Luật lệ chưa đủ, hiểu biết chưa sâu

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa chủ động khi tham gia TPP.

Trong một khảo sát gần đây của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho thấy một nhóm không nhỏ DN khoảng 30% DN khi được hỏi đã trả lời không được thông tin về việc Việt Nam đàm phán gia nhập TPP. Ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế, VCCI cho biết: Những DN không được thông tin là những DN lần đầu nghe về Việt Nam đàm phán gia nhập TPP qua điều tra PCI 2015. Trong số này, DN dân doanh chiếm 31,5%; DN FDI 29,8%.

Theo Bộ Công thương, nhiều hội thảo, hội nghị cung cấp thông tin về Hiệp định đã được tổ chức nhưng các DN cũng chưa mặn mà. Vậy vấn đề đặt ra là làm sao để DN có thể tiếp cận với thông tin hội nhập, theo ông Trần Quốc Khánh, Thứ trưởng Bộ Công thương thì hiện nay trên các trang điện tử của Ủy ban quốc gia về hội nhập kinh tế quốc tế của Bộ Công thương thông tin không thiếu. Khi DN hỏi cơ hội, thách thức của họ là gì chúng tôi rất khó trả lời vì mỗi DN lại nhìn thách thức ở góc độ khác nhau. Vì vậy bên cạnh việc cung cấp thông tin đầy đủ cho DN thì các Viện nghiên cứu cung cấp cho DN công cụ và phương pháp để phân tích các thông tin. DN sẽ dùng công cụ đó để tự đánh giá cơ hội, thách thức của mình.

“Mỗi DN sẽ có thách thức khác nhau nên tôi mong các DN tự phân tích, tự rút ra cho mình cơ hội và thách thức như thế nào. Chúng tôi là quan chức Nhà nước không hoạt động trong lĩnh vực DN nên cũng khó đưa ra lời khuyên cụ thể nhưng quan trọng nhất là Nhà nước hãy chuẩn bị một môi trường cạnh tranh cho họ. Ta sẽ hội nhập theo tiêu chuẩn cao nhưng theo lộ trình. Nhà nước nên tập dượt dần cho các DN bằng cách tăng cường khả năng cạnh tranh trong nước. Giống như việc hiện nay DN đang ở nước ngọt thì cho họ quen dần với nước lợ để khi ra nước mặn họ tồn tại được” - ông Khánh nhấn mạnh.

Nhận định về vấn đề này, ông Cao Sỹ Kiêm cho biết: Mặc dù các DN đã có chuẩn bị, nhưng do nhận thức, hiểu biết về nội dung, điều kiện và tác động của Hiệp định nên DN cũng chưa rõ. Theo ông Kiêm: Nhiều DN đã nhận thức được tầm quan trọng, nhưng chưa nhận thức được nội dung, lộ trình và những tác động tới DN của mình ra sao. Do đó, nhiều DN cũng chưa có chiến lược định hướng để khai thác các mặt mạnh, yếu, tránh làm cái gì, không làm cái gì.

Đề cập đến việc vậy làm thế nào để giúp DN khắc phục những bất cập này, ông Kiêm cho rằng cần tập trung nâng cao nhận thức để doanh nghiệp ít nhất cũng hiểu biết được các nội dung, phạm vi, mức độ cam kết ra sao, những lĩnh vực nào cần phát huy và khai thác triệt để, còn lĩnh vực nào DN cần phải thận trọng khi các cam kết có hiệu lực. Trước việc nhiều ý kiến cho rằng, đến thời điểm hiện nay việc chủ động tham gia hay không chỉ thuộc về DN mà còn cả phía Nhà nước trong tạo khung pháp lý, theo ông Kiêm các nước đã phát triển, trình độ khoa học kỹ thuật và tiếp cận nền kinh tế thị trường từ thấp lên cao và khả năng chấp hành luật lệ, môi trường pháp lý của họ hoàn chỉnh, cộng đồng DN được va đập và cạnh tranh với nước ngoài thành nề nếp, họ có khả năng du nhập thế giới tốt hơn ta.

Còn với DN Việt Nam cơ bản phải tìm hiểu vươn lên là chính, nhưng tình hình hiện nay luật lệ chưa đủ, hiểu biết chưa sâu và nhiều vấn đề còn chưa đồng bộ nên để DN tự tìm hiểu không có sự hỗ trợ, khuyến khích, dẫn dắt thì cũng là khiếm khuyết của chúng ta. “Theo tôi, các nhà khoa học phải phát huy năng lực, vì DN trình độ hiểu biết chưa nhiều nên phải có sự hỗ trợ, giúp sức mới làm được”- ông Kiêm nói.

Ông Kiêm cũng cho rằng các DN phải tự kiểm điểm, đánh giá những sở trường, sở đoản của mình để có chiến lược kinh doanh cho mình, nắm bắt thời cơ để triển khai. Mỗi doanh nghiệp có sở trường khác nhau, phải nỗ lực thì mới có thể phát triển được, chứ không thể trông chờ Nhà nước. Tự DN phải xử lý và phán đoán dự báo kinh doanh sát với hoàn cảnh của mình.

Vậy, Hiệp hội DN nhỏ và vừa đã có những biện pháp gì để giúp DN đứng vững trước tình hình mới này? ông Kiêm nói: “Chúng tôi đã tuyên truyền giải thích công khai, minh bạch những nội dung đã ký kết, những tác động xấu, được để DN tự nhìn nhận. Đồng thời, giúp họ nâng cao trình độ áp dụng khoa học kỹ thuật, đào tạo công nhân ngành nghề, phản ánh ánh những vướng mắc để cơ quan quản lý giải quyết, tham gia xây dựng chính sách để DN sản xuất kinh doanh hiệu quả hơn”.