Minh Đài khởi sắc từ nguồn lực Chương trình mục tiêu quốc gia
Đầu tư hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ sản xuất và nâng cao chất lượng an sinh, các Chương trình Mục tiêu Quốc gia (MTQG) đang góp phần tạo chuyển biến trong phát triển kinh tế - xã hội tại xã Minh Đài, tỉnh Phú Thọ.
Tạo chuyển biến từ địa bàn còn nhiều khó khăn
Sau sáp nhập ba xã Minh Đài, Mỹ Thuận và Văn Luông cũ, xã mới Minh Đài có diện tích hơn 84 km², dân số 24.209 người với 5.642 hộ. Đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 70%, và có tới 18 khu đặc biệt khó khăn.
Dân cư xã núi Minh Đài phân bố không tập trung và đời sống còn khó khăn, cũng là nét điển hình của nhiều địa bàn miền Tây tỉnh Phú Thọ. Kinh tế chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp (chè 2.263,6 ha, lúa 910 ha, rừng 3.912,4 ha). Nhưng đây cũng là nền tảng sinh kế quan trọng, một dư địa quý để phát triển sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị nông sản và tạo việc làm tại chỗ cho giai đoạn mới, được lãnh đạo tỉnh Phú Thọ đặc biệt quan tâm.
Mấy năm gần đây đạt được những kết quả tích cực nhưng xã còn tới hơn 8% hộ nghèo và gần 5% hộ cận nghèo. Đến năm 2026 ghi nhận chuyển biến rõ nét, còn 5,75% hộ nghèo và 3,71% hộ cận nghèo, cho thấy Minh Đài cần duy trì các giải pháp giảm nghèo, hỗ trợ người dân nâng cao khả năng tự chủ về kinh tế. Các Chương trình MTQG đã kịp thời bổ sung nguồn lực hạ tầng, tiếp sức sinh kế, phát triển nguồn nhân lực và cải thiện các dịch vụ xã hội cơ bản. Minh Đài đã từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu dân cư, hướng tới giảm nghèo bền vững.
Chủ động vào cuộc, ưu tiên đúng nhu cầu
Tiếp tục rà soát, tổng hợp kết quả, kiện toàn chỉ đạo và xây dựng kế hoạch hành động quyết liệt cho Chương trình MTQG, xã Minh Đài ban hành hàng loạt văn bản chỉ đạo và phân công nhiệm vụ cụ thể. Kiểm tra kỹ, giám sát chặt, rà soát đối tượng thụ hưởng và tháo gỡ vướng mắc từng khâu, xã núi quyết đảm bảo nguồn lực sử dụng đúng mục tiêu, đúng đối tượng.
Giai đoạn 2021 - 2025 các dự án, tiểu dự án cơ bản được triển khai theo kế hoạch. Cải thiện hạ tầng kỹ thuật, xã hội, giáo dục, y tế và văn hóa đã hoàn thành hoặc vượt mục tiêu cuối năm 2024. Khởi sắc diện mạo có thể thấy ngay những con đường bê tông trải đi khắp xã, nhiều ngôi nhà hai tầng khang trang mọc lên dọc tuyến khu dân cư, sản phẩm nông lâm có chỗ đứng, và nhiều khu vực đã có đèn chiếu sáng ban đêm. Minh Đài chủ động lồng ghép nguồn lực từ các chương trình, dự án khác, đồng thời điều chỉnh kế hoạch vốn khi phát sinh vướng mắc.
Nguồn vốn kéo sang năm 2026 có tổng số hơn 2,474 tỷ đồng, trong đó hơn 295 triệu đồng dành cho duy tu, bảo dưỡng Trường THCS Mỹ Thuận 2. Tuyến đường khu Thuận và tuyến lên nhà văn hóa khu Dòng Bông đã hoàn thành. Xã triển khai bốn lớp gồm một lớp công nghệ may, hai lớp nuôi và phòng trị bệnh cho gà, một lớp quản lý dịch hại tổng hợp - gắn đào tạo với nhu cầu sản xuất, việc làm tại địa phương. Hiện các lớp vẫn đang triển khai và dự kiến hoàn thành trong tháng 12/2026.
Truyền thông về bình đẳng giới, phòng chống xâm hại trẻ em đã nâng tầm nhận thức rõ rệt trong cộng đồng, và đặc biệt bây giờ Minh Đài đã chấm dứt tảo hôn, hôn nhân cận huyết - thực trạng gây nhiều hệ luỵ những năm trước đây.
