Lũ đi qua, tình người còn ở lại
Những ngày giữa tháng 7, xã Mường Than (tỉnh Lai Châu) từ một vùng quê yên bình bỗng trở thành tâm điểm của thiên tai. Chỉ sau một đêm mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất đã cuốn phăng nhà cửa, vùi lấp ruộng đồng, cướp đi sinh mạng của nhiều người, để lại những khoảng trống không gì có thể bù đắp trong nhiều gia đình.
Thống kê ban đầu cho thấy tổng thiệt hại do thiên tai tại Lai Châu ước khoảng 190 tỷ đồng, riêng xã Mường Than hơn 120 tỷ đồng. Nhưng có những mất mát không thể quy đổi bằng những con số. Đó là khi người thân mãi mãi không trở về, là mái ấm bị cuốn trôi chỉ sau một đêm, là thành quả tích cóp cả đời phút chốc hóa thành bùn đất.
Thiên tai luôn khắc nghiệt. Nhưng cũng chính trong những thời khắc cam go ấy, sức mạnh của tình người và tinh thần đại đoàn kết lại được thắp sáng. Giữa những bản làng còn ngổn ngang bùn đất, sự có mặt kịp thời của lãnh đạo Trung ương, lãnh đạo tỉnh Lai Châu cùng các lực lượng chức năng không chỉ mang theo những quyết định hỗ trợ, mà còn gửi đi thông điệp sẻ chia với đồng bào vùng lũ. Những chỉ đạo khẩn trương về tìm kiếm cứu nạn, cứu trợ và khắc phục hậu quả cho thấy khi nhân dân gặp nạn, cả hệ thống chính trị đều hướng về người dân với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Sự quan tâm ấy, cùng với tấm lòng của hàng triệu người dân trên mọi miền đất nước, đã trở thành điểm tựa để những gia đình vừa trải qua biến cố có thêm niềm tin đứng dậy.
Cùng với đó là hình ảnh những cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội thức trắng đêm tìm kiếm người mất tích; những cán bộ địa phương băng rừng, lội suối tiếp cận các bản bị cô lập; những đoàn thiện nguyện vượt hàng trăm cây số mang theo lương thực, thuốc men; những người dân ở nơi không bị ảnh hưởng sẵn sàng sẻ chia từng bao gạo, thùng mì, chiếc chăn với đồng bào vùng lũ. Đó là những hình ảnh đẹp mà không một dòng nước lũ nào có thể cuốn trôi.
Từ bao đời nay, mỗi khi đất nước đối mặt với thiên tai, tinh thần “lá lành đùm lá rách” lại được khơi dậy mạnh mẽ. Sự sẻ chia ấy không nhất thiết phải là những điều lớn lao. Đôi khi chỉ là một khoản tiền nhỏ, một thùng nước sạch, một chiếc áo ấm hay một lời động viên đúng lúc. Nhưng với những người vừa mất tất cả, đó là niềm hy vọng để tiếp tục bước về phía trước.
Lai Châu hôm nay cần nhiều hơn những chuyến xe cứu trợ. Điều người dân cần là sự đồng hành lâu dài để khôi phục sinh kế, ổn định cuộc sống và từng bước hàn gắn những mất mát mà thiên tai để lại. Bởi khi nước rút, bùn đất được dọn sạch và sự quan tâm của dư luận dần lắng xuống, cũng là lúc hành trình tái thiết mới thực sự bắt đầu. Những ngôi nhà mới cần được dựng lên ở nơi an toàn hơn. Những khu tái định cư phải được quy hoạch bền vững. Những đứa trẻ cần sớm trở lại trường. Những cánh đồng cần được cải tạo để tiếp tục gieo trồng. Đó là hành trình đòi hỏi thời gian, nguồn lực và sự chung sức của cả cộng đồng.
Những trận lũ quét, sạt lở xảy ra liên tiếp trong thời gian gần đây cho thấy thiên tai đang diễn biến ngày càng cực đoan và khó lường. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm, quy hoạch dân cư an toàn và đầu tư hạ tầng phòng, chống thiên tai theo hướng chủ động, thay vì chỉ tập trung khắc phục hậu quả. Dẫu vậy, không có công nghệ nào có thể loại bỏ hoàn toàn rủi ro từ thiên nhiên. Cũng không có công trình nào đủ sức xóa đi mọi mất mát. Trong những thời khắc ấy, sức mạnh của cộng đồng, của tinh thần đại đoàn kết vẫn luôn là chỗ dựa vững chắc nhất.
Lời kêu gọi của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lai Châu về việc hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai không chỉ hướng tới những khoản quyên góp, mà còn nhắc mỗi người về trách nhiệm với đồng bào đang gặp hoạn nạn. Bởi sự giúp đỡ hôm nay không chỉ là hỗ trợ vật chất, mà còn là sự tiếp sức để những gia đình vùng lũ có thêm niềm tin gây dựng lại cuộc sống.
Rồi mưa sẽ tạnh, dòng nước lũ sẽ trở về lòng suối. Nhưng để những bản làng ở Mường Than hồi sinh, để tiếng cười trẻ nhỏ lại vang lên trên những triền núi, cần thêm thời gian và cần cả sự chung tay, đồng hành bền bỉ của cộng đồng.
Bởi sau mỗi thiên tai, điều còn ở lại không chỉ là dấu vết của bùn đất, mà còn là lòng nhân ái, nghĩa đồng bào và tinh thần đại đoàn kết. Chính những giá trị ấy đã nhiều lần giúp dân tộc Việt Nam vượt qua gian khó và hôm nay sẽ tiếp tục là sức mạnh để Lai Châu vững vàng đứng dậy, hồi sinh sau lũ.