Loay hoay đổi mới
Sau gần 30 năm đổi mới, kinh tế cả nước từng bước thay đổi và phát triển mạnh, GDP tăng cao, nguồn thu ngân sách khá dồi dào… Có được kết quả trên là nhờ vào sự đóng góp khá lớn của khối DN tư nhân. Nhưng vấn đề bất cập đang tồn tại hiện nay là quá ít DN có trình độ công nghệ tiên tiến. Theo tính toán, mức độ công nghệ hiện đại chỉ khoảng 10%, còn lại là công nghệ lạc hậu và trung bình. Đặc biệt, những DN nhỏ và siêu nhỏ thì tỷ lệ dây chuyền sản xuất lạc hậu chiếm gần 80%.
Nhận thức rõ đổi mới công nghệ góp phần tiết kiệm tối đa chi phí đầu vào, giảm giá thành đầu ra, nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm…Hơn nữa, xu thế toàn cầu hóa DN Việt Nam muốn tồn tại và phát triển thì sản phẩm hàng hóa không chỉ đủ sức cạnh tranh trong nước mà còn phải sánh vai với hàng hóa ngoại nhập về chất lượng. Tuy nhiên, bất cập hiện nay chính là “cái khó ló cái khôn”.
Nghĩa là, mặc dù biết rõ đổi mới công nghệ góp phần lớn cho hoạt động sản xuất và kinh doanh nhưng DN vừa và nhỏ thường giới hạn về tài chính. Do đó, mức phổ biến nhất mà các DN áp dụng trong đầu tư công nghệ là khoảng 0,3 – 3% doanh thu cả năm. Trong khi đối với các nước trong khu vực thì tỷ lệ trên thường đạt 5 – 10%, thậm chí một số nước tỷ lệ này lên đến 20%.
Thấu hiểu được khó khăn của DN trong đổi mới công nghệ hiện đại vào dây chuyền sản xuất, năm 2011 TP HCM đã hỗ trợ kích cầu đầu tư để DN tiếp cận tính dụng nhưng chương trình không đạt hiệu quả cao do nhiều hạn chế. Mới đây TP HCM quyết định hỗ trợ lãi vay đầu tư cho DN. Theo đó, 4 ngành công nghiệp trọng yếu (cơ khí; điện tử, công nghệ thống tin, chế biến lương thực thực phẩm; hóa dược, cao su) và 2 ngành dệt may và da giày. Chương trình khuyến khích DN chuyển từ sản xuất gia công sang tự chủ về thiết kế, thương hiệu thông qua ưu đãi lãi vay cho các dự án thiết kế sản phẩm công nghiệp.
Do vậy, UBND TP HCM sẽ hỗ trợ đối với các dự án đầu tư công nghệ và thiết bị được hỗ trợ lãi suất 85% phần vốn đầu tư. Không chỉ riêng TP HCM, thời gian qua Bộ Khoa học và Công nghệ liên tục có nhiều chính sách động viên DN đổi mới công nghệ theo hướng hiện đại.
Mặc dù chưa rõ hiệu quả của chương trình kích cầu đầu tư đổi mới công nghệ này như thế nào song DN có phần yên tâm vì dù sao đây cũng chính là hướng mở mới cho các DN về công nghệ. Điều này đồng nghĩa giá trị gia tăng cho sản phẩm cũng được “nâng cấp” trong thời gian tới để cạnh tranh khỏe, chiếm lĩnh thị trường tốt.
