Lấy bản sắc văn hóa làm nền tảng, trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong định hướng phát triển du lịch

Hạn chế về sản lượng, chất lượng sản phẩm, cơ chế lưu trú, mức chi tiêu dùng

Ngày 7/11, Quốc hội thảo luận ở Tổ về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch.

Phát biểu tại Tổ 1 (Đoàn TP. Hà Nội), đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Tuyến, Phó Bí thư Đảng uỷ Chính phủ cho rằng, du lịch không chỉ là ngành dịch vụ mà còn là ngành kinh tế tổng hợp, có khả năng lan tỏa mạnh tới các lĩnh vực, các ngành kinh tế khác. Ví như giao thông, thương mại, nông nghiệp, công nghiệp văn hóa, công nghiệp sáng tạo, logistics, thời trang, ẩm thực. Bên cạnh đó, du lịch có ý nghĩa lan tỏa, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao vị thế quốc gia, thúc đẩy hội nhập quốc tế.

Theo bà Tuyến, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 26 để thúc đẩy phát triển du lịch thực sự trở thành kinh tế mũi nhọn, một động lực tăng trưởng mới, góp phần thực hiện mục tiêu hai con số từ nay cho những năm tiếp theo. Thực tiễn cho thấy, mặc dù là tiềm năng nhưng du lịch Việt Nam còn nhiều hạn chế về sản lượng, chất lượng sản phẩm, thời gian, cơ chế lưu trú, mức chi tiêu dùng của khách du lịch kể cả trong nước và quốc tế.

Dẫn chứng một khách du lịch đến Hà Nội lưu trú 3-4 ngày nhưng chi tiêu rất ít do không tạo ra một chuỗi hệ sinh thái cho khách du lịch đến có thể mua sắm. Hạ tầng kết nối, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng cạnh tranh của ngành kinh tế du lịch Việt Nam ngay trong khu vực còn nhiều khó khăn. Nguồn nhân lực cho lĩnh vực này chưa được đầu tư một cách thích đáng.

Chưa kể, tiềm năng về di sản văn hóa, thiên nhiên, ẩm thực và các giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc, từng vùng miền chưa được khai thác một cách có hiệu quả, bà Tuyến khẳng định, việc Quốc hội ban hành nghị quyết này là vô cùng quan trọng để thể chế hóa Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị, phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong thời gian tới.

Phát triển du lịch từ tăng số lượng khách đến nâng cao chất lượng hiệu quả, giá trị kinh tế

Để phát triển du lịch thực sự đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng hai con số, theo bà Tuyến về mặt nhận thức phải thay đổi từ cơ sở đến cấp cao. Đó là phát triển du lịch từ tăng số lượng khách đến nâng cao chất lượng và hiệu quả, giá trị kinh tế thực tế trên mỗi lượt khách du lịch đến Việt Nam. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh phát triển sản phẩm du lịch kết hợp với nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe.

“Hiện nay chuỗi bệnh viện lão khoa là một sản phẩm mới đang được Hà Nội  triển khai. Các sản phẩm theo hướng trải nghiệm khi dự án Safari tại Ba Vì sẽ triển khai trong thời gian tới là một sản phẩm rất mới cho Hà Nội”, bà Tuyến nói và cho hay, cần phải tạo ra một hệ sinh thái du lịch hạ tầng đồng bộ để tăng thời gian lưu trú tại các địa phương, tăng mức chi trên đầu một khách du lịch đến và khả năng khách quay trở lại mới tạo ra đóng góp kinh tế du lịch.

Bà Tuyến cũng cho hay, để phát triển du lịch phải lấy bản sắc văn hóa làm nền tảng và làm thế nào để bản sắc văn hóa của dân tộc Việt Nam trở thành một lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong định hướng phát triển du lịch theo tinh thần của Nghị quyết 26. Đồng thời tạo những cơ chế đặc thù như ưu đãi về đất đai, thuế, hạ tầng, xây dựng các mô hình kinh doanh mới có kiểm soát.

Đặc biệt, trong Nghị quyết phải nêu rõ xây dựng văn hóa ứng xử của người dân bản địa, của người dân Việt Nam. “Cái này rất quan trọng. Chỉ cần một hành vi ứng xử không có văn hóa bị đưa lên mạng xã hội sẽ ảnh hưởng rất lớn tới hình ảnh của Việt Nam, hình ảnh của bản sắc văn hóa và sản phẩm văn hóa của địa phương đó.

Đề xuất áp dụng thí điểm tại Quảng Ninh, Khánh Hòa

Về đề xuất áp dụng thí điểm tại Quảng Ninh, Khánh Hòa, đại biểu Quốc hội Tạ Đình Thi (Đoàn TP. Hà Nội) cho rằng, hai địa phương này gắn kết chặt chẽ với Nghị quyết 20-NQ/TW về xây dựng quốc gia biển mạnh. Việc áp dụng thí điểm tại Quảng Ninh, Khánh Hòa sẽ là cú hích để hiện thực hóa mục tiêu “quốc gia biển mạnh” thu nhỏ, là cực tăng trưởng toàn diện.

Từ đó, ông Thi đề nghị, bổ sung Quảng Ninh, Khánh Hòa vào nhóm địa bàn ưu tiên áp dụng chính sách tại Điều 3 Dự thảo, đặc biệt với các cơ chế: Mô hình tổ hợp du lịch - giải trí - văn hóa - thể thao biển quy mô lớn tại các khu vực có tiềm năng như Vân Đồn, Cô Tô, Vịnh Văn Phong Nha Trang cùng với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) về thủ tục hành chính, cấp phép hoạt động 24/7.

Cơ chế đặc thù về quản lý, sử dụng không gian biển: cho phép thí điểm giao, cho thuê không gian biển để phát triển du lịch biển, với cơ chế chuyển nhượng, thế chấp, góp vốn cụ thể theo tinh thần Nghị quyết 20-NQ/TW. Cơ chế này cũng đang được xem xét trong dự thảo Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi)

Chính sách thị thực thông thoáng cho khách du lịch tàu biển quốc tế đến Quảng Ninh, Khánh Hòa hướng tới mục tiêu đón các dòng khách quốc tế cao cấp, lưu trú dài ngày.

Chính sách ưu đãi vượt trội để phát triển hệ sinh thái du lịch xanh, tuần hoàn, các-bon thấp, huy động nguồn lực tư nhân và quốc tế cho các dự án du lịch sinh thái, bảo tồn tại Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, Cô Tô, Vịnh Vân Phong Nha Trang.