Luật hóa vai trò người đứng đầu

PGS.TS Nguyễn Minh Tuấn.

PV:Thưa ông, ông nhận định như thế nào về việc ngay trong năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết ĐH XII Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị 05- CT/TW về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh?

PGS.TS Nguyễn Minh Tuấn: Trước hết phải khẳng định ý nghĩa rất quan trọng tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức, đặc biệt là đạo đức của người cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là người đưa ra những luận điểm về đạo đức cách mạng, những tiêu chuẩn chuẩn mực của người Cộng sản mà còn là người gương mẫu làm trước, làm xuất sắc, thống nhất giữa nói và làm.

Đó là một trong những lý do đầu tiên chúng ta phải tiếp tục thực hiện Chỉ thị 03 do bản thân giá trị chính trị, giá trị lý luận của những những luận điểm đó là rất lớn về đạo đức cách mạng nói chung, và đạo đức của người lãnh đạo nói riêng.

Tấm gương sáng ngời của Người về đạo đức cách mạng rất cần trong điều kiện Đảng cầm quyền, cần ở tất cả những người cán bộ, đảng viên. Sau một thời gian thực hiện việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Bác, có tình trạng ở một số nơi học không đến nơi đến chốn, làm chiếu lệ qua loa cho xong, thậm chí hiểu không đúng dẫn đến làm không đúng dẫn đến tốn kém phong trào, hình thức hóa, sân khấu hóa. Chính vì thế bây giờ cần tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Người đứng đầu các cơ quan đơn vị, người đứng đầu tổ chức đảng phải thực hiện trước, làm gương trước cho người khác noi theo. Khi chúng ta thực hiện việc học tập theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh rất nhiều người thấy những giá trị về chân- thiện- mỹ, giá trị về đạo đức của mỗi người, nhất là cán bộ trong điều kiện mới.

Đồng thời cũng hướng theo đó nhiều cơ quan đơn vị học làm theo. Đặc biệt cuộc vận động đặt ra mục tiêu góp phần ngăn chặn đẩy lùi sự suy thoái về đạo đức lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên; phải khắc phục những khiếm khuyết trước đó và tiến hành nghiên cứu một cách nghiêm túc hơn.

Văn kiện Đại hội Đảng XII đã nêu rõ tiếp tục việc học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh nhưng phải gắn với việc thực Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI về một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay, xây dựng lại một tư chất của đội ngũ cán bộ, đảng viên, chống suy thoái về tư tưởng, đạo đức lối sống. Những vấn đề cụ thể Trung ương đã nói rất sâu sắc đòi hỏi chúng ta phải nghiêm túc kiểm điểm để đưa ra các biện pháp cụ thể.

Làm sao để gắn việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được với việc thực hiện Nghị quyết Trung ương, thưa ông?

- Mục tiêu chung chính là ngăn chặn đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên. Còn Nghị quyết Trung ương 4 là những hành động cụ thể trong việc kiểm điểm, phê bình và tự phê bình, trong đó có những nội dung tương đồng với học tập làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.

Hai việc không tách rời nhau mà cùng mục tiêu đề ra, nhưng mỗi nghị quyết, chỉ thị có những yêu cầu riêng thì cách thể hiện thực hiện hướng về một mục tiêu chung.

Giá trị đạo đức cách mạng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra là rất rộng lớn, mỗi cơ quan đơn vị hãy chọn những giá trị nào gần gũi với mình, cụ thể với cơ quan mình, sát với đơn vị, phù hợp với nghành nghề mình để khai thác sâu, hiệu quả, thiết thực.

Thưa ông, ngay Chỉ thị 03, bây giờ là Chỉ thị 05, hay Nghị quyết Trung ương 4 đều đặt ra trách nhiệm của người đứng đầu. Nhưng làm sao để cụ thể hóa trách nhiệm của người đứng đầu?

- Trách nhiệm của người đứng đầu là rất lớn. Đầu tiên phải làm là luật hóa vai trò người đứng đầu. Trong công tác cán bộ thì người đứng đầu làm cái gì? Quyền đến đâu? Trách nhiệm đến đâu? Tập thể quyết định thì tập thể chịu trách nhiệm, cá nhân thì cá nhân chịu trách nhiệm. Có những cái tập thể quyết định nhưng cá nhân cũng phải chịu trách nhiệm nếu không “nhiều sãi không đóng cửa chùa”.

Các quyết định của tập thể được thực hiện thông qua người đứng đầu, có thể là đứng đầu hoặc cấp ủy giao nhiệm vụ. Quyết định của cấp ủy chính là quyết định của Đảng, Nhà nước được vận dụng trong cơ sở; đồng thời công khai quyền hạn và trách nhiệm ấy và kiểm điểm thường xuyên.

Nói ví dụ bây giờ muốn nhận xét góp ý một ông Giám đốc, Thủ trưởng cơ quan phải xem ông ấy là nhiệm vụ gì? Làm được đến đâu? Phải cụ thể quyền đến đâu? Ông ấy thực hiện quyền của mình đúng hay sai? Tốt hay xấu? Nếu quyền mà không rõ ràng, cứ nói chung chung chịu trách nhiệm thì không xử lý gì được.

Chủ tịch tỉnh, Chủ tịch xã để xảy ra mất an toàn giao thông cũng chịu trách nhiệm, để xảy ra làm hàng giả, thực phẩm bẩn cũng chịu trách nhiệm nhưng cái quan trọng là chịu trách nhiệm như thế nào? Ở mức nào? Phải kiểm điểm và công bố cho người dân biết. Như thế mới gọi là trách nhiệm.

Như vậy, theo ông cần công khai các khuyết điểm, nếu có?

- Trong các hội nghị tổng kết đều đưa ra những khuyết điểm, nhưng chỉ có điều không rõ địa chỉ. Cho nên chúng ta cần chuẩn hóa. Tôi muốn nói rằng quy chế hóa, quy trình hóa, dân chủ hóa, công khai hóa các hoạt động sẽ quản lý được cán bộ tốt hơn, buộc người đứng đầu đơn vị phải chịu trách nhiệm thực sự với công việc của mình. Ai cũng phải thực hiện nhưng có điều, nếu người đứng đầu thực hiện tốt thì sẽ lãnh đạo chỉ đạo được những người khác làm tốt theo.

Trân trọng cảm ơn ông!