Lỗ hổng hướng dẫn viên du lịch

Xây dựng đội ngũ hướng dẫn viên thành thạo nhiều ngoại ngữ
là một việc làm cần thiết. (Trong ảnh, hướng dẫn viên thuyết minh
cho du khách thăm quan khu Di tích Mỹ Sơn- Quảng Nam).

Khách thì đông mà thu vẫn... bằng không

Theo ông Vũ Thế Bình (Phó chủ tịch Hiệp hội Lữ hành Việt Nam), trong 6 tháng đầu năm, lượng khách Trung Quốc tăng 47,9%, là con số rất lớn và năm nay, chúng ta có thể đạt con số 2-2,5 triệu khách Trung Quốc đến Việt Nam.

Tuy vậy, con số chẳng nói lên điều gì khi mà vượt ra khỏi biên giới rồi, bàn tay của công ty du lịch Trung Quốc vẫn “tận thu” bằng cách đeo bám theo khách, thu một cách kịch liệt từ việc mua hàng của khách du lịch, ăn uống, đi chơi của khách du lịch. Họ chăm sóc, hay nói một từ hơi thô thiển là chăn dắt một cách kỹ lưỡng. Các hướng dẫn viên người Trung Quốc là người giúp công ty du lịch làm điều đó.

Để xảy ra tình trạng đó, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Trần Văn Tuấn đã thẳng thắn thừa nhận thực tế: Có sự tiếp tay của doanh nghiệp Việt Nam. Thậm chí, cả cơ quan chức năng cũng thờ ơ với những hoạt động chui này bởi hầu hết các sai phạm đều chỉ xử lí phần ngọn, phạt qua loa rồi đâu lại đóng đấy, không đưa ra giải pháp tận gốc.

Thế nên việc phía nước ngoài thuê một người Việt có thẻ hướng dẫn viên, nhất là các hướng dẫn viên trẻ mới ra trường làm “sitting guide” (người trong nghề đôi khi gọi họ là những “bù nhìn”, chỉ ngồi trên xe… xuất trình thẻ khi có các đoàn thanh tra du lịch thanh, kiểm tra).

Có khó để phát hiện ra hiện tượng này không? Nhiều người làm du lịch trong nước khẳng định chắc nịch là không! Chẳng khó để phát hiện ra hành động gian lận này, bởi chả có hướng dẫn viên hành nghề thực sự nào được trả tiền để ngồi thì lì một chỗ, trong khi mọi hoạt động kể cả việc giới thiệu tham quan, dẫn đoàn đi ăn, uống, mua sắm ở đâu, thuyết trình ra sao thì lại do người nói tiếng nước ngoài thao thao bất tuyệt.

Bởi vậy mới nói, khách đến đông mà số tiền Việt Nam thu về vẫn gần như bằng không bởi khách đã bị “bao sân” từ việc mua tour từ nước ngoài, tổ chức sẵn cả các điểm mua sắm để trục lợi mọi dịch vụ.

Tuần qua, thông tin từ 6/7 đường bay thẳng đưa du khách từ Quảng Châu (Trung Quốc) đến đảo Phú Quốc của Việt Nam với tần suất 3 chuyến/tuần do hãng hàng không Trung Quốc China Southern Airlines khai thác cũng khiến những người làm du lịch trong nước không vui.

Thêm 1.000 du khách tới Phú Quốc mỗi tuần, lẽ ra sẽ phải vui. Nhưng một số chuyên gia lại cho rằng, ở đâu đông khách Trung Quốc thì ở đó khách Tây giảm mạnh. Thực tế ở một số địa phương như Khánh Hòa, Đà Nẵng, Quảng Nam... đã chứng thực điều này.

Phải tính đến thiệt hại lâu dài

Tuy nhiên, câu chuyện tiền chưa thật đáng ngại bằng những chuyện khác. Khi những kẻ hành nghề hướng dẫn “chui”, không có Thẻ hành nghề do cơ quan có trách nhiệm của Việt Nam cấp nhưng lại “làm mưa làm gió” giới thiệu cho khách du lịch đang gióng lên hồi chuông cảnh báo đầy lo âu. Những sự việc đã xảy ra khi đội ngũ hướng dẫn viên chui này “muốn nói gì thì nói” đã reo rắc những bất ổn.

Ông Vũ Thế Bình phân tích: “Những hướng dẫn viên người Trung Quốc có nhiệm vụ sang đây là để thu tiền của khách du lịch, họ không quan tâm gì đến văn hoá, lịch sử và dường như chẳng đọc sách vở về Việt Nam. Chưa kể, đó là chuyện họ xuyên tạc lịch sử của ta. Họ có thể nói biển là của Trung Quốc, đất là của Trung Quốc và rất có thể, họ có thể nói Việt Nam chính là kẻ xâm lược, chiếm đất của họ cũng nên? Chính vì vậy, hệ luỵ là rất lớn”.

Không chỉ riêng Trung Quốc, thực tế còn xuất hiện nhiều hướng dẫn viên đến từ một số quốc gia khác cũng đến hoạt động “chui” tương tự. Như vậy, bao nhiêu hướng dẫn viên “chui” là bấy nhiêu nguy cơ, khi mà hàng triệu lượt khách đến Việt Nam cứ liên tiếp có cái nhìn không đúng về đất nước, con người chúng ta. Rồi từng ấy con người lại về kể lại cho bạn bè, người thân của họ nghe. Những thiệt hại như vậy thật khó đong đếm nổi!

Cần những biện pháp mạnh

Tuần qua, Bộ VHTT&DL đã có văn bản yêu cầu các cơ quan chức năng thường xuyên tổ chức thanh kiểm tra hoạt động kinh doanh du lịch nhất là hoạt động lữ hành và hướng dẫn du lịch trên địa bàn; kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong lĩnh vực du lịch.

Đồng thời, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Việt Nam cũng đã có thư gửi Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Trung Quốc, trong đó đề cập thực tế: đêm ngày 14/6/2016, khách du lịch có tên là Hou Geshun, nam giới, sinh năm 1984, số hộ chiếu E4036641 do Cơ quan xuất nhập cảnh Trung Quốc cấp đã đốt tiền Việt Nam. Đồng thời Khánh Hòa và Đà Nẵng- hai địa phương có du khách Trung Quốc đông, cũng đã xử lý một số trường hợp hướng dẫn viên chui. Trước đó, Tổng cục Du lịch đã rút giấy phép của công ty Silent Bay hay Sở Du lịch Đà Nẵng xử phạt và trục xuất 12 hướng dẫn viên Hàn Quốc.

Đó là những sự phản ứng bước đầu, đáng hoan nghênh.

Các đơn vị làm du lịch tử tế tại Việt Nam cũng cho rằng, giải quyết triệt để vấn nạn này không khó. Quan trọng chúng ta có thật sự muốn làm triệt để hay không. Vì thế, sau sự việc này, mong ngành du lịch sẽ có những chiến lược dài hơi, và hợp tác bài bản với các ngành khác, để tiềm năng du lịch Việt Nam thực sự mang lại hiệu quả cho người dân.