Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, 4 thủ tục hành chính

Sáng 22/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) gồm 10 Chương, 61 Điều. So với quy định của Luật Kinh doanh bất động sản 2023, dự thảo Luật sửa đổi giảm 22 Điều.

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) bổ sung các nội dung mới như quy trình giao dịch bất động sản, trong đó quy định nguyên tắc thực hiện giao dịch và khung về quy trình giao dịch giao dịch bất động sản; Quy định về mã định danh điện tử tạo lập cho từng tổ chức, cá nhân, bất động sản hoặc đối tượng khác thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở.

Ngoài ra, dự thảo cũng bổ sung quy định về cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng kinh doanh bất động sản được bảo đảm bằng việc chuyển vào tài khoản phong tỏa hoặc theo thỏa thuận của các bên. Mở rộng các loại hợp đồng chuyển nhượng trong kinh doanh bất động sản.

Dự thảo Luật bổ sung 3 nhóm nội dung về phân quyền, phân cấp, trong đó phân quyền cho UBND cấp tỉnh quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản đối với các dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ.

Dự thảo cũng cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính; thực hiện cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh đối với tổ chức, cá nhân trong kinh doanh bất động sản về: sàn giao dịch bất động sản; dịch vụ môi giới bất động sản; kinh doanh dịch vụ tư vấn, dịch vụ quản lý bất động sản; điều kiện về bất động sản đưa vào kinh doanh…

Thẩm tra dự án Luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật với những quan điểm, mục tiêu Chính phủ trình; đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện một số nội dung lớn.

Đối với kinh doanh bất động sản hình thành trong tương lai, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định tại Luật các nguyên tắc quản lý khoản tiền còn lại tương đương 5% giá trị hợp đồng trong tài khoản và xử lý rủi ro phát sinh; làm rõ yếu tố “tự nguyện” khi bên mua, thuê mua tự làm thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận.

Về chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản, Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu trường hợp chủ đầu tư không còn năng lực triển khai, chưa có khả năng hoàn thành nghĩa vụ tài chính, không mong muốn tiếp tục triển khai toàn bộ dự án nhưng có bên mong muốn nhận chuyển nhượng toàn bộ dự án, đủ năng lực tiếp tục thực hiện, cam kết hoàn thành nghĩa vụ cam kết tài chính về đất đai khi tiếp nhận. Việc này nhằm tránh dẫn đến dự án đình trệ kéo dài, gây lãng phí, không  bảo đảm nguồn thu ngân sách nhà nước; bổ sung đánh giá các phương án, khả năng thu hồi tiền, thời gian xử lý, chi phí và nghĩa vụ với khách hàng.

Về hợp đồng kinh doanh bất động sản, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu kỹ việc chỉnh sửa khái niệm “kinh doanh bất động sản” và mở rộng các loại hợp đồng được chuyển nhượng. Nếu chưa làm rõ cơ sở thực tiễn, nhu cầu giao dịch, giá trị gia tăng của chính sách, chưa đánh giá đầy đủ tác động và cơ chế kiểm soát rủi ro thì đề nghị chưa quy định tại dự thảo.

Bên cạnh đó, đề nghị làm rõ quan hệ giữa công  khai hợp đồng mẫu và đăng ký hợp đồng theo mẫu. Rà soát, quy định rõ những trường hợp bắt buộc công chứng, chứng thực; những trường hợp khác cho phép được lựa chọn theo yêu cầu của các bên tham gia giao dịch.