng.

Bà Hoàng Thị Lan, chủ cơ sở sản xuất hồng treo gió tại Văn Lãng cho biết, điều bà thấy rõ nhất sau khi bán hàng online là lượng khách quay lại mua ngày càng nhiều nhờ uy tín sản phẩm.

“Khách xem livestream thấy tận nơi sản xuất, thấy mình làm thật nên tin tưởng hơn. Có người mua một lần rồi giới thiệu thêm bạn bè. Mỗi vụ hồng, doanh thu từ bán online giờ chiếm phần lớn tổng thu nhập của gia đình”, bà Lan nói.

Bên cạnh những kết quả tích cực, việc đưa nông sản lên livestream vẫn còn không ít khó khăn. Không phải hộ dân nào cũng có kỹ năng giao tiếp trước máy quay hay biết cách xây dựng nội dung hấp dẫn. Một số khu vực vùng cao còn hạn chế về sóng internet, thiết bị phục vụ phát trực tiếp chưa đồng bộ.

Ngoài ra, để livestream thực sự hiệu quả, yếu tố chất lượng sản phẩm vẫn đóng vai trò quyết định. Nếu chỉ quảng bá mà không đảm bảo chất lượng, nguồn gốc rõ ràng, rất khó giữ chân khách hàng lâu dài. Vì vậy, cùng với việc hỗ trợ kỹ năng số, các địa phương cũng đang chú trọng xây dựng vùng sản xuất an toàn, tiêu chuẩn hóa quy trình và nâng chất lượng sản phẩm OCOP.

Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh, việc nông dân Lạng Sơn chủ động lên sóng livestream không còn là câu chuyện thử nghiệm mà đang trở thành hướng đi mới trong tiêu thụ nông sản. Từ những chiếc điện thoại thông minh giữa đồi na, vườn hồng hay gian hàng nhỏ tại địa phương, người nông dân hôm nay không chỉ bán sản phẩm mà còn từng bước tham gia vào nền kinh tế số với cách làm bài bản, hiện đại hơn.