Mở rộng đối tượng trợ giúp pháp lý để mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật

Góp ý về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, đại biểu Quốc hội Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) bày tỏ thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Trợ giúp pháp lý nhằm tiếp tục thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng và Nhà nước về bảo đảm quyền con người, quyền công dân, đặc biệt là quyền tiếp cận công lý của các nhóm yếu thế trong xã hội. Đây là một lĩnh vực có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo đảm nguyên tắc mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật.

Về đối tượng được trợ giúp pháp lý, ông Mai đề nghị mở rộng theo hướng bao quát và thực chất hơn. Cụ thể, cần sửa đổi quy định đối với người dân tộc thiểu số theo hướng không phụ thuộc vào điều kiện cư trú, bởi đây là nhóm đối tượng có nguy cơ bị tổn thương cao và gặp nhiều rào cản trong tiếp cận dịch vụ pháp lý. Bên cạnh đó, cần bổ sung một số đối tượng tương tự như: nạn nhân hoặc người đang trong quá trình xác định là nạn nhân của hành vi mua bán người; người bị đề nghị đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Đây là những nhóm cần được hỗ trợ pháp lý kịp thời để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể.

Đối với người cao tuổi, đại biểu đề nghị rà soát lại Điều 7 theo hướng không quy định dàn trải mà cần gắn với các tiêu chí cụ thể như: người cao tuổi cô đơn, không nơi nương tựa, hoặc đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.

Liên quan đến chuyển đổi số và yêu cầu bảo đảm bảo mật thông tin, đại biểu Dương Khắc Mai cho rằng hồ sơ trợ giúp pháp lý chứa nhiều dữ liệu nhạy cảm. Do đó, cần bổ sung nguyên tắc chặt chẽ về bảo mật, cũng như quy định rõ trách nhiệm pháp lý nếu để xảy ra lộ lọt thông tin.

Đại biểu Nguyễn Thanh Phong (Đoàn Vĩnh Long) cũng đồng tình việc mở rộng đối tượng được trợ giúp pháp lý nhằm mở rộng quyền con người, quyền công dân, đảm bảo công bằng xã hội, công bằng trước pháp luật. Đối với quy định tại Điều 7, đại biểu đề nghị bổ sung một số nhóm đối tượng được trợ giúp pháp lý là người có thu nhập thấp, dưới mức trung bình nhưng chưa phải là hộ nghèo. Bởi trong thực tế đại đa số nhóm người này không đủ điều kiện để thuê luật sư.

Cùng với đó là người bị bạo lực gia đình, người bị nhiễm chất độc da cam, người bị thất nghiệp, mất việc do điều kiện khách quan như là thiên tai, dịch bệnh. Đây là nhóm người cần quan tâm hỗ trợ để có những chính sách trợ giúp pháp lý.

Đại biểu Phong cũng đề xuất việc rút gọn thủ tục giấy tờ trong trường hợp cấp bách. Cụ thể tại điều 29 quy định về thủ tục trợ giúp pháp lý, khi các đối tượng thuộc diện trợ giúp và có nhu cầu được trợ giúp pháp lý được kịp thời, nhanh chóng trong các vụ án, vụ việc cấp bách nhưng không bổ sung kịp thời được giấy tờ cần thiết theo quy định của luật như là sổ hộ nghèo, giấy chứng nhận thương binh, hay là giấy chứng nhận khuyết tật, xác nhận của Ủy ban nhân dân xã, phường... có thể xem xét đưa vào quy định trong luật có cơ chế cho cam kết và hậu kiểm sau để đảm bảo quyền được trợ giúp pháp lý kịp thời.