Lựa chọn nhân sự xứng tầm vào bộ máy cơ quan dân cử

Nhiều đổi mới

Sau thành công rực rỡ của Đại hội XIV của Đảng, hiện nay việc tổ chức các hội nghị hiệp thương giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội Khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đang bước vào giai đoạn then chốt. Đây thực chất là khâu quyết định chất lượng đại biểu được coi là “hạt nhân” của Quốc hội và HĐND các cấp.

Điểm mới đáng chú ý của cuộc bầu cử lần này đó là rút ngắn thời gian so với nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026. Không chỉ ấn định ngày bầu cử vào ngày 15/3, sớm hơn khoảng 2 tháng so với các cuộc bầu cử trước mà còn rút ngắn thời gian từ khi kết thúc nộp hồ sơ ứng cử đến ngày bầu cử từ 70 còn 42 ngày. Theo kế hoạch, dự kiến công bố kết quả bầu cử sớm nhất vào ngày 22/3/2026.

Theo Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Đinh Thị Mai, lần này điều chỉnh thẩm quyền xác định khu vực bỏ phiếu và tổ chức phụ trách bầu cử theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; đa dạng hóa phương thức vận động bầu cử. Bên cạnh hình thức tiếp xúc cử tri trực tiếp, cho phép tổ chức trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến với điều kiện bảo đảm kỹ thuật, an toàn thông tin và an ninh mạng. Đặc biệt là lần đầu tiên có cơ chế cho phép Hội đồng Bầu cử quốc gia chủ động điều chỉnh thời gian và hướng dẫn các tổ chức phụ trách bầu cử khi phát sinh tình huống thực tế, đảm bảo tiến độ và hiệu quả tổ chức bầu cử.

TS Nguyễn Hải Long, Vụ trưởng Vụ Công tác đại biểu, Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội cho hay, công tác chuẩn bị bầu cử lần này ứng dụng chuyển đổi số vào quy trình bầu cử để triển khai nhanh chóng từ trung ương đến địa phương. Theo đó, lần đầu tiên thực hiện đăng ký hồ sơ online, đưa thông tin công khai lên cổng thông tin Hội đồng bầu cử quốc gia.

 “Lần đầu tiên Bộ Công an thực hiện lập danh sách cử tri trên ứng dụng VneID. Trước đây không tránh khỏi trường hợp một cử tri vừa được lập danh sách ở nơi sinh sống, vừa được lập danh sách ở nơi làm việc hiện tại. Còn với việc lập danh sách cử tri trên VneID thì 100% không có chuyện trùng lặp vì mỗi công dân đều có một số căn cước. Đây chính là điểm mới trong công tác bầu cử lần này” – ông Long nhấn mạnh.

Lựa chọn đại biểu xứng tầm

Trước vấn đề làm sao phát huy được quyền dân chủ của người dân, cũng như sáng suốt lựa chọn được người có đức, có tài vào cơ quan dân cử trong thời gian tới, TS Nguyễn Hải Long nêu quan điểm, lần này sẽ đưa nhiều thông tin, dữ liệu của người ứng cử ĐBQH và đại biểu HĐND công khai lên cổng thông tin Hội đồng bầu cử quốc gia nên mọi người dân đều có thể theo dõi. Bên cạnh hệ thống truyền thống như trước đây là dán thông tin người ứng cử ở điểm bầu cử, in danh sách đến từng hộ dân, thì lần này người dân có thể mở ứng dụng VneID trên điện thoại để xem được toàn bộ thông tin của các ứng cử viên. Như vậy rất thuận lợi, và người dân có thể tiếp cận được thông tin dưới nhiều hình thức, qua đó giúp cho cử tri có thể nắm được toàn bộ thông tin của người ứng cử và lựa chọn, bầu ra đại biểu xứng đáng chứ không phải lên mạng Google tra tìm hiểu thông tin của người ứng cử. “Bởi thông tin của người ứng cử đã xuống tận người dân thông qua ứng dụng VneID. Bộ Công an đang xây dựng và tới đây khi chính thức công bố danh sách thì sẽ triển khai”- ông Long nói và cho biết tới đây dự kiến trong ngày bầu cử, cứ 2h/lần các tổ bầu cử sẽ cập nhật số cử tri đi bầu vào trong hệ thống. Lúc đó ở trên Trung ương sẽ nắm được hết có bao nhiêu cử tri đi bầu, tổ bầu cử nào dưới 50% sẽ phải bầu lại. Hệ thống sẽ nắm được trên 87 nghìn tổ bầu cử trên cả nước.

Cũng theo ông Long, việc vận động bầu cử lần này được tiến hành nhanh, bởi lần này chúng ta thực hiện chính quyền 2 cấp thay vì 3 cấp như trước đây. Ngoài các vấn đề không được lợi dụng cho, tặng quà thì cần đưa tin công bằng trong vận động bầu cử, cùng là 1 ứng cử viên trên cùng 1 đơn vị bầu cử thì đưa tin vận động bầu cử với thời gian như nhau.

Ông Trần Ngọc Vinh, nguyên Phó trưởng đoàn ĐBQH Hải Phòng cho rằng, để lựa chọn được đại biểu xứng tầm vào cơ quan dân cử thì trước hết, trong quá trình hiệp thương phải lựa chọn được những con người đủ tài, đức. Sau đó trong số các ứng cử viên cần tuyên truyền cho người dân nắm thông tin đầy đủ của các ứng cử viên, tạo sự công khai, minh bạch, tránh tình trạng cơ cấu, “chạy chọt”, một số người có điều kiện xuống tiếp xúc cử tri và “hỗ trợ” cho các nơi bầu cử; còn người tài thực sự lại nhưng không có điều kiện để “hỗ trợ”. “Đây là vấn đề cần hết sức quan tâm để làm sao thực sự chọn được người thực tài, có tâm, vì dân, vì nước làm ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp”- ông Vinh nói.