Cải thiện mạnh hạ tầng và sinh kế
Bổ sung mạnh nguồn lực cho những công trình phục vụ trực tiếp đời sống và sản xuất, đầu tư hạ tầng thiết yếu, giải quyết việc làm và chăm sóc sức khỏe đồng bào khá rõ nét. Xe ô tô có thể chạy khắp nẻo đường Minh Đài ngày nay. Toàn xã đã có hơn 133km đường giao thông nông thôn, trong đó kiên cố hóa tới 92%. Đường nội đồng bây giờ phần lớn không khổ sở trơn lầy, đã có 38km được cứng hoá. Bà con vui mừng khi vận chuyển nông sản thuận lợi và kết nối giao lưu các khu dân cư vốn từng như bị biệt lập khắp các vùng đồi.
Dẫu còn những khu Mu Vố, Tân Thư, Mành và tuyến đường xã đã sụt lún, bong tróc sau nhiều năm sử dụng. Hệ thống phai đập, kênh mương tại các khu Tân Thư, Tân Trào, Chiềng, Đường và Chung bị bồi lắng, nứt vỡ, ảnh hưởng năng lực tưới tiêu…
Đây là trăn trở lớn của Đảng bộ xã Minh Đài khi nỗ lực phát huy hiệu quả đầu tư. Các Chương trình MTQG đã yêu cầu quyết liệt không chỉ dừng ở xây dựng mới mà còn phải chú trọng duy tu, bảo dưỡng và nâng cấp công trình đã có, bảo đảm hạ tầng phát huy hiệu quả lâu dài.
Theo lãnh đạo xã Minh Đài, một số văn bản hướng dẫn giai đoạn trước đã hết hiệu lực, trong khi hướng dẫn thay thế chưa đầy đủ. Vận hành chính quyền địa phương hai cấp phát sinh bàn giao hồ sơ và điều chỉnh phân công nhiệm vụ. Địa bàn rộng, dân cư phân tán khiến việc khảo sát, xác minh đối tượng thụ hưởng và tổ chức hoạt động tại cơ sở mất nhiều thời gian. Nhưng Minh Đài đã quyết tâm hoàn thành.
Các Chương trình MTQG những năm qua mang lại thay đổi vượt bậc nhưng nhu cầu đầu tư hạ tầng, giáo dục, văn hóa và các công trình dân sinh vẫn rất lớn, trong khi huy động xã hội hóa còn khá khiêm tốn.
Trao đổi với Báo Đại đoàn kết, ông Hoàng Anh Nghĩa - Chủ tịch UBND xã Minh Đài cho biết, xã đã đề xuất nhu cầu vốn hơn 100 tỷ đồng cho Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030; riêng năm 2026 là 41,14 tỷ đồng. Xã cũng đã đề xuất xây thêm 10 phòng học tại Trường THCS Văn Luông và bổ sung thiết bị cho 11 trường tiểu học, phổ thông trên địa bàn, tuy nhiên còn phụ thuộc bố trí vốn của cấp có thẩm quyền.
Trong năm 2026, thuộc Hợp phần 1 của Chương trình MTQG, xã được giao 5,432 tỷ đồng vốn ngân sách. Nguồn vốn đầu tư được bố trí cho hai công trình giao thông tại khu Mu Vố và khu Tân Thư. Hiện công tác chuẩn bị đầu tư đã hoàn thành, các công trình dự kiến hoàn thành và giải ngân trước ngày 31/12/2026.
Thu nhập sản xuất của đồng bào là quan trọng nhất. Gắn đầu tư hạ tầng với phát triển sinh kế, ưu tiên những công trình cấp thiết có khả năng phục vụ nhiều hộ dân và phát huy hiệu quả rõ rệt. Cây nguyên liệu nhiều năm trước từng bị thương lái ép giá, cây chè mong mưa nảy búp non, con gà đồi chỉ loanh quanh vá bữa tươi thi thoảng, nay Minh Đài bạt ngàn màu xanh lâm nghiệp tạo nguồn thu mạnh, chè Hoàng Văn và gà ủ muối Tân Sơn được định hướng phát triển thành sản phẩm OCOP 4 sao…
Bây giờ đồng bào đi làm nương hay ngồi bên chén trà đã nói tới sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp. Ghi nhận của phóng viên Báo Đại đoàn kết tại địa bàn 9 tháng qua, ở nơi có rừng, chè và chăn nuôi là lợi thế, Minh Đài đã có sản lượng xẻ gỗ ước 2.150 m³, răm gỗ 4.000 m³, bóc gỗ dán 3.300 m³, chế biến chè 750 tấn, sản xuất rượu thủ công trên 8.000 lít. Sản xuất góp phần tạo việc làm thường xuyên cho trên 1.400 lao động, thu nhập bình quân khoảng 5- 5,5 triệu đồng/người/tháng.
Những con số nói lên tác động trực tiếp đời sống, chỉ từ thu nhập trung bình đầu người vài chục triệu đồng đã vượt lên 40 triệu đồng/năm. Giai đoạn 2026 - 2030 chuyển từ hỗ trợ trước mắt sang phát triển bền vững, các Chương trình MTQG đang thay đổi đời sống và diện mạo xã núi cho Minh Đài phát triển ổn định trong những năm tới.