Lỗ hổng thanh tra du lịch

Công tác quản lý của ngành du lịch đang lộ rõ nhiều bất cập.

Thanh tra ngành quá mỏng

Mới đây, tại cuộc họp sơ kết 6 tháng đầu năm 2016 của ngành du lịch, trước vấn đề mà những người trong ngành du lịch đều thừa nhận, hiện tượng các hướng dẫn viên (HDV) nước ngoài ngang nhiên hoạt động trong lãnh thổ Việt Nam đều có sự tham gia của chính các doanh nghiệp lữ hành trong nước. Đặc biệt, theo Tổng cục trưởng Tổng cục du lịch Nguyễn Văn Tuấn: Để xảy ra viêc này là có tiếp tay của doanh nghiệp Việt Nam.

Tuy nhiên, người dân cũng đang đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của chính các cơ quan quản lý bấy lâu nay. Thực tế trong thời gian qua những sai phạm trong ngành du lịch hầu hết các cơ quan chức năng chỉ biết khi sai phạm bung bét, cũng chỉ xử lý được phần ngọn chứ không đưa ra được giải pháp nào lâu dài. Trong đó, việc bùng nổ các HDV Trung Quốc thời gian gần đây cũng chỉ giọt nước tràn ly.

Ông Vũ Thế Bình - Phó Chủ tịch Hiệp hội lữ hành chia sẻ thêm: “20 năm nay rất khổ là toàn người Việt phải xử lý người Việt. Chính doanh nghiệp Việt bật đèn xanh cho doanh nghiệp nước ngoài vi phạm”. Ngoài ra, cũng theo ông Bình thì trước vấn đề này, giải pháp của cơ quan cao nhất ngành du lịch vẫn chỉ là ra văn bản và chờ có sự việc thì kiểm tra. Nhưng hiện Vụ Lữ hành (Tổng Cục Du lịch) dù có tiến hành kiểm tra cũng là “không xuể”, bởi mỗi lần kiểm tra cùng lắm 1-2 công ty. Chưa kể, bản thân Vụ Lữ hành cũng không có chức năng xử phạt. Riêng lực lượng thanh tra của Bộ VHTT&DL để tiến hành thanh tra cần phối hợp nhiều ban ngành. Hơn nữa lực lượng thanh tra này vẫn khá mỏng. Đơn cử như thanh tra du lịch TP. Hồ Chí Minh chỉ có vài nhân viên, không thể kiểm tra hết hàng nghìn công ty du lịch lữ hành trong địa bàn thành phố.

Phía Tổng cục Du lịch xác nhận, việc kiểm tra các cơ sở khách sạn, lữ hành hiện này vẫn còn rất nhiều bất cập. Hiện nay, việc thanh kiểm tra hoàn toàn do Thanh tra Bộ VHTT&DL thực hiện, thiếu những hỗ trợ trong chuyên môn. Tổng cục Du lịch cũng kiến nghị tái thành lập lực lượng Thanh tra Du lịch.

Bất cập giữa thanh tra và xử lý vi phạm

Mới đây, ngày 30-6, Tổng Cục du lịch đã ký công văn gửi Cục Xuất nhập cảnh Bộ Công an, đề nghị Bộ Công an tăng cường kết hợp với các địa phương để kiểm tra và nếu phát hiện trường hợp vi phạm thì đề nghi trục xuất các đối tượng này và nếu trường hợp tái phạm thì cấm xuất nhập cảnh vào Việt Nam. Ngày 1-7, Tổng Cục Du lịch cũng có công văn gửi Sở VHTT&DL cả nước tiến hành rà soát lại toàn bộ đội ngũ HDV du lịch, trong đó yêu cầu các địa phương phải tăng cường đào tạo đội ngũ HDV nhất là thị trường nói tiếng hiếm để đáp ứng nhu cầu ngành du lịch, thêm nữa là các doanh nghiệp lữ hành nhất là các doanh nghiệp lữ hành cố tình sử dụng HDV nước ngoài nếu phát hiện thì sẽ phải có biện pháp xử lý theo đúng pháp luật Việt Nam. Thế nhưng, khi đặt vấn đề xử lý các sai phạm thuộc chức năng ngành công an nên Tổng cục cũng đề nghị tăng cường lực lượng công an hỗ trợ ngành du lịch kiểm tra phát hiện, xử lý sai phạm. Vấn đề nằm ngoài phạm vi của ngành du lịch.

Có thể thấy những bất cập trong công tác trong ngành du lịch đang phát sinh gần như sau mỗi sự việc sai phạm xảy ra. Hơn cả, vấn đề đang loay hoay tìm cách giải bởi sự “chồng chéo” cách thức quản lý. Ông Vũ Thế Bình đề xuất chúng ta cần có chế tài và cách xử lý đối với riêng từng thị trường khách du lịch. Chẳng hạn với thị trường không ổn định như Trung Quốc, khi tăng thì tăng đột biến khiến các địa phương không đủ điều kiện tiếp nhận. Như điểm đến Nha Trang gần đây là bão hòa khách Trung Quốc, khách châu Âu bỏ đi, khách Nga cũng ít dần. Vậy thì có thể có qui định hạn ngạch, để dành cho thị trường các nước khác nữa. Ngoài ra cần xử lý nghiêm, kể cả những HDV, doanh nghiệp tiếp tay. HDV vi phạm thì phải rút thẻ hành nghề, như vậy mới ngăn chặn được sai phạm.

Hay như về phía doanh nghiệp, ông Trương Đức Hải (Giám đốc Công ty du lịch Hòn Ngọc Viễn Đông) cũng đề xuất, du lịch Việt Nam muốn phát triển thì chẳng phải học đầu xa mà học ngay chính nước bạn Lào láng giềng. Ông Hải dẫn chứng: “Lào cũng đón 6.5 triệu lượt khách quốc tế/năm, không ít hơn Việt Nam mà họ vẫn quản lý được. Nếu chúng ta có lực lượng thanh tra du lịch kiểm soát từ ngay các cửa khẩu, nếu đơn vị lữ hành nào không có giấy phép kinh doanh lữ hành quốc tế không làm thủ tục xuất nhập cảnh cho cả đoàn, HDV nào không có trong danh sách đăng ký không cho phép hoạt động, như vậy là hết làm chui ngay. Chứ bây giờ chỉ có các đường dây nóng, các đơn vị chức năng chờ phát sinh vấn đề mới kiểm tra thì làm sao quản được. Chả cần học đâu xa, chỉ cần học các nước lân cận thôi”.