Mẹ Việt Nam Anh hùng 105 tuổi vẫn mòn mỏi tìm con

Người mẹ dành cả đời tìm con

Trong ngôi nhà cấp 4 ở phường Hội An Tây, Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Lang ngồi hướng ánh mắt lên bàn thờ con trai là liệt sĩ Huỳnh Quang Thợ.

Trên bàn thờ không có tấm di ảnh, cũng chẳng còn kỷ vật nào để người mẹ già ngắm nhìn mỗi khi nhớ con. Thứ duy nhất lưu giữ hình bóng người chiến sĩ là tấm Bằng Tổ quốc ghi công được gìn giữ suốt nhiều thập kỷ.

Ở tuổi 105, đôi mắt mẹ đã mờ, nhưng trí nhớ vẫn còn minh mẫn. Mỗi khi nhắc đến người con trai hy sinh, giọng mẹ Lang lại nghẹn đi.

“Nhắc đến nó là tôi nhớ lắm. Thằng Huỳnh Quang Thợ da trắng, mắt tròn, nếu còn sống năm nay cũng đã 80 tuổi rồi”, mẹ Lang nói.

Điều khiến mẹ Lang luôn cố gắng gìn giữ sức khỏe không chỉ để sống vui cùng con cháu mà còn bởi một ước nguyện chưa trọn vẹn, là được tìm thấy hài cốt con trai để đưa anh trở về quê hương.

Cuộc đời mẹ Ngô Thị Lang gắn với những năm tháng chiến tranh đầy mất mát. Mẹ là thân nhân của hai liệt sĩ và một thương binh. Chồng mẹ là liệt sĩ Huỳnh Kinh Nhi, quê Hội An. Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, để thuận lợi cho hoạt động cách mạng, gia đình chuyển vào xã Bình Dương, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam cũ, nay là xã Thăng An, TP Đà Nẵng sinh sống.

Căn nhà nhỏ của gia đình khi ấy trở thành cơ sở nuôi giấu cán bộ cách mạng. Dưới gian bếp đơn sơ là hầm bí mật che chở nhiều chiến sĩ trong những năm tháng ác liệt.

Năm 1950, ông Huỳnh Kinh Nhi hy sinh, gánh nặng gia đình dồn lên vai người phụ nữ trẻ. Một mình nuôi các con, mẹ Lang vẫn tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng, nuôi niềm tin vào ngày đất nước thống nhất.

Gia đình có ba người con. Người con gái đầu ra Hà Nội học tập, con trai út đi làm ăn xa, còn người con thứ hai là Huỳnh Quang Thợ ở lại quê nhà, vừa học văn hóa vừa phụ mẹ làm ruộng.

Đến khoảng năm 1964, khi đang học đệ tam, Huỳnh Quang Thợ bí mật viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Lo mẹ đau lòng vì đã mất chồng trong chiến tranh nên anh không dám nói lời chia tay. Chỉ đến khi đơn vị báo tin, mẹ Lang mới biết con trai đã lên đường.

“Tôi thương con lắm, sợ mất con lắm. Nhưng nếu ai cũng giữ con mình ở nhà thì đất nước biết trông cậy vào ai. Nó đã quyết tâm đi thì tôi không nỡ ngăn cản” - mẹ Lang kể.

Sau ngày nhập ngũ, tin tức của Huỳnh Quang Thợ gần như bặt vô âm tín. Mỗi chiều, người mẹ lại hướng mắt về đầu làng, mong có người từ chiến trường trở về mang theo một lời nhắn của con.

Mẹ vẫn tin chiến tranh kết thúc, con trai sẽ trở về đoàn tụ, lập gia đình và sinh cho mẹ những đứa cháu. Nhưng điều đó đã không xảy ra.

Năm 1965, chiến sĩ Huỳnh Quang Thợ hy sinh tại chiến trường Núi Thành, tỉnh Quảng Nam cũ. Tin báo tử đến giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt khiến người mẹ như gục ngã.

