Lập trường hòa bình
Chủ tịch nước Trương Tấn Sang khẳng định: “Chúng tôi kiên trì và nhất quán chủ trương giải quyết hòa bình các tranh chấp ở Biển Đông trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Luật Biển của Liên hợp quốc 1982, thực hiện nghiêm túc và đầy đủ Tuyên bố về ứng xử giữa các bên ở Biển Đông (DOC) và thúc đẩy sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC)”.

Hoàng Sa, Trường Sa là phần lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc Việt Nam. Ảnh:Hoàng Long.
Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Đoàn đại biểu Việt Nam tại LHQ, Chủ tịch nước đã gặp gỡ và trao đổi thân tình, thẳng thắn với kiều bào và bạn bè Mỹ về những vấn đề lớn của Việt Nam. Đặc biệt là những câu hỏi, trả lời về tình hình Biển Đông. Thực ra, không phải chờ tới cuộc gặp mặt với kiều bào vấn đề này mới được đề cập; mà ngay trong bài phát biểu tại Lễ khai mạc phiên họp Hội nghị Thượng đỉnh của LHQ thông qua Chương trình nghị sự 2030 về mục tiêu phát triển bền vững, Chủ tịch nước đã đề cập đến vấn đề này. Và phát biểu của Chủ tịch nước đã nhận được sự sẻ chia của nhiều nguyên thủ quốc gia.
Trong cuộc gặp gỡ với kiều bào, khi được hỏi về những diễn biến gần đây nhất ở Biển Đông- những diễn biến đang gây lo ngại cho các nước trong khu vực, Chủ tịch nước đã khẳng định: “Tổ tiên chúng ta quản lý công khai hai quần đảo này không phải bằng vũ lực mà bằng những biện pháp hòa bình, hoạt động dân sự khai thác hải sản ở đó từ lâu đời rồi” và Hoàng Sa, Trường Sa là phần lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc Việt Nam. Việt Nam nỗ lực tối đa để bảo vệ chủ quyền của mình và mong muốn cộng đồng quốc tế thấu hiểu sự thật này.
Cũng không phải đến bây giờ, vấn đề này mới được lãnh đạo Đảng, Nhà nước đề cập trên các diễn đàn trong nước và quốc tế; mà trong rất nhiều các chuyến thăm chính thức của nguyên thủ nước ta vấn đề này đã được nhắc đến như một quan điểm nhất quán của Đảng, Nhà nước ta. Chỉ tính riêng trong năm 2015, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đều đã hơn một lần đề cập vấn đề này. Quan điểm của Việt Nam trước sau như một, sử dụng mọi biện pháp hòa bình để bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, trước những nguy cơ đe dọa an ninh, an toàn lãnh thổ.
Mới đây nhất, trong Dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội XII của Đảng dự kiến sẽ họp vào đầu năm 2016, khi nói về tăng cường quốc phòng, an ninh, Dự thảo Báo cáo đã chỉ rõ: “Thực hiện tốt Chiến lược bảo vệ Tổ quốc. Tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo đảm độc lập, chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững ổn định chính trị - xã hội và môi trường hoà bình để xây dựng, bảo vệ đất nước. Không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống”. Và để làm tốt nhiệm vụ này, trong phần về “nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, chủ động hội nhập quốc tế, tạo môi trường hòa bình và điều kiện thuận lợi để phát triển đất nước”.
Dự thảo cũng nêu rõ: Chúng ta “thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập, hợp tác quốc tế trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng, cùng có lợi” đồng thời, “Tăng cường hợp tác quốc tế và khu vực trong bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền quốc gia. Kiên trì thúc đẩy giải quyết các tranh chấp trên biển bằng biện pháp hoà bình trên cơ sở luật pháp quốc tế và nguyên tắc ứng xử của khu vực”.
Hơn ai hết, dân tộc Việt Nam, nhân dân Việt Nam- một dân tộc đã trải qua nhiều cuộc chiến tranh và mất mát nhiều bởi chiến tranh- hiểu rõ cái giá của hòa bình, của độc lập dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ. Cũng vì thế, Việt Nam luôn kiên trì đường lối hòa bình trong giải quyết các vấn đề quốc tế và khu vực.
Trở lại với Hội nghị Thượng đỉnh của LHQ, ngay trong Lễ khai mạc, khi bàn về vấn đề phát triển bền vững, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã nêu rất rõ ràng quan điểm của chúng ta về Chương trình nghị sự mà LHQ nêu lên để đảm bảo cho một sự phát triển bền vững- một sự bền vững không chỉ của Việt Nam mà còn của các nước trong khu vực, rộng hơn là trên thế giới. Chủ tịch nước nói: “Hòa bình và phát triển luôn gắn bó chặt chẽ với nhau. Các Mục tiêu phát triển bền vững không thể trở thành hiện thực trong điều kiện chiến tranh, xung đột và bất ổn. Chúng ta chỉ tập trung được mọi nguồn lực cần thiết cho phát triển trong môi trường hòa bình, ổn định”.
Do đó, “bảo đảm môi trường hòa bình, an ninh trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế là điều kiện tiên quyết để thực hiện thành công các Mục tiêu phát triển bền vững. Chúng ta cần thúc đẩy giải quyết thỏa đáng các xung đột, tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, kiềm chế không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, tăng cường hợp tác bình đẳng, cùng có lợi giữa các quốc gia”- Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Và, một ví dụ rõ nhất được Chủ tịch nước Trương Tấn Sang nhắc đến ngay tại diễn đàn quan trọng nhất của LHQ- diễn đàn với sự tham dự của rất nhiều nguyên thủ quốc gia - đó là, Việt Nam đang nỗ lực cùng các nước trong khu vực duy trì và củng cố hòa bình, an ninh trong khu vực nhằm tạo môi trường thuận lợi cho phát triển bền vững, trong đó có an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không trên Biển Đông, con đường huyết mạch kết nối ASEAN với các nước và khu vực khác.
“Chúng tôi kiên trì và nhất quán chủ trương giải quyết hòa bình các tranh chấp ở Biển Đông trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Luật Biển của Liên hợp quốc 1982, thực hiện nghiêm túc và đầy đủ Tuyên bố về ứng xử giữa các bên ở Biển Đông (DOC) và thúc đẩy sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC)”.
Nhưng trong một thế giới mà nhiều mối liên hệ gắn bó với nhau bằng sự trao đổi lợi ích, bằng những toan tính này khác thì, rất cần một sự quan tâm ở mức công tâm chứ không đơn thuần chỉ là một sự sẻ chia trên danh nghĩa (dù rằng điều này cũng quan trọng). Có lẽ, đó là lý do, vì sao, trên tất cả các diễn đàn song phương hay đa phương, chúng ta mong muốn, bè bạn ủng hộ lập trường chính nghĩa của Việt Nam. Đó cũng là cách ủng hộ cho hòa bình và phát triển bền vững trên thế giới, theo như Chương trình nghị sự 2030 mà LHQ nêu lên, nhận được sự ủng hộ của nhiều quốc gia trên thế giới.