“Hồi đó loạn lạc, biết tìm con ở đâu. Nghe tin con mất, tôi đau đớn lắm nhưng vẫn phải gắng gượng để tiếp tục công việc cách mạng” - mẹ Lang nói.

Ông Huỳnh Quang Thuyền, em trai liệt sĩ Huỳnh Quang Thợ cho biết, gia đình đã nhiều năm tìm kiếm thông tin về nơi an nghỉ của anh trai.

Qua nhiều nguồn tư liệu, gia đình được biết liệt sĩ có thể được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành cũ, nay xã Núi Thành, TP Đà Nẵng. Tuy nhiên, đây chỉ là thông tin phỏng đoán bởi tại nghĩa trang còn rất nhiều phần mộ chưa xác định được danh tính.

“Mỗi lần vào nghĩa trang, mẹ tôi đều đi dọc từng hàng mộ vô danh, thắp hương và gọi tên anh Thợ. Ngôi mộ nào mẹ cũng khấn như thể con mình đang nằm ở đó” - ông Thuyền xúc động.

Món quà vô giá

Khi hành trình tìm kiếm hài cốt người con trai vẫn chưa có kết quả, Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Lang bất ngờ nhận được một món quà đặc biệt, là hai bức chân dung phục dựng của liệt sĩ Huỳnh Kinh Nhi, người chồng đã hy sinh vì Tổ quốc và liệt sĩ Huỳnh Quang Thợ,  người con trai ngã xuống trên chiến trường hơn 60 năm trước.

Người thực hiện là anh Dương Cao Thành (35 tuổi), quê tỉnh Phú Thọ, người nhiều năm tình nguyện phục dựng ảnh chân dung các liệt sĩ trên khắp cả nước.

Sau khi biết câu chuyện của mẹ Lang qua báo chí, anh chủ động liên hệ gia đình để phục dựng hình ảnh của hai cha con liệt sĩ như một sự tri ân đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập dân tộc.

Không còn bất kỳ bức ảnh gốc nào, việc phục dựng gần như bắt đầu từ con số 0.

Anh Thành phải nhiều lần trao đổi với người thân, tỉ mỉ chỉnh sửa từng đường nét trên khuôn mặt, ánh mắt, mái tóc theo ký ức của gia đình để tái hiện hình ảnh chân thực nhất.

Trao đổi với báo chí, anh Dương Cao Thành chia sẻ: “Tôi chỉ mong những bức chân dung này sẽ giúp mẹ và gia đình được nhìn lại gương mặt của chồng, của con sau hàng chục năm xa cách. Đó cũng là cách tôi bày tỏ lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc”.

Khoảnh khắc đón nhận hai bức chân dung, mẹ Lang rất xúc động: “Từ ngày chồng và con hy sinh, gia đình không còn một tấm ảnh nào để thờ. Hôm nay được nhìn lại gương mặt của họ, tôi mừng lắm, xúc động lắm”.

Với nhiều người, đó là những bức ảnh được phục dựng bằng công nghệ. Nhưng với Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Lang, đó là món quà vô giá, giúp bà lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ được nhìn lại dung mạo của người chồng và người con trai đã hiến dâng cả tuổi xuân cho Tổ quốc.

Bà Nguyễn Thị Hoa Phượng - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hội An Tây cho biết, liệt sĩ Huỳnh Quang Thợ, là người con của Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Lang, luôn là niềm tự hào của quê hương. Còn me Lang dù đã 105 tuổi vẫn minh mẫn, thường xuyên tham gia các hoạt động tri ân người có công và giáo dục truyền thống cách mạng tại địa phương.

“Mẹ Lang dành trọn cuộc đời cho Tổ quốc, lặng lẽ chịu đựng nỗi đau mất con nhưng vẫn kiên cường, nhân hậu đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, sự hy sinh và là tấm gương để các thế hệ trẻ noi theo” - bà Phượng nói.